Kiedyś rajstopy i tradycyjny goździk, teraz kosz kwiatów. Święto Kobiet - dawniej i dziś

Święto Kobiet jest jednym z najpopularniejszych zwyczajów w naszym kraju, ale tak naprawdę mało kto wie, skąd się wzięło i co ma upamiętniać. Zostało ustanowione w 1910 r., jako wyraz szacunku dla ofiar walki o równouprawnienie kobiet. Ale jego historia sięga jeszcze dalej, bowiem już w starożytnym Rzymie celebrowano tego rodzaju tradycję.

Przodownice pracy w PRL
W  Polsce po raz pierwszy zwrócono na nie uwagę po II wojnie światowej, ponieważ pasowało to do socjalistycznej propagandy. W okolicznościowych tekstach na 8 marca podkreślano wkład kobiet w realizację np. planów gospodarczych. Kobieta postrzegana była jako dodatkowa para rąk do pracy – robotnica w fabryce czy gospodyni na wsi.
- W zakładach pracy czy szkołach Dzień Kobiet był obchodzony obowiązkowo - wspomina  53-letnia Irena W., mieszkanka Suchostrzyg. – Pamiętam jak w moim zakładzie pracy –SPOŁEM - organizowano z tej okazji akademie. Były też spotkania przy kawie i cieście w hotelu Carina. Prezes składał wszystkim paniom życzenia, wręczał tulipany i goździki, a także paczki kawy (gruzińska albo Turek) oraz rajstopy. W bogatszych zakładach – jak u mojego męża – kobietom wręczano nawet drobne bony pieniężne. Przed każdą kwiaciarnią ustawiały się olbrzymie kolejki po symbolicznego goździka lub tulipana. Wtedy czuć było wagę tego święta. Obecnie 8 marca nie widzę takich kolejek...
- W czasie PRL-u imałam się różnych prac – mówi 61-letnia Krystyna K. ze Starego Miasta. – Był taki czas, że dojeżdżałam do Gdańska, gdzie pracowałam jako... operator dźwigu! Tak to już wtedy było – kobiety pracowały w różnym charakterze. Nie tylko w biurach i za ladą, ale także w warsztatach i fabrykach. W tym dniu mężczyźni – zwłaszcza szefostwo – stawiali nas za wzór, chwalili. Byłyśmy jako te przodownice pracy. Chcieli nas tym zachęcić, abyśmy wyrabiały 200 proc. normy. Jednego roku zamiast kwiatów dostałyśmy pomarańcze (takie prawie bez soku...). W Tczewie pracowałam w sklepie wielobranżowym. Pierwsze kwiaty dostawałam od klientów, ale po godzinach pracy szef robił nam na zapleczu mini bankiet.

Mydło, rajstopy i... emaliowane garnki
Jak niegdyś tczewianki przyjmowały Dzień Kobiet i o czym wówczas myślały? Czy czuły się wyjątkowo?
- Tak, czułyśmy się choć w ten jeden dzień wyjątkowo – twierdzi 59-letnia Jadwiga F. Z Suchostrzyg, była pracowniczka PREDOM. – Wiedziałyśmy wprawdzie, że to tylko oklepane frazesy i nadęte akademie okolicznościowe, ale było to miłe. Wytchnienie od „kilometrowych” kolejek i codziennych zajęć. Była to też okazja do uzupełniania braków w zaopatrzeniu, bo wręczano nam takie dobra materialne jak: rajstopy, ręczniki, ścierki, mydło Jacek i Agatka, kawę. Raz nawet dostałyśmy zapas garnków emaliowanych i aluminiowych, których w sklepach często nie było. A jak jednego roku przyniosłam do domu deficytową szynkę i żółty ser - to dopiero było święto!
O ile dla wszystkich pań Dzień Kobiet był miłym urozmaiceniem szarej PRL-owskiej rzeczywistości. nie każdemu panu kojarzył się równie miło.
- Nigdy nie przepadałem za tym świętem – relacjonuje 61-letni Kazimierz O. ze Starego Miasta, były kierowca. - W drodze do pracy kupowałem ze 20 goździków, bo najtańsze. Trzeba było wręczyć je wszystkim współpracowniczkom, które przyjmowały kolejnego kwiatka z wymuszonym uśmiechem. Potem trzeba było męczyć się na różnych kawkach i herbatkach. A po pracy zawsze było jakieś winko. Najczęściej bardzo słodkie. Nie do picia. Żonie, matce i teściowej również trzeba było kupić upominek – był to zazwyczaj prezent pożyteczny - proszek Pollena, albo luksusowy - woda toaletowa Pani Walewska. Uważam, że każdej kobiecie należy się szacunek w każdym dniu, a nie na pokaz w tym jednym. Uważałem to święto za zupełnie nienaturalne, narzucone, wymyślone w jakimś konkretnym, acz ukrytym celu.

