Dwieście głosów obywatelskich

Dotychczas trzeba było aż 1000 podpisów pod jakąś petycją mieszkańców, aby samorząd czy władza lokalna łaskawie zechciała zająć się ważną dla społeczności tzw. Inicjatywą Obywatelską

Dobra wiadomość dla wszystkich, dla których mury tczewskiego magistratu były dotąd niezdobytą twierdzą. Miałeś kiedykolwiek problem, który chciałeś zgłosić radnym, ale nie wiedziałeś jak? Zebrałeś pod swoją inicjatywą setki podpisów mieszkańców, ale pomysł i tak trafił do szuflady przewodniczącego Rady Miejskiej? Takie przypadki to już przeszłość.
Podczas sesji RM radni przegłosowali (jednogłośnie) uchwałę w sprawie Inicjatyw Obywatelskich mieszkańców Tczewa. Projekt uchwały w imieniu klubu radnych PiS złożył Kazimierz Smoliński - pomysłodawca projektu.

Krok pierwszy: zebrać 200 podpisów
O co chodzi? W skrócie: o dopuszczenie przeciętnego mieszkańca do głosu i łatwiejszy dostęp do radnych. Do tej pory mieszkańcy (w mniejszych lub większych grupach) kierowali pisma do przewodniczącego RM, który kierował dany problem na forum rady lub komisji, albo nie.
- Takie pisma mogły być nawet podpisane przez 1000 mieszkańców, a i tak lądowały w szufladzie - zwraca uwagę radny Smoliński. - Ustawa o samorządzie gminnym nie reguluje zasad zgłaszania i rozpatrywania inicjatyw mieszkańców. Od dziś kwestia ta będzie regulowana naszą uchwałą.
Co mówi uchwała? Jeżeli mieszkańcy miasta mają zadanie lub problem, którego rozwiązanie wchodzi w zakres kompetencji samorządu (czyli w ust. o samorządzie gminnym), wystarczy zebrać 200 podpisów i skierować pismo do przewodniczącego RM.
- Ustaliliśmy, że będzie to 200 podpisów, ponieważ taką samą  (a bardzo często nawet mniejszą) liczbą głosów wybierani są radni - tłumaczy pomysłodawca projektu. - Uważamy, że 200 osób jest już na tyle istotną grupą mieszkańców, że radni nie powinni takiej sprawy bagatelizować. Przy mniejszej liczbie (co najmniej 50) podpisów problem rozpatrzy odpowiednia komisja rady miejskiej, w której zakresie działania dany problem można rozważyć. Jeżeli komisja uzna, że zagadnienie jest na tyle ważne, że powinna zająć się nim cała rada, to skieruje je na obrady RM.
Może się zdarzyć, że mieszkańcy miasta na „hurra” zaczną zgłaszać się do przewodniczącego ze swoimi problemami, ale i na taką ewentualność znajdzie się rozwiązanie.
-  Jeśli okaże się, że inicjatyw wpływa tak dużo, że radni mają z ich ogarnięciem problemy, podniesiemy poprzeczkę do np. 300 podpisów - mówi radny Smoliński.
Rada zobowiązana jest zająć się zgłoszonym przez mieszkańców problemem w przeciągu dwóch miesięcy.

