Tradycja jarmarków świątecznych w Polsce – od XVII wieku po współczesność

Korzenie tradycji jarmarków bożonarodzeniowych

W XIX wieku gdańskie jarmarki przeniesiono do Dworu Artusa i zaczęto nazywać je „Bożonarodzeniowymi Dominikami”. Wystawiali się tam rzemieślnicy, a wydarzenie nabrało charakteru kulturalnego i towarzyskiego. Po I wojnie światowej jarmarki zaczęły przypominać współczesne – z bogatą ofertą kulinarną i rozrywkową.

Jarmarki na Pomorzu i w Trójmieście

Gdański Jarmark Bożonarodzeniowy należy dziś do największych w Polsce i został uznany za jeden z najlepszych w Europie. Organizowany w centrum miasta, w pobliżu Hali Targowej i ul. Długiej, przyciąga turystów z całego kontynentu. Oferuje setki stoisk z rękodziełem, regionalnymi przysmakami i ozdobami, a także bogaty program artystyczny. Charakterystycznym symbolem są „Państwo Orzechowscy” – jarmarkowe dziadki do orzechów, inspirowane mundurami gdańskich żołnierzy miejskich z XVIII wieku.

W Sopocie i Gdyni jarmarki mają bardziej kameralny charakter, ale również wpisują się w tradycję – wypełniają miejskie place zapachem grzanego wina, pierników i świątecznych potraw. W Gdyni odbywają się na placu Grunwaldzkim, a w Sopocie na Placu Przyjaciół Sopotu, gdzie oprócz stoisk można podziwiać iluminacje i uczestniczyć w koncertach. Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej na temat jarmarków na Pomorzu wejdźcie na tę stronę: Pomorskie Jarmarki Bożonarodzeniowe.

Jarmarki w innych regionach Polski

Choć Pomorze może pochwalić się najstarszą tradycją, jarmarki bożonarodzeniowe odbywają się dziś w niemal wszystkich dużych miastach. Kraków organizuje kiermasz przed Sukiennicami, którego początki sięgają XIX wieku. Wrocław słynie z jednego z najbardziej rozbudowanych jarmarków w Europie Środkowej, rozciągającego się na Rynku i Placu Solnym, z ponad 260 stoiskami. W Poznaniu, Warszawie, Katowicach czy Toruń jarmarki stały się integralną częścią miejskiego kalendarza. W Krakowie można kupić ręcznie malowane bombki, w Toruniu pierniki, a w Warszawie regionalne wyroby z Podhala.

W ostatnich latach jarmarki pojawiły się także w mniejszych miastach, takich jak Białystok, Opole czy Szczecin. W Warszawie po raz pierwszy zorganizowano dwa duże kiermasze – na Starówce i Placu Defilad.

Współczesne znaczenie jarmarków

Dzisiejsze jarmarki bożonarodzeniowe to nie tylko handel, ale także element dziedzictwa kulturowego i promocji miast. Obok historycznych stoisk pojawiają się iluminacje świetlne, lodowiska czy koncerty. W czasach globalizacji jarmarki przypominają o lokalnych zwyczajach i rzemiośle, a jednocześnie budują wspólnotę wokół świątecznej atmosfery.

Na Pomorzu, z Gdańskiem na czele, tradycja ta ma szczególne znaczenie – to właśnie tutaj jarmarki mają najdłuższą historię i są jednym z symboli miasta. Wrocław i Kraków podkreślają swoje dziedzictwo kulturowe, a Warszawa rozwija nowoczesne formy świętowania. Współczesne jarmarki stały się więc łącznikiem między historią a dzisiejszymi czasami, pokazując, że magia świąt wciąż żyje i rozwija się, przyciągając kolejne pokolenia.

Jarmarki są też sposobem na zimową aktywność i pretekstem do wyjścia z domu i weekendowego wyjazdu poza miasto. To tutaj można złapać prawdziwie świąteczną atmosferę. Jeśli chcecie się dowiedzieć co jeszcze można robić w zimowe świąteczne dni wejdźcie na stronę: Iluminacje, jarmarki i zimowe spacery w Pomorskim.

Wesołych Świąt!