Prezydent Tczewa płacił zaniżone podatki - z "opacznego przekonania"

Domy stoją, a niektórzy mieszkańcy nadal płacą zaniżone podatki, jak za grunty rolne.
Czym różni się działka zabudowana od niezabudowanej? M.in. tym, że właściciel działki zabudowanej płaci zdecydowanie większy podatek. A przynajmniej powinien płacić…
Tymczasem „dochodzenie” zespołu kontrolnego Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej Tczewa wykazało, że na terenach rolniczych, których właściciele płacą podatek od gruntów niezabudowanych, stoją całkiem pokaźne budynki.
Biorąc pod uwagę fakt, że w wykazie działki te widnieją jako niezabudowane (rolne), budynków tych w ogóle nie powinno tam być. Okazuje się, że właściciele terenów pierwotnie rolnych, po ich obudowaniu, nie uzupełniają ewidencji podatkowej, skutkiem czego płacą zaniżony podatek! O problemie tym dyskutowano w ub. tygodniu podczas obrad Rady Miejskiej.

O co chodzi?
Zespół kontrolny (w składzie Zbigniew Urban, Antoni Truszkowski oraz przewodnicząca zespołu Gertruda Pierzynowska) przygotował protokół, w którym zawarł obszerną (liczącą kilkadziesiąt pozycji) listę działek znajdujących się na terenie miasta, które w wykazie ujęte są jako grunty rolne, a w rzeczywistości znajdują się na nich duże budynki mieszkalne.
- Niewielka powierzchnia tych działek nie spełnia funkcji rolnych, a jednak ich właściciele od kilku lat płacą zaniżone podatki rolne - zwraca uwagę przewodnicząca zespołu. - Dzieje się tak, ponieważ dysponenci tych nieruchomości nie aktualizują deklaracji podatkowych. W dwóch przypadkach deklaracje złożono aż 11 lat temu! Stosunkowo niedawno, bo w 2006 r., złożył ostatnią deklarację tylko jeden właściciel posiadłości.
W celu potwierdzenia skali stwierdzonych nieprawidłowości, oprócz wskazania daty złożenia ostatniej deklaracji podatkowej, zespół kontrolny zwrócił się do prezydenta Tczewa Zenona Odya o udostępnienie wykazu kwoty podatku naliczonego za rok 2006.
Aby zobrazować skalę problemu, przyjrzyjmy się przykładowi: na działce X o powierzchni ok. 1300 m kw. stoi budynek mieszkalny o powierzchni ponad 200 m kw. Prawidłowy podatek (od nieruchomości) wyniósłby w takim przypadku ponad 400 zł rocznie (plus podatek od powierzchni użytkowej budynku w wysokości ok. 120 zł), natomiast właściciel płaci… ok. 20 zł. Nie nastąpiła zmiana użytku z roli na nieruchomość zabudowaną, a ostatnia deklaracja podatkowa została złożona w 2001 r.
- Właściciel tej działki nie jest obciążony podatkiem od nieruchomości, w związku z czym płaci zaniżony podatek - tłumaczy Gertruda Pierzynowska.

A do błędu przyznaje się…?
Komu należy przypisać zaniedbanie? Trudno powiedzieć. Właścicielom gruntów rolnych, płacących zaniżony podatek, jest z taką „ulgą” na pewno wygodnie. Urzędnicy natomiast - zdaniem prezydenta Tczewa - nie są w stanie kontrolować na bieżąco wszystkich deklaracji podatkowych.
Skala problemu jest stosunkowo duża, ponieważ Wydział Budżetu i Podatków nieprawidłowo - zdaniem członków zespołu kontrolnego - naliczał należne podatki.
- Nie jest prawdą, że nasi urzędnicy nie kontrolują deklaracji podatkowych - kontruje prezydent Zenon Odya. - My to robimy, ale - pomimo sukcesywnej inspekcji - nie jesteśmy w stanie sprawdzić wszystkich. Protokół, który otrzymałem od Komisji Rewizyjnej, jest podstawą do dalszego działania, w celu zlikwidowania problemu.
Poza tym - na co zwraca uwagę prezydent - kiedy podatnik zabuduje działkę, jego obowiązkiem jest aktualizacja ewidencji podatkowej.
- Obowiązek utrzymania porządku należy również do Starostwa Powiatowego, ponieważ urzędnicy miejscy naliczają podatek na podstawie kart informacyjnych, które przesyłane są właśnie ze starostwa - wskazuje prezydent Odya.
Winę właścicieli nieruchomości wskazuje także w swoim protokole zespół kontrolny:
- Właściciele nieruchomości nie aktualizują deklaracji podatkowych - mówiła podczas sesji RM przewodnicząca zespołu. - Nie jest to wina urzędników. Obowiązkiem podatnika jest zgłosić zmianę charakteru działki odpowiednim organom (w tym przypadku do ewidencji gruntów w starostwie). Niestety, jest to zaniedbywane. Uważam, że nasi urzędnicy powinni podejść do sprawy stanowczo. Naszym zdaniem wszystkie działki wymienione w wykazie powinny być niezwłocznie i w całości przekwalifikowane na działki budowlane oraz obciążone podatkiem od nieruchomości.
Gertruda Pierzynowska apeluje także, aby podatnicy spłacili zaległości:
- Co prawda zobowiązania podatkowe przedawniają się po 5 latach, ale za okres minionych 5 lat właściciele nie przemianowanych gruntów powinni spłacić dług. Skoro podatnik wiedział jak załatwić pozwolenie na budowę domu, skoro wiedział jak go wybudować, to tym bardziej powinien wiedzieć, że należy przemianować rolę na nieruchomość zabudowaną.

