Wykopaliska w kościele pw. św. Mikołaja w Gniewie - nowe odkrycia

Tegoroczne wykopaliska w kościele św. Mikołaja rozpoczęły się 4 lipca.

Cenne znaleziska
Tym razem badania obejmują dalszy ciąg prac w nawie południowej świątyni. Po raz pierwszy archeolodzy badają prezbiterium, kaplicę Matki Bożej i stronę wschodnią dawnego cmentarza wokół kościoła. Do tej pory podczas prac udało się znaleźć m. in. 10 krzyżackich monet, medalik, pierścionek, zbiorową mogiłę i tajemnicze pomieszczenie, które może być kryptą.
- Najpierw chcemy dokopać się do końca muru, a następnie zastanowimy się jak zbadać co jest w środku - mówi dr Małgorzata Grupa, koordynująca prace przy gniewskiej świątyni. - Możliwe, że jest to krypta, ponieważ odkryliśmy otwór wentylacyjny, a one przeważnie były budowane właśnie przy kryptach. Co jeszcze jest warte podkreślenia - ściany tego pomieszczenia są dość niechlujnie zrobione. Podobnie wyglądało miejsce pochówku wielkich mistrzów krzyżackich w Kwidzynie. Znaczyć to może na przykład, że został tam pochowany jakiś dostojnik, który zmarł nagle, na przykład na wojnie.
Archeolog przypuszcza też, że ciało (ciała) były spuszczane do tego pomieszczenia od góry.

Bogaty (dawny) Gniew
Badaczom udało się również odnaleźć szkielety, na których zachowały się ślady czepków.
– Na tę chwilę możemy powiedzieć, że były one jedwabne i pozłacane - informuje dr M. Grupa.
Takie nakrycia głowy nosiły osoby majętne, więc po raz kolejny potwierdziła się teoria, że dawny Gniew był miastem bogatym. Ponadto archeolodzy odkopali czaszkę z bardzo dobrze zachowanymi włosami.
- Jak pracuję 30 lat w tym zawodzie, to coś takiego widzę drugi raz w życiu - podkreśla dr Grupa.
W piątek, 8 lipca, podczas prac przy dawnym cmentarzu udało się natrafić m. in. na nietypowe okucie. Najprawdopodobniej był to element trumny, ale archeolodzy nie chcą jeszcze tego potwierdzić. Na pewno jest to jednak okucie, z jakim do tej pory nie mieli oni do czynienia.
- We wnętrzu kościoła badamy w tej chwili także to, co znajduje się pod prezbiterium, czyli w centralnym punkcie świątyni - dodaje archeolog. - Z doświadczenia powiedzieć mogę, że to przeważnie w takich miejscach dokonuje się najciekawszych odkryć.

Praca archeologów na żywo
Po terenie wykopalisk do końca lipca o godz. 13.00 oprowadzają przewodnicy. Zbiórka odbywa się przy wejściu do świątyni.
– Podczas takiego oprowadzania archeolodzy opowiadają m. in. o tym co zostało znalezione w kościele do tej pory, czyli też o krypcie Radziwiłłów, o masowych grobach, ale i o tym, jak wyglądało życie w dawnym Gniewie i jak wygląda praca przy wykopaliskach - podkreśla proboszcz gniewskiej parafii ks. Zbigniew Rutkowski.
W kościele pw. św. Mikołaja pracuje obecnie 25 studentów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, którzy w Gniewie odbywają swoje praktyki studenckie.

Renomowani badacze
Badaniami w kościele pw. św. Mikołaja w Gniewie kieruje dr Małgorzata Grupa z Zakładu Średniowiecza i Nowożytności  Instytutu Archeologii UMK w Toruniu. Dr Grupa uczestniczyła w licznych pracach archeologicznych podwodnych i naziemnych w Polsce i Europie. Zajmowała się konserwacją zabytków wydobytych z dołów śmierci polskich oficerów zamordowanych przez NKWD m. in. w Charkowie, Katyniu, zabytków z obozów zagłady Żydów w Bełżcu i Sobiborze, szat wydobytych z krypt kościołów w Lubiniu, Gdańsku, Toruniu i Lublinie. Za konserwację szat z Lublina razem z dr Anną Drążkowską otrzymała prestiżową nagrodę Unii Europejskiej - EUROPA NOSTRA 2002. Dr Drążkowska od 2009 r. również uczestnicy w pracach nad badaniem gniewskiej świątynni.