Nowe uprawnienia strażników miejskich. Na razie bez paralizatorów...

Według rządu, zmiany w ustawach (o strażach gminnych, o Policji oraz prawo o ruchu drogowym) mają przyczynić się do skuteczniejszego wykonywania przez strażników nałożonych na nich zadań oraz lepsze zorganizowanie pracy. Ma to pomóc przede wszystkim w skuteczniejszym przeciwdziałaniu drobnej przestępczości oraz dostosowaniu rozwiązań legislacyjnych do pragmatyki służbowej.

Przeszukają bez wzywania policji
Najważniejsza zmiana w przepisach dotyczy prawa strażników miejskich do kontroli osobistej, przeglądania podręcznych przedmiotów i bagaży osób zatrzymanych. Taki krok będzie możliwy wówczas, gdy zaistnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego lub gdy strażnik zatrzyma osobę stwarzającą bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia oraz mienia.
- Takiej możliwości akurat bardzo nam brakowało, bo często spotykaliśmy się z sytuacjami wymagającymi przeszukania osoby, ale prawo nam tego zabraniało – mówi Ryszard Wegiera, zastępca komendanta Straży Miejskiej w Tczewie. - Szczególnie dotyczy to osób konwojowanych do izby wytrzeźwień, które należało przeszukać, aby nie zrobiły ukrytym niebezpiecznym narzędziem krzywdy sobie, ani innym ludziom.
Tczewscy strażnicy rocznie przewożą izby wytrzeźwień, albo do miejsca zamieszkania, około 100 nietrzeźwych. Prawo do kontroli osobistej przyda się także w przypadku osób podejrzanych o kradzież (umożliwi ewentualne zabezpieczenie skradzionego przedmiotu i udowodnienie przestępstwa) oraz pseudokibiców.
- Dotychczas było tak, że musieliśmy czekać na przyjazd policji, która dokonywała przeszukania lub sami wzywaliśmy osobę, aby dobrowolnie oddała przedmiot, uchyliła połę kurtki lub opróżniła kieszenie – wyjaśnia nasz rozmówca. - Przepisy mówią, że kobietę musi przeszukać kobieta. Jesteśmy w tej dobrej sytuacji, że wśród naszych strażników są cztery panie, więc nie musimy wzywać policjantek.

Koni nie planujemy
Dzięki nowelizacji strażnicy będą mogli używać paralizatorów elektrycznych (taserów).
- Poprzednie przepisy pozwalały nam na to, ale wymagane było zezwolenie na posiadanie broni, które wydawał komendant wojewódzki policji – uściśla Ryszard Wegiera. - Paralizatorów na razie nie posiadamy i trudno dzisiaj powiedzieć, czy będą. W mediach dużo mówiło się o przypadkach, gdy ich użycie powodowało uszczerbek na zdrowiu, a nawet śmierć. Musimy jeszcze przemyśleć kwestię wyposażenia w nie strażników.
Tasery będą mogły zostać użyte tylko w celu odparcia czynnej napaści na strażnika, w trakcie pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania niszczeniu lub kradzieży mienia, podczas dokonywania ujęcia osoby i udaremnienia ucieczki osoby ujętej. Paralizatory będą przykładane do umięśnionych części ciała, z wyłączeniem klatki piersiowej w okolicach serca oraz w obrębie stawów kostnych.
Strażnicy otrzymali również uprawnienia do korzystania z koni służbowych nie tylko jako środka transportu, ale też jako środka bezpośredniego przymusu, np. w czasie ujęcia osoby lub udaremnienia jej ucieczki oraz przy przywracaniu porządku naruszonego przez zbiegowisko czy chuliganów.
- Akurat w Tczewie końmi nie dysponujemy i tego nie planujemy – zapewnia zastępca komendanta Straży Miejskiej. - Tczew jest za małym miastem i nie ma terenów, które wymagają patrolowania końmi, jak np. plaże. Poza tym nie mamy warunków do ich utrzymania.
Stare przepisy zezwalały na wyposażenie w niebieskie światła maksymalnie 70 proc. samochodów Straży Miejskiej. Z kolei od 24 grudnia uprzywilejowane będą wszystkie pojazdy strażników. W tczewskim przypadku będą to dwa auta.

Uzupełnianie pracy policjantów
Wraz z nowelizacją Straż Miejska została bezpośrednio podporządkowana prezydentowi miasta, a nie jak dotychczas Radzie Miejskiej.
- Jeżeli chodzi o samych strażników, z tym przepisem nie wiążą się wielkie zmiany – zaznacza Ryszard Wegiera. - Nadal będziemy wykonywać swoje ustawowe zadania. To mniej istotne pod czyim nadzorem. Ważnie, aby społeczeństwo było zadowolone z naszej pracy.
Wprowadzono za to przepis, na podstawie którego radni będą mogli rozwiązać Straż dopiero po zasięgnięciu opinii komendanta wojewódzkiego policji. Z kolei jej nadzorowaniem zajmie się wojewoda, który okresowo będzie sprawdzał prawidłowość wykonywania przez strażników uprawnień w zakresie nakładania grzywien i przypadków użycia broni palnej oraz środków przymusu bezpośredniego.
Zgodnie z nową ustawą wykonywanie zadań związanych z obsługą miejskiego monitoringu będzie można powierzyć również pracownikom cywilnym, ale decyzję o interwencji będzie podejmował dyżurujący strażnik.
Nowelizacja pozwala na zawieszenie strażnika w obowiązkach pracowniczych, na nie dłużej niż 3 miesiące. Będzie to możliwe w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego z oskarżenia publicznego i popełnienia umyślnie przestępstwa (także nieumyślnie, gdy jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro pracy) lub przestępstwo skarbowe.
O zmiany w prawie wnioskowali sami strażnicy. Z kolei na nowe przepisy kręcą nosem niektórzy policjanci. Zdaniem związkowców „Solidarności”, wprowadzają one zamieszanie i niepotrzebne dublowanie zadań policjantów.
- To błędne myślenie – stwierdza Ryszard Wegiera. - Na pewno nie będziemy sobie wchodzić w drogę, ale raczej uzupełniać. Wszystko co prowadzi do bezpieczeństwa mieszkańców jest słuszne. Na przykład prawo do przeszukań pomoże też policjantom, ponieważ będziemy mogli dla nich zabezpieczać dowody przestępstw.

Od strażnika do komendanta
Nowy podział stanowisk w Straży Miejskiej: 1. aplikant, 2. młodszy strażnik, 3. strażnik, 4. starszy strażnik, 5. młodszy specjalista, 6. specjalista, 7. starszy specjalista, 8. młodszy inspektor, 9. inspektor, 10. starszy inspektor, 11. zastępca kierownika, 12. kierownik, 13. zastępca naczelnika, 14. naczelnik, 15. zastępca komendanta, 16. komendant.