Ważą się losy wieży ciśnień! Pomysły na wykorzystanie cennego zabytku

Od lat pojawiają się głosy w Tczewie, że wieża ciśnień winna być „lepiej zagospodarowana”, a to, że zajmuje ją jedna organizacja jest według wielu błędem. Opinii jest jednak znacznie więcej i często są skrajne.

Przypomnijmy, że decyzją władz miasta w listopadzie 2007 r. przekazano w dzierżawę Kurkowemu Bractwu Strzeleckiemu cały obiekt na cele statutowe, a więc działalność organizacji. Wstępnie na rok, z możliwością przedłużenia okresu użytkowania. Uroczystego otwarcia dokonano 30 stycznia 2008 r. Od tego czasu bracia kurkowi zadomowili się w jednym z najcenniejszych zabytków Tczewa. Trudno dziś sobie wyobrazić to miejsce bez Braci Kurkowych. Z drugiej strony padają argumenty, iż obiekt jest otwierany dla zwiedzających zbyt rzadko.

Nowy program i dylemat

Sprawa pojawiła się też, gdy podano, iż Tczew wprowadza kolejne projekty do Gminnego Programu Rewitalizacji, który będzie obowiązywał w latach 2026-2030. Trwają konsultacje z mieszkańcami. Wśród nich znalazło się m.in. odnowienie i zagospodarowanie Wieży Ciśnień.

- To jedno z zadań realizowanych dzięki 15 milionom złotych z funduszy unijnych – podała Magdalena Tkaczyk z Urzędu Miejskiego w Tczewie dla Radia Gdańsk.

Czy takie podejście do wykorzystania wieży i do samego Bractwa Kurkowego, które od lat ją zajmuje wieżę jest dobry pomysłem? Trudno nie oprzeć się wrażeniu, że przejmowanie tego zasobu pod pretekstem remontów, gdy wiele inwestycji i napraw już przeprowadzono w wieży jest trochę „spijaniem śmietanki” z czyjejś pracy.

Przewodniczący Lech Trzciński (Bractwo Kurkowe) mówi wprost, że jest zdruzgotany działaniami miasta w tym kierunku. Twierdzi, że bracia nie będą mieli co zrobić ze swoją kolekcją historycznych artefaktów, eksponatów i trofeów... Przez lata gdy działali wieża ciśnień gościła znane postaci jak np. Jerzego Hoffmana, reżysera filmowej, sienkiewiczowskiej trylogii czy rockmana Krzysztofa Skibę. Bracia kurkowi niejednokrotnie ustrzeliwują kura podczas różnego rodzaju zawodów strzeleckich. Promują tradycję, kulturę sarmacką, ale i konieczność samoobrony tak ważną, gdy zagrożenia wdzierają się do naszych granic.

Wieża ciśnień wymaga pilnego remontu!

Władze miasta widziałyby tam stworzenie w Tczewie nowej przestrzeni kulturalno-społecznej, w której mieszkańcy będą mogli rozwijać swoją twórczość i spędzać czas w ciekawy sposób. Miejscem będzie zarządzać Fabryka Sztuk, która jest liderem w organizowaniu wydarzeń w mieście i we wspieraniu lokalnych twórców, artystów oraz innych przedstawicieli kultury, świadków historii.

Według pomysłu władz w zabytku, o którym mowa, miałyby odbywać się m.in. spotkania sąsiedzkie, warsztaty, wystawy twórczości mieszkańców, kameralne koncerty z udziałem lokalnych i zaproszonych artystów oraz spotkania z inspirującymi osobami.

Roman Kucharski na sesji miejskiej 28 sierpnia br. zadał prezydentowi Tczewa pytanie:

- Szykuje się remont wieży ciśnień, a urzęduje tam Bractwo Kurkowe? Co tam z tymi panami?
 

