Kaci, egzekucje i ofiary

Wystawa miała miejsce na poddaszu MBP. Będzie czynna do 16 listopada.

Początek, czyli wysiedlenia
- Zebraliśmy się w murach biblioteki, gdzie kiedyś mieścił się areszt sądowy – mówiła Małgorzata Kruk, z sekcji historii miasta MBP. - Niedługo na grobach bliskich zapalimy znicze.... Dla wielu Kociewiaków i Kaszubów początek wojny wiązał się z wielką tragedią. Wielu zostało rozstrzelanych. Wielu z nich w 10 minut musiało opuszczać swoje domy. W Tczewie osoby te trafiały pod fabrykę Arkona, a stamtąd na Zamek w Gniewie.

Unikatowe zdjęcia
Barbara Męczykowska, historyk z IPN Oddział w Gdańsku, przedstawiła cele wystawy i to w jaki sposób gromadzono na nią materiały.
- Zbieraliśmy je ok. pół roku. Na prezentację składają się zdjęcia i dokumenty pochodzące z całego Pomorza. Panele ułożyliśmy w sposób chronologiczno-problemowy. Przedstawiliśmy także unikatowe zdjęcia pochodzące ze zbiorów  tczewskiej MBP. Osobny panel, na który warto zwrócić uwagę został poświęcony egzekucjom w Piaśnicy i Szpęgawsku.
Wystawa, w skład której wchodzą zdjęcia i obszerne opisy wydarzeń oraz sylwetek katów i ofiar, jest podzielona na panele. Jedne dotyczą samego momentu wybuchu wojny, pierwszych rozporządzeń Niemców dotyczących ludności. Np. tego w jakich miejscach stawiać się do wysiedlenia. Można było obejrzeć niemieckie ulotki w języku polskim, nakazujące opuszczanie miejsc zamieszkania.

Zbrodnie Selbstschutzu
Osobny panel został poświęcony katom. Jedno ze zdjęć ukazuje członków Selbstschutz-u podczas domowej imprezy w mieszkaniu ks. Henryka Szumany w Starogardzie Gd. W egzekucjach tej organizacji zginęło 40 tys. osób. W informacji wymieniono także grupy operacyjne Einsatzgruppen, Einsatzkommando 16 oraz SS-Wachsturmbann Einman – formację wartowniczo szturmową.
Wymieniono także osoby z kierownictwa III Rzeszy na Pomorzu, odpowiedzialne za politykę okupacyjną. Można było przyjrzeć się zdjęciom Alberta Forstera, namiestnika Rzeszy w nowopowstałym okręgu Gdańsk czy Otto Houpta, odpowiadającego za egzekucje ludności polskiej w lesie Szpęgawskim.

Ofiary bezprawia
Przedstawiono też ofiary, czyli zasłużonych Polaków, którzy zostali zabici za swoją działalność. Na wystawie można było się zapoznać z biogramem Hanny Hass (1909 – 1939) – opiekunki szkolnej drużyny harcerskiej, nauczycielki matematyki, która w czasie okupacji wraca z przesiedlenia do Tczewa, narażając się na niebezpieczeństwo. Zostaje aresztowana i rozstrzelana w tczewskich koszarach. Hanna Hass jest obecnie patronką jednej z tczewskich ulic na os. Suchostrzygi.
Można było przyjrzeć się też m.in. sylwetce Teodroa Baldmana (1902 – 1939) – urzędnika, działacza społeczno – politycznego, rozstrzelanego po powrocie do Gdyni przez gestapowców. Wcześniej bitego, poniżanego i zmuszanego do sprzątania miejskich szaletów...