Wyraz szacunku dla płci pięknej
Współczesny Dzień Kobiet wygląda zupełnie inaczej niż ten z wcześniejszych okresów. To bardziej chwyt marketingowy. Już nie tak hucznie obchodzony. Jest jedynie symbolicznym wyrazem szacunku dla płci pięknej. To okazja, aby bliskim sercu kobietom podarować bombonierkę, kosmetyki, biżuterię, bukiet róż lub tulipana. Dla dzieci jest to również ważny dzień, gdyż przygotowują wtedy laurki dla swoich mam i babć, wyrażając w ten sposób swoją miłość i podziękowanie za opiekę i troskę. Zainteresowanie świętem rośnie, głównie w szkołach oraz wśród ludzi młodych. Obecnie w tczewskich zakładach pracy mężczyźni ograniczają się jedynie do życzeń, ewentualnie symbolicznego tulipanka w mniejszych firmach.
- Pamiętam o Dniu Kobiet - mówi Adam Kopaczyk ze Starego Miasta. - Kupuję żonie czerwoną różę, biżuterię i zapraszam na kolację do restauracji. Nie uważam, żeby było to święto przestarzałe. Każdy mężczyzna powinien o nim pamiętać. Gdyby nie było kobiet, wszyscy byśmy pomarli...
Bywa też tak, ze współczesne kobiety same świętują swój dzień w... kobiecym gronie!
- W tym dniu mamy zdecydowanie więcej klientów, ale niekoniecznie jest tak, że pan zaprasza panią – wyjaśniają Wioleta i Bartek z jednej z tczewskich kawiarni. - Zazwyczaj panie przychodzą większą grupą i zamawiają sobie winko lub kawę i świetnie się ze sobą bawią. W zeszłym roku w Dniu Kobiet było u nas więcej ludzi niż w Walentynki! W tym roku również przewidujemy jakieś specjalne atrakcje dla każdej odwiedzającej nas klientki.
Jeszcze niedawno 8 marca panowie obowiązkowo kupowali paniom goździki. Dziś największą popularnością cieszą się róże i najczęściej kupowane w Dniu Kobiet tulipany.

Róże czerwone i żółte
- W Dniu Kobiet sprzedajemy bardzo dużo czerwonych i żółtych róż. – informuje właścicielka jednej z tczewskich kwiaciarni. - Zapewne dlatego, że jest to kwiat, którego nie trzeba przystrajać. Przeważnie panowie nie mają własnych pomysłów na bukiet, lecz liczą na naszą wyobraźnię. Oczywiście zdarzają się tacy, którzy są wybredni i szukają czegoś niepowtarzalnego. Dlatego też przed tym świętem szykujemy kompozycje kwiatowe z ziemi żelowej, gromadzimy kwiaty doniczkowe, które w ten dzień również znajdują swoich amatorów. Na dwa dni przed świętem szykujemy świeże kwiaty.