- Umowa na użyczenie wieży ciśnień obowiązuje do końca tego roku – odpowiedział prezydent Łukasz Brządkowski. - My mamy jedyną i niepowtarzalną okazję, by wyremontować wieżę ciśnień w ramach programu rewitalizacji. Chciałbym, aby jej rewitalizacja, tak jak chcą tego mieszkańcy w wielkiej liczbie - była naszą perłą. By była ona zwieńczeniem programu rewitalizacji. Potrzebujemy na ten program powyżej 5 mln zł. Wieży ciśnień należy nadać bardzo mocne wykorzystanie społeczne. Wieża musi służyć mieszkańcom – to wymóg programu rewitalizacji, w którym zdecydowaliśmy się wziąć udział. Nie możemy remontować „czegoś” tylko dla ładnego wyglądu! Dlatego ten program obejmuje termomodernizację budynków komunalnych, tworzenie mieszkań wspomaganych czy utworzenie klubu sąsiedzkiego. Dla nas najlepszą formą zabezpieczenia interesu społecznego jest nadanie wieży najbardziej dynamicznego gospodarza w Tczewie, jakim jest Fabryka Sztuk. Na pewno ta instytucja otworzy ten zabytek dla mieszkańców. Obiekt ten musi być wyremontowany i musi być do niego doprowadzone ogrzewanie, a to możemy zrobić tylko poprzez program rewitalizacji.

Prezydent zapowiedział spotkania z przewodniczącym Bractwa Kurkowego i znalezienie dla Bractwa jak najlepszego miejsca. Radny Kucharski zaapelował by pamiętać o braciach kurkowych, gdyż to oni dbali o zabytek przez szereg lat.

Andrzej Gockowski, z-ca prezydenta ds. gospodarczych zaznaczył, że Program Rewitalizacji jest szansą nie tylko na remont, ale też na dostosowanie wieży do potrzeb osób niepełnosprawnych.

- Bez dostosowania wieży do potrzeb społecznych nie będzie dofinansowania z tego programu – stwierdził. - A ta kwota jest zabezpieczona w zintegrowanych Inwestycjach Terytorialnych.

Dbaliśmy, a dostajemy baty!

Przewodniczący Bractwa Kurkowego Lech Trzciński, gdy się z nim skontaktowaliśmy prosząc o odniesienie się do słów prezydenta był mocno poruszony:

- Zgromadziliśmy w wieży ciśnień kilka tysięcy różnych eksponatów także od 1351 r. bo wtedy Bractwo powstało. Wiele spraw w wieży wykonaliśmy sami, a teraz dostajemy baty. Moim zdaniem żadne inne pomieszczenie/siedziba nie odda atmosfery tego miejsca w takim stopniu, gdy my je zajmujemy. Jestem zdruzgotany tym, że zapadła taka decyzja prezydenta! Na władzę nie ma rady, ale Bractwo będzie pogrzebane i nie podniesie się po zmianie siedziby. Zrobiliśmy wiele dla Tczewa. Zawsze promujemy nasze miasto na zawodach strzeleckich, często ogólnopolskich. Nie znajdzie pan w bractwie pomorskim, ani żadnym innym ościennym, takiego którego członkowie by nam nie zazdrościli naszej siedziby. Wykonaliśmy remonty łazienek, remonty pomieszczeń, zagospodarowaliśmy i udekorowaliśmy wnętrza. To prawda wieża wymaga remontu, ale z zewnątrz. Tynki zaczynają pękać. Woda dostaje się pod warstwę tynku i rozsadza cegły. Tym powinien zająć się architekt. Jest wiele pęknięć, ale wnętrze jest w bardzo dobrym stanie...

Lech Trzciński stwierdził, że wieża jest utrzymywana w najlepszym porządku, do tego jest udostępniana podczas różnych uroczystości m.in. Nocy Muzeów czy Święta Konstytucji 3 Maja.

- Bractwo jest w Tczewie na ulicach. Uświetniamy najważniejsze uroczystości m.in. obchody 11 Listopada, wybuchu II wojny czy rocznicę napaści ZSRR 17 września. Mieszkańcy chętnie odwiedzają nas. Budowałem wieżę od zera, a wtedy paliła się tam co 10 żarówka! Były gołe ściany i cieknące instalacje. Dziś mamy lampy z zamku północnowestfalskiego, a nawet kawałek kabla podmorskiego położonego w Dani w 1920 r. , który łączył Danię ze Szwecją, także podczas wojny. Żadne bractwo w Polsce nie ma takich eksponatów!

