Czyimi alejami będę spacerować mieszkańcy nowych osiedli w Tczewie?

Choć to, że spacerując w przyszłości nowopowstałym na Górkach osiedlem mijać będziemy tabliczki z nazewnictwem rolniczym, zostało już przesądzone, prezes Oddziału Kociewskiego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego już dziś apeluje do komisji ds. nazewnictwa ulic o rozwagę przy podejmowaniu dalszych decyzji.
- Chcielibyśmy, aby kolejne dwa osiedla, które w najbliższych latach powstaną na Górkach i w kierunku Bałdowa, były osiedlami związanymi z postaciami historycznymi: osiedle na Górkach - z działaczami z Kociewia, osiedle na Bałdowie - z historią II RP - oświadczył Krzysztof Korda.
Poniższą listę przedstawiamy przede wszystkim tym, którzy nie zdają sobie sprawy ile znamienitych postaci czeka w Tczewie na swoje ulice. Dziś - bohaterowie II RP. Za tydzień przedstawimy „kandydatów” do Osiedla Kociewskiego.

Poniższe zestawienie to nic innego jak część wniosku przedstawionego komisji ds. nazewnictwa ulic. Oto czyje nazwiska uznali przeciwnicy „osiedla rolniczego” za priorytetowe w debacie na temat przyszłego osiedla na Bałdowie:

1. Gabriel Narutowicz (1865-1922). Związany z Józefem Piłsudskim. Po odzyskaniu niepodległości powrócił do Polski. Był kolejno: ministrem robót publicznych w 1920 r., a w 1922 r. - ministrem spraw zagranicznych. W listopadzie 1922 r. wybrany przez Sejm na pierwszego Prezydenta RP. Urząd pełnił od 11 do 16 grudnia 1922 r. (kiedy to został zamordowany przez Eligiusza Niewiadomskiego).

2. Ignacy Mościcki (1867-1946). Wybitny naukowiec. Wykładał m.in. na Politechnice Lwowskiej i Warszawskiej. Po 1918 r. kontynuował karierę w niepodległej Polsce. Twórca Państwowych Zakładów Związków Azotowych w Tarnowie. Po zamachu majowym w 1926 r. został Prezydentem RP. Urząd sprawował dwie kadencje, do 30 września 1939 r. W 1939 r. internowany w Rumuni. Umarł na emigracji w Szwajcarii.

3. Stanisław Wojciechowski (1869-1953). Wybitny polityk. Początkowo działacz PPS, później związany z PSL „Piast”. W latach 1922-1926 pełnił urząd Prezydenta RP. Ustąpił po przewrocie majowym. Umarł w 1953 r., pochowany w rodzinnym grobie na Powązkach.

4. Wojciech Korfanty (1873-1939). Przywódca narodowy Górnego Śląska, związany z Chrześcijańską Demokracją. W latach 1903 i 1918 wielokrotny poseł do Reichstagu oraz pruskiego Landtagu. W latach 1918-1922 - jeden z przywódców Powstania Wielkopolskiego i powstań śląskich. W 1930 r., jako opozycjonista wobec rządów sanacji, osadzony w Twierdzy Brzeskiej. Jeden z założycieli Frontu Morges. Po powrocie w 1939 r. aresztowany i osadzony na Pawiaku. Umarł w tym samym roku.

5. Roman Dmowski (1864-1939). Najwybitniejszy działacz, ideolog oraz jeden z twórców Obozu Narodowej Demokracji. W latach 1914-1918 aktywnie działał wśród Rządów Państw Ententy. Jeden z Delegatów Polski na Konferencji Pokojowej w Wersalu. W niepodległej Polsce działał w opozycji do Józefa Piłsudskiego jako przywódca oraz patron obozu narodowego.

6. Józef Beck (1894-1944). Pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego. Walczył w Legionach, członek POW. Po 1926 r. członek sanacyjnej elity władzy. Znany przede wszystkim jako ostatni mister spraw zagranicznych II RP (w latach 1932-1939). Zwolennik nieustępliwej polityki wobec żądań III Rzeszy. Po 1939 r. internowany w Rumunii, gdzie zmarł w 1944 r.

7. Ignacy Daszyński (1866-1936). Jeden z najwybitniejszych działaczy socjalistycznych XIX oraz XX wieku. Twórca PPSD. Poseł polski w sejmie austriackim oraz radny Krakowa. W listopadzie 1918 roku - premier Tymczasowego Rządu Republiki Polski. W niepodległej Polsce - poseł na Sejm oraz marszałek Sejmu. Później - opozycjonista wobec rządów sanacji.

