Wędrówki: Szlak Dolnej Wisły, odcinek Tczew – Subkowy

Jego początek znajduje się przy stacji kolejowej w Tczewie.

Przez farę do Wisły
Stąd kierujemy się ul. Pomorską w kierunku ul. Gdańskiej. Na skrzyżowaniu skręcamy w lewo. Przechodzimy przez wiadukt. Podążamy nim, aby następnie na ul. 1 Maja skręcić w prawo i ulicą tą - ponad odgałęzieniem torów - oraz ul. Jana z Kolna wyjść na ul. Kościuszki.
Dochodzimy nią do skrzyżowania i kierujemy się dalej na południe do ul. kardynała Wyszyńskiego. Ta doprowadza nas do tczewskiej fary, kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Św., za którą szlak skręca w ul. Dominikańską, a potem przez plac Św. Grzegorza dociera do kościoła św. Stanisława Kostki i zabudowań poklasztornych. Teraz udajemy się w prawo do poprzecznej ul. Okrzei, aby nią w lewo, a następnie ul. Podgórną i Wodną dostać się nad Wisłę.

Rzeką do Mostu Knybawskiego
Nad rzeką szlak skręca w prawo i podąża w górę rzeki. Zaraz jednak ul. Nad Wisłą odchodzi od brzegu. Dochodzimy do ul. Chopina, gdzie szlak skręca w lewo. Na skrzyżowaniu z ul. Czyżykowską przedostajemy się schodkami ponownie nad Wisłę i biegnącą tu ul. Nadbrzeżną. Teraz podążamy przez dłuższy czas brzegiem rzeki.
Szlak mija Czyżykowo, a potem dociera do potoku Drybok i tym samym do granicy Tczewa. Następnie wspinamy się na krawędź doliny i mijamy zabudowania Knybawy. Po następnym kilometrze podchodzimy w pobliże Mostu Knybawskiego. Tu schodzimy bezpośrednio nad brzeg Wisły, przechodzimy pod mostem i dalej idziemy ścieżką nadwodną. Po pewnym czasie szlak wspina się na górną krawędź zbocza doliny, a po około kilometrze schodzi nad Wisłę i ponownie wiedzie ścieżką.

Gorzędziej i Subkowy
U stóp wysokiej krawędzi wiślanej pozostajemy aż do Gorzędzieja, gdzie oddalamy się od rzeki i wchodzimy na drogą prowadzącą szerokim rozcięciem krawędzi doliny, mając po prawej stronie część zabudowań wsi z kościołem. Następnie drogą, a potem - po zakręcie w lewo - ul. Wąską docieramy do szosy.
Tutaj skręcamy ponownie w lewo, a potem w prawo w drogę do Subków. Pierwsze budynki tej wsi szlak osiąga po ok. 3 km, mijając wcześniej w pewnym oddaleniu zabudowania Małego Gorzędzieja. Do ul. Wybickiego szlak dochodzi Sadową, następnie skręca w prawo, by ul. Kościelną dojść w rejon kościoła i szkoły, dawnego dworu.
Tutaj kończy się pierwszy odcinek szlaku Dolnej Wisły. Znajdujemy na nim wiele ciekawych miejsc i budowli.

Najstarszy zabytek i strategiczny most
Farny kościół Podwyższenia Krzyża Świętego – najstarszy zabytek tczewski. Kościół pochodzi z XIII wieku, zbudowany został w stylu nadwiślańskiego gotyku, a jego wystrój wewnętrzny pochodzi z okresu baroku. Olbrzymia murowana wieża jest najstarszą częścią kościoła, a jej szczyt został odbudowany po pożarze w 1982 r. Na ścianach świątyni znaleziono zabytkowe freski, które konserwatorzy starają się odrestaurować. Najstarszy z nich pochodzi z drugiej połowy XV wieku i przedstawia święte niewiasty.
Podominikański kościół św. Stanisława Kostki – pochodzący z XIV wieku kościół o bardzo dobrej akustyce. Wybudowany w stylu gotyckim, posiada charakterystyczną, ośmioboczną wieżę. Po kasacie zakonu dominikanów kościół był przebudowany na szkołę, później do 1945 r., użytkowany przez ewangelików. Po II wojnie światowej założono tu wartościowe witraże.
Most Knybawski – most na dolnej Wiśle zbudowany przez Niemców w latach 1939-1940 w ciągu połączenia drogowego Berlin  -Królewiec. Został zaplanowany w 1935 r. Po ówczesnej stronie niemieckiej granicy wykonano próbne odwierty i przygotowano dokumentację techniczną. Konstrukcja nośna mostu została wykonana przez stocznie ze Szczecina i z Hamburga, a sam most wybudowano w 18 miesięcy. Most posiadający znaczenie strategiczne został przez Niemców silnie ufortyfikowany i wyposażony w stanowiska ciężkiej artylerii przeciwlotniczej. Podczas odwrotu ze wschodu Niemcy wysadzili most w powietrze. Po II wojnie światowej odbudowano go przy użyciu elementów oryginalnych przęseł i nowych wybudowanych w stoczni w Gdańsku. Ponowna eksploatacja rozpoczęła się w grudniu 1950 r.

Św. Wojciech w Gorzędzieju
Gorzędziej - W IX wieku w miejscu obecnej wsi istniał gród, strzegący szlaków handlowych. W pierwszej połowie XIII wieku gród został rozbudowany, a od 1251 r. stał się własnością Sambora II. W 1280 r. Mściwoj II przekazał Gorzędziej biskupowi płockiemu Tomaszowi z prawem założenia miasta. W 1312 r. Krzyżacy wykupili Gorzędziej i odebrali mu prawa miejskie. Sam gród podupadł. We wsi znajduje się jednonawowy, gotycki kościół parafialny pw. św. Wojciecha z XIV wieku, obok klasztor karmelitów bosych. Kościół został przebudowany w XVIII-XIX wieku, stoi prawdopodobnie w miejscu dawnego grodu, na wzniesieniu usytuowanym na samej krawędzi rzeki Wisły. Według legendy, w 997 r. święty Wojciech płynąc Wisłą do Prus, zatrzymał się w Gorzędzieju, aby odprawić nabożeństwo.
Subkowy - Pierwsze informacje o wsi podają dokumenty z 1282 r. Ziemię tę otrzymał od księcia pomorskiego Mściwoja II rycerz Michał. Zdradził swego suwerena na rzecz margrabiów brandenburskich i Ziemia Subkowska została podarowana stolicy biskupiej we Włocławku. Biskup włocławski Wisław uzyskał dla wsi prawo chełmińskie w 1290 r. Lokacja nastąpiła w 1301 r. W tym samym roku erygowano we wsi parafię pw. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Fundatorami budowli byli biskupi włocławscy.

Komunikacja
Powrót z Subków zapewniają liczne kursy miejskiej komunikacji w Tczewie oraz PKS i busy prywatnego przewoźnika.


(Opis szlaku zaczerpnąłem częściowo z pomorskie.pttk.pl)