Zdaniem radnych miejskich

Radni miejscy są zgodni wieża to perła architektury Tczewa. Ich zdaniem przekazano zbyt mało informacji, by mogli zająć konkretne stanowisko. Z drugiej strony chcieliby, aby tczewianie mieli więcej korzyści z faktu posiadania tego zabytku.

- Dzisiaj mówimy o planach czy też propozycji prezydenta, a z informacji wstępnych, które zostały Nam przekazane wynika, że Bractwu zaproponowany zostanie inny lokal odpowiedniej wielkości – stwierdził Jarosław Kowalczyk. - Zobaczymy jakie będzie to miejsce. Co do przyszłości samej wieży ciśnień, jeśli będzie możliwość pozyskania środków zewnętrznych na remont, to zawsze warto z takiej możliwości skorzystać. Nie znam treści umowy jaką zawarło Bractwo Kurkowe. Tam powinny być uregulowane kwestie remontów i ewentualnych roszczeń z tym związanych. Jako Radni czekamy na konkrety w tej sprawie.

Maciej Skiberowski:

- Bractwo kurkowe dobrze wywiązywało się z obowiązku zagospodarowania wieży ciśnień, czy zajmowało się nim jako zabytkiem. Jak pozyskiwało fundusze itp. sprawy - nie mam pojęcia.

Oczywiście uważam że takie perełki jak wieża ciśnień i wiatrak holenderski powinny być dostępne dla mieszkańców nawet odpłatnie, powiedzmy 5 zł jako punkty widokowe oraz przedstawiać historie tego miejsca, opowiadając do czego służyło dawniej mieszkańcom... Te obiekty powinny w środku przedstawiać swoją historię i być udostępniane odpłatne turystom i mieszkańcom, aby mogły na siebie zarabiać...

- Jeżeli pan prezydent Łukasz Brządkowski ma wizję innego zagospodarowania wieży ciśnień, a konkretnie utworzenia w tym miejscu jednej z sal wystawienniczych Fabryki Sztuk, zamiast siedziby Bractwa Kurkowego, to uważam, że ma do tego prawo – stwierdził Kazimierz Ickiewicz.

- Gdyby tak miało być dla BK musi znaleźć się inne godne miejsce. Myślę, że w tym kierunku powinno iść działanie pana prezydenta. Pamiętajmy, że tczewskie BK promuje miasto na różnego rodzaju wydarzeniach. Nie może zatem być tak, że dla tak zasłużonego stowarzyszenia zabraknie miejsca w przestrzeni publicznej Tczewa. Myślę, że prezydent wykaże w tej sprawie mądrość.

*Przedstawione opinie radnych nie są stanowiskami całych klubów. 

Pocisk w wieży!

Co ciekawe, jak podaje wikipedia.pl w sierpniu 2003 r. tczewscy saperzy usunęli z wieży radziecki pocisk artyleryjski. Pocisk tkwił w murze wieży od zakończenia II wojny światowej. Niewątpliwie wieża po dziś dzień jest perełką architektury hydrotechnicznej.

Obiekt ten jest niezwykle cenny. 40,62-metrową wieżę, mieszczącą się przy rondzie na styku ulic 30-go stycznia i Bałdowskiej zaprojektował Dawvid Grove. Jej budowa rozpoczęła się w 1905 r. Oznaczała erę polepszania się jakości życia tczewian.

Na przełomie lat 1904/1905 powstały w Tczewie Miejskie Zakłady Zaopatrywania w Wodę. Ich budowa kosztowała 523 tys. marek. Wodę, wydobywaną z kilku studni, pompowano do wieży ciśnień. Posiada stalowy, nitowany zbiornik o pojemności 400 m³. Obiekt spełniał swe funkcje na potrzeby miejskiego wodociągu jeszcze do 1983 r. Poza tym z jej wysokości roztacza się piękny widok. Aż szkoda, że nigdy nie była wykorzystywana jako punkt widokowy.

Wawrzyniec Mocny