poniedziałek, 2 listopada 2026 18:45
Reklama

Z floty carskiej do polskiej

KOCIEWIE. Wiceadmirał Kazimierz Porębski, kalendarium Tczewa (15 – 21 listopada). W życiu Tczewa przewijały się osoby ważne dla miasta, niekoniecznie jakoś osobiście z nim związane. Przykładem takiej osoby jest wiceadmirał Kazimierz Porębski, inicjator powstania Szkoły Morskiej w grodzie Sambora.

Z floty carskiej do polskiej
Urodził się 15 listopada 1872 r. w Wilnie, od tamtej pory mija właśnie 135 lat. Kształcił się najpierw w gimnazjum wileńskim, a następnie w Morskim Korpusie w Petersburgu. Ukończył naukę jako oficer w stopniu miczmana. Służbę pełnił w carskiej marynarce, podczas tego okresu wiele razy opłynął kulę ziemską. Z biegiem czasu związał się z Pomorzem Gdańskim. Jeszcze w czasach, gdy nie istniała niepodległa Rzeczpospolita, nadzorował w Gdańsku budowę nowego krążownika, który ochrzczono jako „Nowik”. Został na nim oficerem – specjalistą. Podczas starcia Rosji z Japonią przyszła mu w udziale obrona Portu Arthur.
Jeszcze przed I wojną światową awansował na szefa Sztabu Dowódców Portów Morza Czarnego. Podczas zmagań wojennych (w 1916 r.) został kontradmirałem. Najpierw dowodził czarnomorską flotą, a potem rejonem umocnionym „Kotka” w Zatoce Fińskiej. W ostatnim roku Wielkiej Wojny złożył rezygnację ze służby w rosyjskiej marynarce. Odtąd rozpoczął żywą działalność w organizacjach polskich.

Wybrał Tczew
W 1918 r. przeniósł się na ziemie polskie, w Warszawie założył Stowarzyszenie Pracowników na Rzecz Rozwoju Żeglugi „Bandera Polska”. Jej celem było propagowanie polskiej myśli morskiej. Wojsko Polskie doceniło zasługi Kazimierza Porębskiego, który został zweryfikowany jako kontradmirał. Pod koniec 1918 r. był członkiem delegacji mającej uzgodnić z największymi mocarstwami świata przejęcie przez Polskę ziem byłego zaboru niemieckiego, w tym Pomorza Gdańskiego i Tczewa.
W latach następnych zainteresował się oświatą, głównie morską. Zauważył, że Polska potrzebuje szkół na miarę tych, w których był kształcony w Rosji. Zainteresował się projektem stworzenia Szkoły Morskiej. Jako jej lokalizację wybrał Tczew. Wówczas, w 1920 r., Gdańsk nie wchodził w grę z powodu wydzielenia go jako Wolnego Miasta, Gdynia natomiast była jeszcze małą wioską, o wielkim porcie wtedy nie myślano.

Marzył o wielkiej flocie
Jeszcze w tym samym roku, w wojnie polsko – bolszewickiej, Kazimierz Porębski był dowódcą na odcinku Zegrze – Dębe. Z jego inicjatywy utworzono Pułk Morski, który wziął udział w walce. Po skończonej wojnie z Sowietami zajął się projektem budowy portu w Gdyni. W 1921 r. awansowany na stopień wiceadmirała. Był orędownikiem ścisłego współdziałania z angielską marynarką wojenną. Jego marzeniem była budowa dużej floty wojennej, jednakże w końcu oparł się na pomyśle małego rozbudowania okrętów.
Ten wielki marynarz, mający na swoim koncie wiele sukcesów, padł ofiarą politycznych rozgrywek. W 1925 r. - na wskutek wyolbrzymionej afery - został przeniesiony w stan spoczynku (tzw. „afera minowa”, dotycząca zakupu przez Marynarkę Wojenną przestarzałych min morskich). Zmarł w 1933 r. Jego dokonania - Szkoła Morska, jak i port w Gdyni - przetrwały o wiele dłużej.

Na podstawie: Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 3, pod red. S. Gierszewskiego.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Spotkanie z Krzysztofem Piersą – 3 listopada Spotkanie z Krzysztofem Piersą – 3 listopada Miłośnicy literatury, fantastyki i mrocznych opowieści będą mieli okazję spotkać się z Krzysztofem Piersą! 3 listopada o godz. 18:00 Miejska Biblioteka Publiczna w Tczewie zaprasza na spotkanie poświęcone literaturze, inspiracjom historycznym oraz niezwykłym historiom, które można odnaleźć w naszym regionie.Podczas wydarzenia uczestnicy przyjrzą się temu, co łączy fantasy i thriller oraz dlaczego te dwa gatunki literackie mogą tworzyć wyjątkowo interesujące połączenie. Nie zabraknie również rozmowy o historii jako źródle inspiracji do tworzenia niesamowitych opowieści. Przeszłość pełna tajemnic, niezwykłych wydarzeń i nieoczywistych wątków może stać się doskonałym punktem wyjścia dla literackiej wyobraźni.Szczególne miejsce w rozmowie zajmie Pomorze – region, którego historia, krajobrazy i lokalne tajemnice mogą stanowić znakomite tło dla opowieści z pogranicza fantastyki i thrillera. To właśnie tutaj rzeczywistość może spotkać się z fikcją, a znane miejsca zyskać zupełnie nowe, niekiedy mroczne oblicze.Spotkanie będzie okazją do poznania kulis powstawania niezwykłych historii, odkrycia literackich inspiracji oraz wspólnej rozmowy o tym, jak historia i lokalne dziedzictwo pobudzają wyobraźnię twórców. Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników literatury i opowieści, w których historia, tajemnica i fantazja łączą się w jedną fascynującą całość! Szczegóły wydarzenia3 listopada, godz. 18.00 Filia nr 8 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tczewie ul. Tadeusza Kościuszki 2, Stare Miasto   Data rozpoczęcia wydarzenia: 03.11.2026 18:00 – Data zakończenia wydarzenia: 03.11.2026 20:00
Reklama
Reklama

Temperatura: 7°C Miasto: Tczew

Ciśnienie: 1031 hPa
Wiatr: 6 km/h

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama