Współpracownik Mikołaja Kopernika
Urodził się ok. 1485 r. w grodzie Sambora, gdzie ukończył szkołę parafialną. Następnie uczył się we włocławskim gimnazjum. Edukację zakończył na poziomie studiów w Akademii Krakowskiej. Z wykształcenia był prawnikiem i teologiem. Postanowił przyjąć święcenia kapłańskie, po czym wyjechał z Rzeczypospolitej do Włoch. Historycy ślady jego pobytu odnaleźli w Bolonii i Rzymie. W „wiecznym mieście” otrzymał tytuł doktora praw. W tym czasie utrzymywał się z różnych zadań, jakie przydzielała mu kuria papieska.
Po pewnym czasie postanowił wrócić do Polski. W 1515 r. został kanonikiem kapituły warmińskiej we Fromborku. Jego życie przypadło akurat na rozkwit epoki Odrodzenia. Spotykał się z różnymi znanymi osobistościami. Był bliskim współpracownikiem Mikołaja Kopernika. Przez 9 lat pełnił funkcję kanclerza kapituły.
Oskarżony o herezję
W tym też czasie nieprzychylnie wypowiadał się o Stanisławie Hozjuszu, czołowym działaczu kontrreformacyjnym. Powodem tego było skłanianie się Aleksandra Skulteta w stronę ówczesnych nowinek religijnych. Takie nastawienie bardzo szybko doszło do uszu wyższych hierarchów kościelnych. Jak zwykle w takich przypadkach rozpoczęła swoje żmudne dochodzenie Święta Inkwizycja. Tczewianin został oskarżony o grzech najgorszy, czyli szerzenie herezji. Stąd też kilka lat Skultet musiał spędzić w rzymskim więzieniu.
Został uniewinniony przez sądy papieskie Pawła IV i Piusa IV. Jednakże pozostał pod obserwacją inkwizycji. Ostatecznie pozbawiono go kanonii, majątku i wszelkich godności. Został skazany na banicję i rzucono nań klątwę. Nie mając wyboru zmienił wyznanie i jako pastor ewangelicki osiadł na jednym z pruskich probostw. Zmarł w 1564 r.
Najważniejsza - bitwa pod Grunwaldem
Aleksander Skultet zasłynął jednak nie ze swoich poglądów religijnych, ale jako historyk. Był pierwszą osobą w świecie, która zestawiła spis wydarzeń historycznych z wymienieniem władców najważniejszych państw. Dokonał tego w dziele „Chronographia sive Annales omnium fere regum…” wydanym w Rzymie w 1546 r. Książka ta przedstawiała najważniejsze fakty z dziejów ludzkości za lata 1041-1545. Co ciekawe, za największe wydarzenie historyczne tczewianin uznał wygraną wojsk Rzeczypospolitej i Litwy nad Krzyżakami pod Grunwaldem w 1410 r.
Stworzył również klasyfikację najwybitniejszych osobistości naukowych. Na pierwszym miejscu umieścił Mikołaja Kopernika i Tomasza Morusa. Poza tym napisał również kronikę prusko-warmińską, która do tej pory nie doczekała się wydania drukowanego.
Mapy Inflant i Prus
Skultet był również znanym geografem. Z jego dokonań na wymienienie zasługuje stworzenie pierwszej mapy Inflant, czyli terenów dzisiejszej Estonii. Wspólnie z Mikołajem Kopernikiem opracował kartografię Prus.
Skultet jest obecny w wielu utworach beletrystycznych, których akcja dzieje się w czasach Odrodzenia. Jest m. in. bohaterem utworu Mieczysława Smolarskiego oraz postacią ze sztuki teatralnej Romana Brandstaettera.
Napisz komentarz
Komentarze