„Wielki Brat patrzy”

Jednym z kluczowych pojęć u Orwella jest manipulacja językiem, czyli nowomowa. Jej celem było ograniczenie zdolności samodzielnego myślenia obywateli. We współczesnej Polsce można zauważyć podobne zjawiska w języku polityki i mediów — używanie eufemizmów, haseł propagandowych czy uproszczonych sloganów, które mają wpływać na emocje społeczne i sposób postrzegania rzeczywistości. 

Kolejnym ważnym motywem jest rola mediów. W „Roku 1984” media służą władzy do kreowania jednej „oficjalnej prawdy”. W Polsce, mimo że nie żyjemy w systemie totalitarnym, choć pierwsze symptomy można już zauważyć, pojawiają się dyskusje na temat upolitycznienia mediów, selektywnego przekazywania informacji oraz dezinformacji, zwłaszcza w Internecie. Istotnym zagadnieniem o ile nie najważniejszym, jest także społeczna kontrola i inwigilacja. Orwell opisywał świat, w którym obywatel był nieustannie obserwowany. Współcześnie monitoring, zbieranie danych osobowych czy aktywność w mediach społecznościowych sprawiają, że granica prywatności staje się coraz mniej wyraźna — również w Polsce. Czy nie brzmi to wszystko znajomo? Przykładów, które zbliżają nas do państwa totalitarnego można już mnożyć bez liku. Składając wniosek o nowe dokumenty – dowód osobisty czy paszport zbiera się od nas odciski linii papilarnych - nie pytając się, Dysponuje się numerami telefonów czy kontami email, nadaje się każdemu obywatelowi nr. PESEL, (choć znakowanie numerem brzmi złowrogo), etc., czyli państwo zakłada, że każdy obywatel może być potencjalnym oszustem, bandytą, po prostu przestępcą, czy zagrożeniem dla obecnej władzy. 

„Wielki Brat patrzy” to słynne hasło również z antyutopijnej powieści „Rok 1984” George’a Orwella, symbolizujące totalitarną inwigilację, brak prywatności i absolutną kontrolę władzy nad jednostką poprzez teleekrany. Dzisiaj wmawia się nam, że kamery monitoringu na każdym rogu, są dla naszego dobra, dla naszego bezpieczeństwa. W rzeczywistości to permanentna inwigilacja wszystkich obywateli, którzy znajdą się w zasięgu takiej kamery. A wykorzystanie zapisu z takiej kamery może być wykorzystane do różnych celów, co zresztą miało miejsce w Tczewie, gdzie zapis z kamer został wykorzystany do walki politycznej i zapewne nie jest to odosobniony przypadek.  Znowu według systemu wszyscy jesteśmy potencjalnymi bandytami. Idąc dalej, obecnie obserwujemy bardzo niebezpieczny trend i próby wprowadzenia cenzury przez obecną władzę, znowu wmawiając nam, że to dla naszego dobra i bezpieczeństwa. Na razie próby spełzły na niczym, więc zauważalny jest inny trend, a mianowicie zastraszanie obywateli poprzez wyroki sądowe, jak choćby skandaliczny wyrok 6 miesięcy więzienia dla 67 letniej kobiety, która śmiała wypowiedzieć się na temat Owsiaka, czy prześladowania dziennikarzy niewspierających obecnej władzy, wyrzucenie z pracy małżeństwa w wieku ochronnym, bo śmiało się zbuntować, itd..  To wszystko zmierza w kierunku utworzenia, Panoptykon-u - modelu więzienia zaprojektowanego przez Jeremy'ego Benthama, koncepcja  budynku więziennego z centralną wieżą strażniczą, z której strażnik mógł obserwować więźniów, nie będąc widzianym przez nich (taki obecny rząd). Cel to efektywny nadzór, który internalizował poczucie bycia obserwowanym, zmuszając więźniów do samokontroli, co widzimy wśród wyborców obecnie rządzących w Polsce. Filozof Michel Foucault rozwinął tę koncepcję, jako metaforę społeczeństwa, w którym ludzie żyją pod ciągłym, niewidzialnym nadzorem, co prowadzi do utraty wolności. 

I tego wszystkiego jesteśmy świadkami, to się już dzieje w Polsce i w Europie. Niestety młode pokolenia, są bierne i przyjmują to bezrefleksyjnie, czekać tylko, kiedy będą tatuowane kody kreskowe na dłoni lub czole, bo to dla naszego dobra i wygody.   

[email protected]

https://www.facebook.com/olek.wojciechowski.1829