Krok drugi: wybrać reprezentanta
Grupa mieszkańców, która zgłasza swój problem, wskazuje od 1 do 3 pełnomocników, którzy zgłaszają inicjatywę przewodniczącemu RM oraz uczestniczą w posiedzeniach rady lub komisji, na których jest ona omawiana.
- Myślę, że jest to dobry sposób na kreowanie lokalnych liderów - relacjonuje Kazimierz Smoliński. - Osoby, które będą prezentowały interesy mieszkańców na sesjach RM, w  naturalny sposób mogą przyjąć funkcję liderów, którzy będą dbać o interesy czy to miejskie, czy też pojedynczych dzielnic. To także dobra rozgrzewka dla tych, którzy w przyszłości będą ubiegali się o fotel radnego.
Mecenas Smoliński zwraca uwagę, że projekt Inicjatyw Obywatelskich jest znaczący zarówno dla mieszkańców Tczewa, jak i dla funkcjonowania samorządu.
- Umożliwia mieszkańcom w sposób bezpośredni realizację swojej aktywności obywatelskiej. Mieliśmy w tej kadencji do czynienia z przynajmniej dwoma przypadkami zgłaszania inicjatyw. Pomimo, że było pismo i duża liczba podpisów, mieszkańcom nie udało się przedstawić swojego problemu podczas sesji RM. Na przeszkodzie stanęły problemy proceduralne. Nie było wiadomo w jaki sposób takie wystąpienie ma zostać zrealizowane. Z naszą uchwałą wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom tczewian.
Inicjatywę Kazimierza Smolińskiego pochwalił przewodniczący RM Włodzimierz Mroczkowski:
- Uchwała jest jak najbardziej szczytna i potrzebna dla Tczewa. Apeluję, abyśmy jako radni potrafili z niej skorzystać, kiedy sami będziemy chcieli złożyć jakiś wniosek. Podpowiadając mieszkańcom, wskazując im problemy, możemy zdobyć poparcie dla naszych wniosków.

Krok trzeci, czwarty, piąty…
- Inicjatywa pana mecenasa jest moim zdaniem najważniejszą inicjatywą tej rady - przyznaje radny Krzysztof Korda. - Podobne systemy funkcjonują już w Opolu i w Katowicach, jednak tam - aby przedstawić radzie swoje problemy - trzeba zebrać nie kilkaset, a kilka tysięcy podpisów.
Radny dodaje, że Inicjatywa Obywatelska to kolejny krok w długiej wędrówce Polaków do prawdziwego społeczeństwa obywatelskiego.
- A później? Może będzie tak, jak dziś jest w Szwajcarii, gdzie na szeroką skalę wykorzystywana jest instytucja referendum - wyjaśnia Krzysztof Korda. - My, jeśli będą pojawiały się kolejne podobne inicjatywy, także do tego dojdziemy.
Dodajmy, że projekt Kazimierza Smolińskiego jest pierwszym tego typu na Pomorzu i w kraju.

Co mówi uchwała?
§ 3
1. Inicjatywa Obywatelska powinna być zgłoszona na piśmie przewodniczącemu Rady Miejskiej z podaniem jej przedmiotu i ewentualnego sposobu rozwiązania problemu, którego dotyczy lub oczekiwań mieszkańców wobec samorządu gminnego.
2. IO powinna być poparta podpisami mieszkańców Tczewa mających czynne prawo wyborcze.
3. Zbieranie podpisów osób popierających IO może być dokonywane tylko w miejscu, czasie i w sposób, które wykluczają groźbę, podstęp lub stosowanie jakichkolwiek nacisków zmierzających do uzyskania podpisów i wyłącznie na liście, która zawiera określoną inicjatywę jak w ust. 1.
4. Mieszkańcy Tczewa udzielający poparcia IO składają podpis obok czytelnie wpisanego swego imienia i nazwiska, adresu zamieszkania i numeru ewidencyjnego PESEL.
5. Mieszkańcy Tczewa udzielający poparcia IO powinni wskazać pełnomocników w ilości od 1 do 3, którzy dokonują zgłoszenia Inicjatywy przewodniczącemu RM oraz uczestniczą w posiedzeniach rady lub komisji rady miejskiej, na których jest ona omawiana, na zaproszenie przewodniczącego rady.
§ 4
Jeżeli IO spełnia wymogi niniejszej uchwały i jest poparta podpisami co najmniej 200 mieszkańców Tczewa, przewodniczący rady jest zobowiązany przedłożyć ją Radzie Miejskiej do rozpatrzenia w przeciągu dwóch miesięcy od jej złożenia.
Jeżeli IO uzyska poparcie co najmniej 50 mieszkańców, przewodniczący przedkłada ją odpowiedniej komisji rady miejskiej do rozpatrzenia.