„Profilaktyka a Ty”, czyli jak porwać młodzież

Jak się okazało, młodzież w naszym mieście mamy tak utalentowaną, że autor programu PaT („Profilaktyka a Ty”) Grzegorz Jach - reżyser, pedagog i... policjant - wybrał 30 młodych ludzi. Jednak program ten, to coś więcej niż tylko przestawienie teatralne.

Zgiełk i radość
Byliśmy na próbach – na scenie w Centrum Kultury i Sztuki w Tczewie.
- Dbaj o gardło, bo ja już słyszę chrypkę! Dam ci tabletki na gardło - stwierdził w momencie omawiania z grupką młodych ludzi poszczególnych scen reżyser Grzegorz Jach.
I po chwili wręczył je chłopakowi. Młody aktor wziął je bez protestów, jakie zwykle towarzyszą tego typu sytuacjom, gdy to rodzice aplikują jakieś środki lecznicze. Po chwili wrócili do szczegółów związanych z kreowaniem poszczególnych postaci w spektaklach teatralnych. Młodzi z zaangażowaniem i przejęciem rozprawiali o swoich rolach, pytali, słuchali. Ogólnie był zgiełk i niemal widoczna radość oraz zapał osób właśnie mających swoje próby.
To ogromny talent w krótkim czasie, w ciągu kilku dni umieć zjednoczyć wokół siebie zgraną grupę 30 ludzi w różnym wieku. Kim jest człowiek, który tak ochoczo pracuje z młodzieżą, zaraża ich swoimi pomysłami, zachęca i potrafi jednoczyć wokół swojego projektu? Animator kultury? Tak. Reżyser, pedagog? Też. Ale Grzegorz Jach jest przede wszystkim policjantem (inspektor, pełnomocnik Komendanta Głównego Policji w Warszawie)!

Z młodymi trzeba rozmawiać
- Już podczas pracy policyjnej zrobiłem studia z zakresu pedagogiki, a następnie z zakresu reżyserii, wiec jestem policjantem pedagogiem reżyserem; połączyłem zawód z misją i pasją – śmieje się pan Grzegorz. – W oczach młodzieży jestem wiarygodny. A to bardzo ważne. Z młodymi ludźmi trzeba rozmawiać. Jak nie będziemy się lubić, to nic nigdy nie wyjdzie. Zamiast konfliktów lepiej jest się porozumiewać, owszem jest to czasem trudne, ale pokazuje że nie niemożliwe. Trzeba chcieć i to dorosły musi wyjść do młodego człowieka. Lepiej wydawać pieniądze na takie programy jak nasz, niż na poprawczaki. Trzeba młodym coś zaproponować, wciągnąć ich do współdziałania, to na pewno zaprocentuje pozytywnie. W naszym programie chodzi o profilaktykę rówieśniczą, by młodzież mówiła do młodzieży!

Inspirowanie i promowanie
Grzegorz Jach wpadł na swój autorski pomysł niemal 6 lat temu i potrafił go zorganizować. PaT, czyli „Profilaktyka a Ty”, doczekał się udziału także Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie PaT/E (edukacja) – projekt pilotażowy w województwach: opolskim, lubelskim i pomorskim (tu właśnie wytypowany został Tczew, 18-25 pażdziernika). Inicjatywa ma inne swoje zakresy: PaT/M (dla młodzieży), PaT/R (rodzice), PaT/Przystanek Wakacje. Ideą programu PaT jest inspirowanie młodych ludzi oraz promowanie profilaktyki rówieśniczej w budowaniu społeczności promującej modę na życie wolne od uzależnień. Koordynatorem rządowego programu „Razem Bezpieczniej” w MSWiA jest Elżbieta Ruśniak, a inicjatorem projektu PaT/E z ramienia MEN - podsekretarz stanu Zbigniew Włodkowski. Sztuki zostały napisane przez Izę Rękawek oraz Grażynę Małkowską. Prawa autorskie zostały do tych sztuk kupione w ramach PaT.

Tczewianie – zdolni i odważni
- Młodzież to mądry, zdolny, wrażliwy społecznie i odpowiedzialny partner w edukacji – uważa reżyser. - Przedstawiamy dwa spektakle, na które odbył się casting. Z 51 osób wybrałem 30 w wieku od 14 do 20 lat, chociaż powinienem wybrać 20. Jednak młodzież tczewska jest bardzo zdolna i nie mogłem innych odrzucić, chociaż gdybym mógł, wziąłbym wszystkich. Czym różni się młodzież w Tczewie od innych 16 grup w całej Polsce, z którymi pracowałem? Tym, że ma problemy z koncentracją, trochę bardziej niż inni rozrabia, ale jednocześnie jest bardziej odważna i chce pokazać swoją indywidualność, jest też bardzo zdolna. Moją rolą jest te wszystkie indywidualności tak zgrać, by tworzyli jedną całość, będąc jednocześnie sobą.

Fajna przygoda
- Widzieliśmy plakaty, poza tym dowiedzieliśmy się o tym castingu i całej sprawie w szkole –mówią uczniowie Gimnazjum nr 1 w Tczewie, uczniowie kl. III: Emilia Kwaśnik, Julia Sudenis i Piotr Maszka. – Robimy próby, ale ostatecznie czy nasza gra się spodoba widzom okaże się podczas spektakli, trema zawsze jest. Braliśmy już udział w szkolnych przedstawieniach, ale to co jest tutaj daje nam o wiele więcej. Tym bardziej, że pracujemy z reżyserem, a nie tylko z nauczycielami. Nikt nie traktuje nas z góry, także starsi koledzy są bardzo w porządku i dobrze się razem czujemy. Pan Grzegorz jest świetny w tym jak z nami rozmawia i daje nam wskazówki co do poszczególnych scen i gry aktorskiej. Spektakle mają bardzo prawdziwe treści. Dla nas jest to fajna przygoda i być może coś tego więcej będzie, bo wybieramy się do Warszawy na spotkanie w grudniu i zamierzamy działać w PaT jako wolontariusze.

Podsumowanie – w teatrze „Lalka”
Program PaT to coś więcej niż tylko jednorazowe przedstawienia teatralne, oparty jest na wolontariacie młodzieżowych grup, budowanych i prowadzonych przez rówieśniczych liderów.  
8 grudnia nastąpi posumowanie tych działań w Polsce w teatrze Lalka (Warszawa), gdzie przyjadą wszyscy dotychczasowi uczestnicy programu. Informacje na stronie www.pat.policja.gov.pl.