sobota, 17 października 2026 22:00
Reklama

Tradycja jarmarków świątecznych w Polsce – od XVII wieku po współczesność

Jarmarki bożonarodzeniowe wywodzą się ze średniowiecznej Europy, szczególnie z terenów dzisiejszych Niemiec i Austrii. Najstarszy udokumentowany jarmark – Striezelmarkt w Dreźnie – odbył się w 1434 roku. W Polsce tradycja ta pojawiła się w XVII wieku, a jednym z najstarszych przykładów jest Gdańsk, gdzie w okolicach Bazyliki Mariackiej organizowano kiermasze świąteczne. Były to wydarzenia handlowe, ale także społeczne – mieszkańcy kupowali przyprawy, ozdoby, słodycze i prezenty, a przy okazji spotykali się, by wspólnie przygotować się do świąt.
Źródło: Art. sponsorowany
Tradycja jarmarków świątecznych w Polsce – od XVII wieku po współczesność

Korzenie tradycji jarmarków bożonarodzeniowych

W XIX wieku gdańskie jarmarki przeniesiono do Dworu Artusa i zaczęto nazywać je „Bożonarodzeniowymi Dominikami”. Wystawiali się tam rzemieślnicy, a wydarzenie nabrało charakteru kulturalnego i towarzyskiego. Po I wojnie światowej jarmarki zaczęły przypominać współczesne – z bogatą ofertą kulinarną i rozrywkową.

Jarmarki na Pomorzu i w Trójmieście

Gdański Jarmark Bożonarodzeniowy należy dziś do największych w Polsce i został uznany za jeden z najlepszych w Europie. Organizowany w centrum miasta, w pobliżu Hali Targowej i ul. Długiej, przyciąga turystów z całego kontynentu. Oferuje setki stoisk z rękodziełem, regionalnymi przysmakami i ozdobami, a także bogaty program artystyczny. Charakterystycznym symbolem są „Państwo Orzechowscy” – jarmarkowe dziadki do orzechów, inspirowane mundurami gdańskich żołnierzy miejskich z XVIII wieku.

W Sopocie i Gdyni jarmarki mają bardziej kameralny charakter, ale również wpisują się w tradycję – wypełniają miejskie place zapachem grzanego wina, pierników i świątecznych potraw. W Gdyni odbywają się na placu Grunwaldzkim, a w Sopocie na Placu Przyjaciół Sopotu, gdzie oprócz stoisk można podziwiać iluminacje i uczestniczyć w koncertach. Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej na temat jarmarków na Pomorzu wejdźcie na tę stronę: Pomorskie Jarmarki Bożonarodzeniowe.

Jarmarki w innych regionach Polski

Choć Pomorze może pochwalić się najstarszą tradycją, jarmarki bożonarodzeniowe odbywają się dziś w niemal wszystkich dużych miastach. Kraków organizuje kiermasz przed Sukiennicami, którego początki sięgają XIX wieku. Wrocław słynie z jednego z najbardziej rozbudowanych jarmarków w Europie Środkowej, rozciągającego się na Rynku i Placu Solnym, z ponad 260 stoiskami. W Poznaniu, Warszawie, Katowicach czy Toruń jarmarki stały się integralną częścią miejskiego kalendarza. W Krakowie można kupić ręcznie malowane bombki, w Toruniu pierniki, a w Warszawie regionalne wyroby z Podhala.

W ostatnich latach jarmarki pojawiły się także w mniejszych miastach, takich jak Białystok, Opole czy Szczecin. W Warszawie po raz pierwszy zorganizowano dwa duże kiermasze – na Starówce i Placu Defilad.

Współczesne znaczenie jarmarków

Dzisiejsze jarmarki bożonarodzeniowe to nie tylko handel, ale także element dziedzictwa kulturowego i promocji miast. Obok historycznych stoisk pojawiają się iluminacje świetlne, lodowiska czy koncerty. W czasach globalizacji jarmarki przypominają o lokalnych zwyczajach i rzemiośle, a jednocześnie budują wspólnotę wokół świątecznej atmosfery.

Na Pomorzu, z Gdańskiem na czele, tradycja ta ma szczególne znaczenie – to właśnie tutaj jarmarki mają najdłuższą historię i są jednym z symboli miasta. Wrocław i Kraków podkreślają swoje dziedzictwo kulturowe, a Warszawa rozwija nowoczesne formy świętowania. Współczesne jarmarki stały się więc łącznikiem między historią a dzisiejszymi czasami, pokazując, że magia świąt wciąż żyje i rozwija się, przyciągając kolejne pokolenia.

Jarmarki są też sposobem na zimową aktywność i pretekstem do wyjścia z domu i weekendowego wyjazdu poza miasto. To tutaj można złapać prawdziwie świąteczną atmosferę. Jeśli chcecie się dowiedzieć co jeszcze można robić w zimowe świąteczne dni wejdźcie na stronę: Iluminacje, jarmarki i zimowe spacery w Pomorskim.

Wesołych Świąt!


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

wolontariuszka chodzi w białych drewniakach na nogach 11.01.2026 21:59
To napewno byli kochani wolontariusze i pomagali

Reklama
Tczewski Bal Świętych 2026 z jubileuszem Biedronek i Gabi Gąsior czyli POZWÓL ZABRAĆ SIĘ DO NIEBA! Tczewski Bal Świętych 2026 z jubileuszem Biedronek i Gabi Gąsior czyli POZWÓL ZABRAĆ SIĘ DO NIEBA! Mieszkańcy Tczewa po raz czternasty spotkają się, aby w radosnej i rodzinnej atmosferze wziąć udział w Tczewskim Balu Świętych. Wydarzenie odbędzie się w sobotę, 31 października 2026 roku. Wszystko rozpocznie się o godzinie 16.00 pod kościołem św. Józefa, skąd wyruszy barwny i rozśpiewany Korowód Świętych i Aniołów.Organizatorzy gorąco zachęcają uczestników – szczególnie tych najmłodszych – do przygotowania strojów oraz transparentów promujących wartości wiary i świętości.Finał wydarzenia zaplanowano w tym roku w parku za Centrum Kultury i Sztuki. Na scenie odbędzie się wyjątkowy Koncert Jubileuszowy z okazji 35-lecia Chóru Dziecięcego Biedronki. Wyjątkową oprawę muzyczną zapewnią goście specjalni: Gabi i Wojciech Gąsior – cenieni artyści oraz znane postacie polskiej sceny muzyki chrześcijańskiej. Na uczestników czekają również wspólne tańce i poczęstunek w postaci tradycyjnej zupy z dyni.Wydarzenie odbywa się pod hasłem: „Pozwól zabrać się do nieba, tam karnawał wiecznie trwa!”.Patronat honorowy: Prezydent Miasta Tczewa Łukasz Brządkowski, Starosta Tczewski Mirosław Augustyn.Sponsorzy i partnerzy: Miasto Tczew, Powiat Tczewski, ZUOS Tczew, ZWiK Tczew, ZUK Tczew, Zespół Szkół Katolickich w Tczewie, Powołani do Miłości, CKiS Tczew, Restauracja Piaskowa, CKZ Nauka, ZUP Starówka. Wydarzenie objęte jest patronatem Gazety Tczewskiej portalu Tczewska.pl   31.10.2026 godz. 16.00Tczewski Bal Świętych 2026Wymarsz spod kościoła św. Józefa  Data rozpoczęcia wydarzenia: 31.10.2026 16:00 – Data zakończenia wydarzenia: 31.10.2026 19:00
Reklama
Reklama