piątek, 11 września 2026 22:33
Reklama

KĄCIK WSPOMNIEŃ. Od robót przymusowych przez partyzantkę Gryfa Pomorskiego. Wojenne losy Józefa Kiedrowicza

W dniu wybuchu wojny rodzina mieszkała w Skwierawach, gmina Lipusz (powiat Kościerzyna). To miejscowość leżąca ok. 4 km od granicy z Niemcami. Rodzice posiadali gospodarstwo 13-hektarowe - przeważały łąki. Mieliśmy gospodarstwo na terenach ubogich w glebę stąd wysiłki ojca w uprawach łąkowych i sprzedaży siana.
KĄCIK WSPOMNIEŃ. Od robót przymusowych przez partyzantkę Gryfa Pomorskiego. Wojenne losy Józefa Kiedrowicza

Autor: Archiwum tczewska.pl

Pochodzę z rodziny wielodzietnej. Wśród 10-osobowej rodziny zabrakło najstarszego brata – Janka (ur. 1916 r.), który służył w wojsku w II batalionie piechoty w Tczewie. Najmłodsza była Maria (ur. 1929 r.). Z braci ja byłem najmłodszy - Józef (ur.1927). Na tym odcinku granicy strzegli żołnierze Korpusu Ochrony Pogoranicza, gdzie Komendantem był Szamrowicz. Jak się później okazało tenże komendant szpiegował na rzecz Niemiec.

 

Z momentem wejścia do nasze wsi, a pamiętam, że był to piątek, rozpoczęły się aresztowania Polaków. Na szczęście aresztowania uniknął ojciec. Miejscem straceń była miejscowość Karpna Tenże komendant placówki KOP po wojnie, w wyniku wyroku sądowego, został skazany na karę śmierci.

 

Mniej więcej rok po rozpoczęciu wojny otrzymałem wezwanie stawienia się do Arbeitsamtu, które mieściło się w Lipuszu. Tam otrzymałem skierowanie do pracy przymusowej gospodarza o nazwisku Rajter we wsi Papiernia oddalonej ok. 8-10 km od Skarszew. Gospodarz ten mieszkał w pałacu. Zatrudniał 4 osoby mieszkające w tzw. czworakach. Sam otrzymałem lokum do spania w bocznej kuchni tegoż pałacu. Moje zadanie to wszelkie prace w gospodarstwie - od robót w stajni i oborze po wszelkie prace w polu. Szczególnie ciężko było mi w miesiącach zimowych kiedy był obowiązek wywózki drzew z lasu. Taki obowiązek spoczywał na każdym gospodarzu. Polegało to na wyciągnięciu ściętych drzew na dukt leśny, a następnie wciągniecie je na sanie, (co niekiedy sprawiało mi wiele trudności zima, śnieg, mróz) założenie łańcuchów, ręczne wciąganie tej dłużycy na sanie i wywiezienie jej z lasu. Takie wywózki zajmowały mi czasem cały dzień. Muszę dziś przyznać, że gospodarz traktował mnie względnie dobrze, a nawet stołowałem się z jego rodziną.

 

Ty polska świnio!”

Tutaj muszę się cofnąć do pierwszych dni pracy przymusowej u Rajtera. Otrzymał on pismo z zapytaniem dlaczego Józef Kiedrowicz nie uczęszcza do szkoły. Rajter skrupulatnie wykonując zalecenia niemieckich władz nazajutrz posłał mnie do szkoły. Nauczyciel po odczytaniu treści pisma zadał mi kilka pytań po czym otworzył drzwi klasy i z krzykiem do mnie: „Ty polska świnio chcesz się jeszcze uczyć?!” Chwycił mnie za kołnierz marynarki, kopnął w tyłek i wyrzucił za drzwi. Tak się zaczęła i skończyła moja obowiązkowa nauka języka niemieckiego.

 

W marcu 1943 r. wstąpiłem do Tajnej Organizacji Wojskowej (TOW) „Gryf Pomorski”, zostając zaprzysiężony przez Leona Kuleszę ps. Zawisza. Zostałem stałym łącznikiem. Zadaniem moim były między innymi transporty kolejowe wojsk niemieckich oraz ruchy i rozmieszczenia grup SS, działających na naszym terenie.

 

(...)

 

opr. (tomm)/Zenon Weiss

 

 

 



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Reklama
Reklama