8. Maciej Rataj (1884-1940). Działacz PSL „Piast”. Od 1919 r. poseł na Sejm. Wybrany na Marszałka Sejmu. Dwukrotnie, w 1922 r. oraz w 1926 r., pełni obowiązki Prezydenta RP. Prezes Stronnictwa Ludowego. W 1940 r. aresztowany przez gestapo i rozstrzelany w Palmirach.

9. Eugeniusz Kwiatkowski (1888-1974). Wybitny polityk oraz działacz gospodarczy. Walczył w Legionach. Członek POW. W latach 1926-1930 minister handlu i przemysłu. Walnie przyczynił się do portu w Gdyni. Twórca Centralnego Okręgu Przemysłowego. Po 1939 r. internowany w Rumunii. Po 1945 r. - powrócił do kraju. Odsunięty przez władze komunistyczne od stanowisk politycznych i gospodarczych. Szykanowany przez władze PRL.

10. Kazimierz Bartel (1882-1941). Polityk i naukowiec. W latach 1918-1919 walczył w obronie Lwowa. Później działacz PSL „Wyzwolenie”. Po 1926 r. – pięciokrotny premier RP. W 1938 r. mianowany dożywotnim senatorem. Po 1939 r. kuszony przez władze sowieckie oraz Niemców, zachęcany do zdrady ojczyzny i przyjęcia posady szefa kolaboracyjnego rządu. Stanowczo odmówił. Rozstrzelany przez Niemców w 1941 r. we Lwowie.

11. Władysław Grabski (1874-1938). Polityk, wybitny ekonomista. Związany z Narodową Demokracją. Przed 1918 r. - poseł do Dumy. W latach 1923-1925 - premier rządu oraz minister skarbu. Twórca reformy walutowej, która polegała m.in. na stworzeniu Banku Centralnego oraz wymiany marki polskiej na nową walutę - złoty. Po 1925 r. odszedł z polityki i zajął się karierą naukową jako ekonomista i socjolog.

12. Władysław Raczkiewicz (1885-1947). Wybitny polski polityki II RP. Przed 1918 r. - działacz wielu organizacji niepodległościowych. W czasie I wojny światowej walczył na froncie wschodnim. Po 1918 r. pełnił wiele funkcji w życiu publicznym, był m.in. marszałkiem Senatu, ministrem spraw wewnętrznych, a od 1936 r. - wojewodą pomorskim. Po 1939 r. - na emigracji. Od 30 września 1939 r. - Prezydent RP (do 1947 r.).

13. Bronisław Pieracki (1895-1934). Polityk, żołnierz, pułkownik dyplomowany. Walczył w Legionach, był członkiem POW. W latach 1931-1934 - minister spraw wewnętrznych. Zamordowany w 1934 r. przez Ukraińców. W okresie międzywojennym, po roku 1934, patron głównego placu w Tczewie (dzisiaj noszącego imię Józefa Hallera).

14. Ksiądz ppłk. Józef Wrycza (1884-1961). Ksiądz, polityk i żołnierz. Urodzony w Zblewie koło Starogardu Gdańskiego. Przez całe swoje życie zaangażowany w walkę o wolną Polskę. Na przełomie 1918 i 1919 r. wywołał powstanie w Chełmże, za co został skazany na karę śmierci (której nie wykonano). Po zwolnieniu z więzienia uciekł poza Pomorze, przyłączył się do wojsk gen. Józefa Hallera i w 1920 r., jako kapelan, uczestniczył wraz z nimi w wyzwalaniu Pomorza. W 1920 r. uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Za odwagę i czyny w bitwie warszawskiej („Cud nad Wisłą”) odznaczony przez władze wojskowe. W okresie międzywojennym zaangażowany w politykę, jeden z głównych działaczy Narodowej Demokracji na Pomorzu. Jako prezes Towarzystwa Powstańców i Wojaków (kombatantów z Powstania Wielkopolskiego) często bywał w Tczewie. Gród Sambora promował m.in. w swoich książkach. Bliski współpracownik gen. Józefa Hallera. W okresie drugiej wojny światowej - prezes Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski” (która działała także na terenie Tczewa). Po wojnie prześladowany przez Urząd Bezpieczeństwa.