Bałagan zostanie uprzątnięty
Jak zauważył zespół kontrolny, w konsekwencji zaniedbania na działkach rolnych znajdują się budynki, których właściciele płacą zaledwie kilka złotych podatku rolnego rocznie, podczas gdy ich sąsiedzi, którzy zgodnie z obowiązującymi przepisami przekwalifikowali swoje działki na zabudowane, płacili kilkanaście razy więcej! To ma się już niedługo zmienić.
- Na skutek działań komisji urzędnicy podjęli już działania zmierzające do usunięcia wskazanych w protokole nieprawidłowości przy naliczaniu podatku od nieruchomości - informuje radna Pierzynowska.
Zespół kontrolny wystosował następujące wnioski pokontrolne. Po pierwsze - należy niezwłocznie zweryfikować wszystkie deklaracje podatkowe składane przez podatników od podatku rolnego i - w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - obciążyć właścicieli nieruchomości oraz budynku podatkiem od nieruchomości, również wstecz.
- Mowa przede wszystkim o nieruchomościach znajdujących się w dzielnicach zabudowanych domami jednorodzinnymi, a w szczególności na osiedlach Górki, Czyżykowo, Staszica i Prątnica - wymienia zespół kontrolny.
Po drugie - należy bezzwłocznie doprowadzić do zaktualizowania ewidencji gruntów i budynków w granicach administracyjnych Tczewa we współpracy ze starostą tczewskim jako organem prowadzącym tą ewidencję, lub poprzez zewnętrzne podmioty świadczące usługi geodezyjne.
- Poza tym - wymienia przewodnicząca zespołu kontrolnego - należy oszacować i przedstawić Radzie Miejskiej straty budżetu miasta, wynikające ze źle naliczonych - wskutek nieaktualnych deklaracji podatkowych - podatków oraz z danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz w Nadzorze Budowlanym starostwa.

Prezydent "nie wiedział"?!?
Komisja oskarżyła o zaniedbanie obowiązków podatkowych m.in. „osoby prominentne”.
- Co komisja rozumie pod tym pojęciem? - spytała radna Brygida Genca. - Chodzi o osoby publiczne? Czy mamy prawo dowiedzieć się o kim mowa?
Jeden z prominentnych - prezydent Tczewa Zenon Odya - choć nie wywołany do tablicy, przyznał się z własnej woli:
- Mogę to powiedzieć, ponieważ nie mam nic do ukrycia, że wśród wymienionych w protokole działek jest i moja - przyznał. - Jest tam też moja, nie do końca prawidłowo wypełniona, deklaracja. Mój błąd wynika z opacznego przekonania. Byłem pewien, że płacę dwie stawki podatku: podatek rolny za część niezabudowaną, a inną stawkę za część zabudowaną. Dopiero dziś uświadomiliście mnie państwo, że powinno to wyglądać inaczej. Być może mój błąd wynika również ze zmiany przepisów: inne obowiązywały kiedyś, a inne obowiązują dzisiaj.
Skruszony prezydent zadeklarował, że podejmie stosowne starania, aby wszystko zostało uregulowane. Także członkowie zespołu kontrolnego zapewniają, że podjęte już zostały działania zmierzające do usunięcia nieprawidłowości przy naliczaniu podatku.

Grunt rolny, a działka zabudowana
Kiedy działka rolna zostaje objęta podatkiem od nieruchomości?
- Z chwilą otrzymania zgody na budowę - twierdzi zespół kontrolny.
Innego zdania jest Wojciech Janicki, naczelnik Wydziału Gospodarki Mieniem Komunalnym:
- Aby teren zmienić z R na B (z rolnego na zabudowany) należy dokonać zmiany klasy użytku - tłumaczy. - Zmiana następuje wtedy, kiedy dana działka jest zabudowana budynkiem. O budynku możemy mówić dopiero wtedy, kiedy ma już fundamenty, ściany, dach i instalację. Dopiero wtedy R zamienia się w B. Zmianę w ewidencji gruntów odnotowuje geodeta. Istnieje jeszcze jedna możliwość, kiedy teren jest zurbanizowany, ale niezabudowany (BP), np. kiedy w planie zagospodarowania jest przeznaczony pod budowę.
Zespół kontrolny poinformował radnych, że geodeci ze starostwa zostali już uruchomieni:
- Przypomnieli sobie, że takie rzeczy należy na bieżąco kontrolować - mówi Gertruda Pierzynowska.
KRZYSZTOF DULNY

Nasz komentarz Portal Pomorza
To się w głowie nie mieści! Urzędnik mający dbać o kasę miasta, sam płaci zaniżone podatki. Po wykryciu "afery" nie pozostaje mu nic innego, jak przyznać się do błędu i tłumaczyć się "nie do końca prawidłowo wypełnioną deklaracją", "błędem wynikającym z ...opacznego przekonania". To dopiero kontrola uświadomiła prezydenta, że "powinno to wyglądać inaczej".  Aż strach pomyśleć, czy są także inne sprawy tego typu, które wymagają "uświadomienia" i naprawy - aby "wyglądały inaczej"?
Ciekawe, czy podlegli prezydentowi  urzędnicy naliczą  za te "opaczne przekonanie" należny podatek wstecz wraz z karnymi odsetkami?
JAN DEMPC