Wędrówki po Kociewiu - Szlak Ziemi Tczewskiej im. Romana Klima

Opis ciekawej trasy z Borkowa do Opalenia (23 km).

Kapliczki i lasy
Wycieczkę rozpoczynamy w centrum wsi Borkowo. Idąc w kierunku południowo-wschodnim, skręcamy w prawo, tuż przy kapliczce. Brukowaną drogą docieramy do zabudowań dawnych państwowych gospodarstw. Następnie wychodzimy utwardzoną drogą w kierunku południowym. Mijamy kolejną kapliczkę. Ponownie skręcamy w prawo i niewielkim jarem podążamy do pobliskiego lasu. Na rozdrożu, gdzie rośnie rozłożysty kasztanowiec, idziemy wzdłuż ściany lasu, aby po chwili wejść w głąb. Docieramy do drogi, którą kierujemy się do wsi Kierwałd. Będąc w tej wsi, skręcamy w prawo. Mijamy most na rzece Liska oraz remizę strażacką. Na zakręcie szosy schodzimy w polną drogę prowadzącą do Lipiej Góry.
W centrum wsi skręcamy w kierunku Wyręb Wielkich. Idziemy piaszczystą drogą. Po osiągnięciu linii kolejowej biegnącej z Tczewa, przechodzimy wiaduktem i za nim udajemy się dalej prosto.

Nieczynna linia kolejowa
Na kolejnym skrzyżowaniu skręcamy w prawo. Tym samym docieramy w pobliże Jeziora Smarzewskiego. Stąd udajemy się dalej drogą i na rozwidleniu wybieramy lewą odnogę. Po chwili mijamy pod wiaduktem dawną, zamkniętą już linię kolejową Smętowo - Opalenie. Wchodzimy do wsi Smarzewo.
We wsi skręcamy w lewo i po przejściu niewielkiego lasku wychodzimy w pobliżu budynku z czerwonej cegły. Obok pobliskiej leśniczówki skręcamy w prawo, aby następnie przejść pod wiaduktem kolejowym. Tuż za nim kierujemy się drogą wzdłuż nasypu kolejowego, następnie schodzimy z drogi na prawo na nasyp kolejowy. Drogę krajową nr l przechodzimy po wiadukcie, w chwilę po tym wchodzimy na prawo na asfalt. Mijamy zabudowania osady leśnej Rokówka. Na skrzyżowaniu skręcamy w lewo w tzw. „drogę dąbrowską”. Idziemy głębokim wąwozem wśród lasu. Po raz kolejny mijamy pod wiaduktem nieczynną linię kolejową, wychodzimy na drogę wojewódzką 232. Na lewo w odległości 2 km znajdują się dwa rezerwaty florystyczne. Stąd udajemy się w prawo w kierunku wsi Opalenie, aby... zakończyć wycieczkę.

Godne uwagi: pałace i barokowa świątynia
Lipia Góra – we wsi znajdują się pozostałości po majątku. Jest to m.in. pałac z końca XIX wieku. Jego piwnice pochodzą z XVIII wieku i mają sklepienie kolebkowe. W przypałacowym parku stoją pomnikowe drzewa, m.in. dąb i lipa.
Wyręby Wielkie – stoi tutaj pałac z 1865 r. W pobliskim parku rośnie grupa 9. pomnikowych dębów bezszypułkowych o średnicy ponad 3 m i wysokości ponad 25 m. Szacuje się, że najstarsze z tych drzew mają ok. 250 lat.
Opalenie - duża wieś, pierwszy raz na kartach historii pojawiła się w 1305 r. W jej centrum stoi barokowa świątynia z 1773 r. oraz poewangelicki kościół z przełomu XIX i XX wieku. Na uwagę zasługuje niewielki pałacyk otoczony parkiem. Na początku XX wieku, po wybudowaniu linii kolejowej ze Smętowa do Kwidzyna, istniał tu most na Wiśle, który został rozebrany w 1927 r.

Komunikacja autobusowa
Do Borkowa można dostać się z Tczewa autobusem PKS. Odchodzą one o godz. 6.25, 8.30 i 12.00. Wszystkie te kursy aktualne tylko od poniedziałku do piątku. Natomiast z Opalenia wrócić można autobusem PKS, który odjeżdża o godz. 15.05. Poza tym warto skorzystać z prywatnej komunikacji (dosyć częste kursy). Wycieczkę można także zrealizować w odwrotnym kierunku. W takim przypadku do Opalenia można dojechać autobusem PKS odchodzącym z Tczewa o godz. 8.15. Z Borkowa do Tczewa można wtedy wrócić autobusem odjeżdżającym o godz. 14.52 i 16.37 (tylko w dni powszednie).