Wędrówki po trasach turystycznych - Szlak Dolnej Wisły (odc. Subkowy – Wielkie Walichnowy)

Ta cześć szlaku rozpoczyna się obok kościoła i szkoły w Subkowach.

Z Subków do Jeziora Pelplińskiego
W tym miejscu udajemy się w lewo, ul. Zamkową. Dochodzimy do ul. Wybickiego, a potem idziemy tą drogą w prawo na południe. Z Subków szlak powróci nad Wisłę, w związku z tym udamy się teraz na południowy wschód do Wielkiej Słońcy. Zatem najpierw trasa podąża krótko w lewo asfaltową szosą wiodącą do Małej Słońcy, aby za cmentarzem na następnym rozdrożu, pójść drogą polną w prawo. Doprowadza ona po ok. 2 km do Wielkiej Słońcy. We wsi szlak skręca w lewo i podąża utwardzoną ul. Główną dalej w kierunku Wisły. Po niecałych kolejnych 2 km osiąga szosę biegnącą z Gorzędzieja.
Na niej udajemy się w prawo, by w ten sposób dojść do wsi Rybaki położonej na samym skraju doliny Wisły. W tym miejscu stosunkowo wąska Dolina Wisły rozszerza się i przechodzi w Nizinę Walichnowską. W Rybakach na rozdrożu szlak kieruje się w lewo do Międzyłęża. Prowadzi drogą utwardzoną po wale obok stacji pomp „Nadzieja”. Potem mija Śluzę Międzyłęską i za nią skręca w prawo, aby pójść wschodnim brzegiem Jeziora Pelplińskiego, które jest pozostałością starorzecza Wisły.

Małe i Wielkie Walichnowy
Po około kilometrze, gdy droga stanie się trawiasta (niemal zanika), skręcamy w lewo i idziemy 500 m na południowy-wschód, a potem w prawo. Trawiasta trasa doprowadza na południowy skraj Jeziora Pelplińskiego, a potem do stacji pomp „Zgoda” i drogi gruntowej do Międzyłęża. Szlak skręca w nią i wiedzie na południowy-wschód przez pola do wsi. Na szosie skręca w prawo i przecina wieś, aby przy szkole ją pozostawić i pójść dalej na południe w kierunku Małych Walichnów.
Docieramy do nich, gdy po dojściu do starego wału wiślanego wejdziemy na szosę z Wielkiego Garca do Gniewu. Z Małych Walichnów już blisko do Wielkich Walichnów, gdzie kończy się ten odcinek szlaku. Jednak wpierw trasa zbliża się do Wisły i idzie na wschód do wału wiślanego. Wzdłuż niego podąża na południe ponad kilometr i potem powraca do szosy przy szkole w Małych Walichnowach. Po ok. 600 m szlak dociera do Wielkich Walichnów.

Pamięta czasy Świętopełka i Mestwina
• Wielka Słońca – nazwa ta należy do najstarszych na Pomorzu. W dokumentach wydanych za czasów Świętopełka oraz w przywilejach nadanych klasztorowi pelplińskich cystersów wymienia się nazwy: Słanca i Slance. Z nich wykształciła się obecna nazwa Słońca. Pierwsze wzmianki o miejscowości sięgają 1245 r. i dotyczą zamku Świętopełka, który stał na wzgórzu panującym nad Wisłą, najprawdopodobniej blisko karczmy w okolicach wsi Rybaki. W 1280 r. Mestwin nadał Małą i Wielką Słońcę biskupowi płockiemu. Data pierwszego wydzierżawienia Wielkiej Słońcy przez konwent pelpliński nie jest znana. Wiadomo jednak, że w 1414 r. opat Piotr Honigfeld zmienił pierwotnie ustalone zasady dzierżawy.
• Śluza międzyłęska – obiekt hydrotechniczny z 1898 r.

Wsie z XIII wieku
• Międzyłęż - miejscowość wymieniana po raz pierwszy w dokumentach z 1282 r., gdy legat papieski biskup Filip z Fermo, potwierdził przekazanie Krzyżakom ziemi gniewskiej razem z tą osadą. W okresie I Rzeczypospolitej istniało tu niegrodowe starostwo międzyłęskie, kolejno dzierżawione przez: rodzinę Tiedemann-Giese w latach 1488 - 1546, następnie Konopackich, prowadzących długoletnie spory o dzierżawę z kolejnym właścicielem Stanisławem Przyjemskim, krótko Wejherów, wreszcie księcia Adama Czartoryskiego, który sprzedał je w 1787 r. Po wybudowaniu cukrowni w Pelplinie w 1870 r., Międzyłęż został połączony kolejką wąskotorową z sąsiednimi miejscowościami i samym miastem. Wówczas we wsi funkcjonowała gospoda, kowal, a także cegielnia i mleczarnia.
• Wielkie i Małe Walichnowy – wsie położone przy wałach wiślanych, wymienione w źródłach po raz pierwszy w 1276 r., kiedy książę pomorski Sambor oddał osady Krzyżakom wraz z całą ziemią gniewską. W XVII wieku nastąpił podział na Małe i Wielkie Walichnowy. Ówcześnie we wsiach przeważali luteranie i menonici, których w 1885 r. było 22. We wsi znajduje się dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku oraz cmentarz założony w 1912 r.
Komunikacja
Dojazd, jak i powrót z Subków oraz Wielkich Walichnów zapewniają liczne kursy miejskiej komunikacji w Tczewie oraz PKS i busy prywatnego przewoźnika.



Opis szlaku na podstawie: www.pomorskie.pttk.pl.