Zawsze po stronie zwykłych ludzi. "Gazeta Tczewska" ma 28 lat

Rozmowa z Czesławem Czyżewskim, założycielem „Gazety Tczewskiej” i prezesem Grupy Wydawnictwo Pomorskie.
 
- Skąd wziął się pomysł, aby podziemną gazetę nazwać właśnie „Gazetą Tczewską”? Nazwa nie powinna być bardziej sugestywna, patriotyczna?
- Ta nazwa miała korzenie w tradycji rodzinnej. Moim marzeniem było, aby pismo podziemne mogło być sprzedawane jako komercyjne w wolnym już kraju. Nie było negatywnych opinii, aby zmienić nazwę gazety. Wszyscy moi towarzysze walki byli za „Gazetą Tczewską”, mimo że ten tytuł na owe czasy był rzeczywiście ambitny, ponieważ z kształtem typowej gazety nie miało to wiele wspólnego.

- Pierwszy numer „GT” ukazał się w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. Był to bardzo symboliczny krok.
- Wielu ludzi, którzy wówczas walczyli o demokratyczną i wolną Polskę, musi dzisiaj nadal oglądać gen. Jaruzelskiego, który doradza prezydentowi Rzeczpospolitej. To tak, jakby po raz kolejny napluto im w twarz. Powiedzieć o zaproszeniu dyktatora na spotkanie demokratycznie wybranych władz, że to niesmaczne, to za mało. To poniżenie tych wszystkich, którzy w stanie wojennym ginęli, których zamykano w więzieniach. Ten człowiek nadal nie został osądzony za zbrodnie komunistyczne i przeciwko Narodowi Polskiemu. Ludzie muszą sobie sami odpowiedzieć na pytanie, czy tak ma wyglądać wolna Polska.

- Roman Bojanowski, jeden z współpracowników podziemnej „GT”, powiedział kiedyś, że nie była to tylko gazeta, ale bardziej organizacja.
- Rzeczywiście. Skupiając grupę ludzi, która ze mną przygotowywała numery gazety, mieliśmy też energię do innych działań opozycyjnych. GT była jądrem tczewskiego podziemia, jego najbardziej zakonspirowaną strukturą.

- Czy jest możliwe ustalenie, ile osób przez siedem lat podziemnej historii „GT” współpracowało przy jej powstawaniu i kolportowaniu?
- Na obchody 25-lecia „GT” w grudniu 2007 r. zaprosiliśmy około 40 osób, ale myślę, że było ich jeszcze więcej. Te osoby miały jeszcze swoich współpracowników, którzy – oczywiście w mniejszym wymiarze – byli związani z „GT”. Ale trzeba pamiętać, że kolportaż nawet pięciu sztuk nielegalnej gazety groził więzieniem, tak jak posiadanie tylko jednego egzemplarza. Skala represji jak widać była znaczna, nawet w stosunku do tak skromnych działań.

- Powiedział Pan, że zakładając „GT” miał nadzieję, że będzie ona wydawana także w normalnych warunkach wolnego kraju. Ale chyba nie spodziewał się Pan, że przerodzi się to w tak duże wydawnictwo...
- W tamtym czasie oczywiście nie było aż tak śmiałych marzeń, aby zbudować coś większego. Jednak czas przynosił pewne możliwości korzystne dla budowy lokalnego wydawnictwa, które zawsze staraliśmy się wykorzystywać.

- Czy w Polsce istnieje jeszcze jakaś lokalna gazeta, która powstała w podziemiu i istnieje do dzisiaj?
- Nie mam takiej wiedzy, ale z tego, co obserwuję, „GT” jest jedyną gazetą z podziemia, która przeistoczyła się z nielegalnego wydawnictwa w profesjonalną prasę lokalną, z własnym zapleczem wydawniczo – produkcyjnym. Owszem były takie gazety, ale nie lokalne, bardziej o charakterze politycznym, jak tygodnik „Głos”, czy powstała na bazie „Tygodnika Mazowsze” – „Gazeta Wyborcza”.

- Co w dzisiejszej „GT” pozostało z jej solidarnościowej genezy?
- Pełnimy bardzo ważną rolę w rozwoju społeczeństwa demokratycznego i wolnego słowa. Jesteśmy gazetą otwartą, niosącą czytelnikom wszelaką informację. Od 1989 r. mieliśmy swój udział w patronowaniu i organizowaniu setek akcji społecznych, charytatywnych, kulturalnych i sportowych. Przez kilkanaście lat wręczaliśmy coroczne nagrody „Złotego Gryfa”, które cieszyły się dużą popularnością. „GT” wniosła bardzo cenny wkład w tworzenie kultury lokalnej.

- Tak jak w latach 80. broniliśmy praw osób represjonowanych przez władze komunistyczne, tak i teraz ujmujemy się za zwykłymi ludźmi, których prawa też są łamane.
- Zresztą nasze hasło z ostatnich lat „Blisko spraw zwykłych ludzi” pokazuje nasze główne zainteresowania oraz naszą misję. Przede wszystkim służymy prawdzie. W ten sposób chcemy budować właściwe relacje społeczne oparte na tym, co niesie wolność i demokracja.

- Nie obawia się Pan, że Internet zniszczy słowo drukowane?
- Pojawiają się takie opinie, natomiast sądzę, że to wciąż odległy czas. Gdy pojawiła się telewizja mówiono, że zniszczy kino, ale przecież tak się nie stało. Musimy się zmieniać na lepsze, podążać za trendami panującymi na świecie. Niemniej w wielu krajach zachodnich widzi się zagrożenie prasy przez Internet dla procesu demokracji i stara się ją ze strony rozwiniętych państw demokratycznych wspomagać. W Polsce pod tym względem jest absolutna wolna amerykanka. Tymczasem Internet, który stwarza szansę na łatwość różnego rodzaju publikacji, tak naprawdę je spłyca, upraszcza. Media internetowe opierają swoje informacje głównie na mediach drukowanych, podobnie to czyni telewizja i radio. To publikacje prasowe są głównym ich źródłem, ponieważ oparte są na profesjonalnych zespołach dziennikarskich, które codziennie docierają do wielu tematów. Media internetowe samodzielnie funkcjonujące nie generują jeszcze takiego obrotu finansowego, który pozwoliłby na wyższą jakość publikacji. Internet dzisiaj jest wolną areną, na której każdy może pisać, co zechce bez względu na jakość. W prasie drukowanej oszczędność miejsca powoduje, że publikacje przechodzą przez sito ważności spraw. Z kolei wielkim atutem mediów internetowych jest szybki przekaz informacji, które mogą bezpośrednio służyć społeczeństwu w ich codziennym życiu. Nasze działania podążają w tym kierunku.

- Ale z drugiej strony Sieć może być też szansą na rozwój.
- Na pewno tak. Jako firma rodzinna myślimy o rozwoju naszych portali internetowych, także w kontekście osiągnięcia pozycji lidera, zarówno w Tczewie, jak i na Pomorzu.

- Czego życzyłby Pan „Gazecie Tczewskiej” z okazji 28. urodzin?
- Dziennikarzom wielu znakomitych artykułów i służenia ludziom poprzez niesienie prawdy – to główna misja i przesłanie, z jakim wychodzą dziennikarze do społeczeństwa. Redakcji „GT” nakładu drukowanego tak dużego, jaki był w latach 90. oraz ciągłego umacniania swojej pozycji, jako lidera prasy lokalnej na Pomorzu.