Gdzie schronić się w razie zagrożenia? Państwowa Straż Pożarna udostępniła mapę

W ub. r. minister spraw wewnętrznych i administracji, Mariusz Kamiński zlecił Państwowej Straży Pożarnej dokonanie inwentaryzacji schronów, ukryć i miejsc schronienia.

- Inwentaryzacji zostały poddane wszystkie pomieszczenia, które należą do instytucji państwowych, samorządowych, wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni oraz te należące do podmiotów gospodarczych, prowadzących działalność pożytku publicznego. Nie inwentaryzowaliśmy tego typu obiektów w żadnych budynkach prywatnych - powiedział wiceminister Maciej Wąsik podczas konferencji.

Identyfikacja obiektów budowlanych 

Państwowa Straż Pożarna, od października do lutego 2023 roku, przeprowadziła na terenie całego kraju inwentaryzację miejsc doraźnego schronienia (MDS), a także budowli ochronnych i schronów. Strażacy prowadzili działania w ramach tzw. rozpoznania operacyjnego związane z zarządzaniem kryzysowym oraz zagadnieniami dotyczącymi ochrony ludności. Pozyskano informacje z zasobów PSP spółdzielni mieszkaniowych, organów nadzoru budowlanego lub administracji architektoniczno-budowlanej.

Gen. Bryg. Andrzej Bartkowiak powiedział, że inwentaryzację przeprowadzili doświadczeni strażacy.

- PSP ma niezwykle dobrze wyszkoloną kadrę. Jesteśmy ekspertami w dziedzinie rozpoznawania zagrożeń. To pierwszy krok wielkiej akcji, którą musimy w Polsce przeprowadzić. Chcemy edukować społeczeństwo poprzez Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze i lekcje w szkołach. Musimy informować ludzi, jak się zachowywać w sytuacji zagrożenia - dodał.

Kociewie nie jest zbyt dobrze...

Miejsc doraźnego schronienia jest w Tczewie dość duże zagęszczenie, ale z mapy trudno ocenić jakość tych miejsc. Zapytaliśmy w Urzędzie Miejskim o schrony i miejsca specjalnego przeznaczenia, które znajdują się na terenie Tczewa. Udaliśmy się do jednego z takich miejsc zlokalizowanego przy ul. 1 Maja. Jest to schron, ale jego stan wymaga remontu, a przede wszystkim wysprzątania z zalegających śmieci i liści. Obecnie dla bezpieczeństwa zabezpieczony jest betonowymi blokami, po ich odsłonięciu ukazuje się wejście w dół po metalowych prętach. Jak się dowiedzieliśmy pochodzi on jeszcze z lat 70-tych ubiegłego stulecia. Jeden ze strażaków, z którym rozmawialiśmy stwierdził, że jego zdaniem to jedyny schron, który spełnia parametry bezpieczeństwa w razie zagrożenia np. zbombardowania.

- Miejsca (kolor zielony) zaznaczone na mapie to miejsca doraźnego schronienia (piwnice w budynkach mieszkalnych), które nie są kontrolowane przez Urząd Miejski w Tczewie, a zostały wytypowane do aplikacji przez kontrolujących z PSP na terenie kraju – informuje Małgorzata Mykowska, rzecznik Urzędu Miejskiego w Tczewie. - Miejsca doraźnego schronienia zostały po raz pierwszy zewidencjonowane przez PSP. Cztery miejsca (kolor czerwony) w Tczewie zaznaczone na mapie to schrony. Trzy z nich nie spełniają roli schronu według wytycznych Komendanta Głównego PSP. Wymogi spełnia jeden schron, przy ul. Obr. Westerplatte, należący do firmy telekomunikacyjnej. Miasto ponadto nie planuje budowy schronów.

Mieliśmy także pytania, które chcieliśmy zadać Adamowi Zielińskiemu, naczelnikowi Biura Zarządzania Kryzysowego w Tczewie (były z-ca komendanta KP PSP w Tczewie), ale nie odbierał telefonu redakcyjnego.

Z kolei schrony zbudowane podczas II wojny światowej pod mostem knybawskim miały służyć jako fortyfikacje do obrony przed nadchodzącą Armią Czerwoną. Co ciekawe nie są ujęte w opisywanej we wstępie mapie „schronów”. Zdaniem Włodzimierza Mroczkowskiego byłego pułkownika batalionu saperów tczewskich w latach 1992 – grudzień 1998, to miejsce może służyć tylko celem militarnym i to jedynie w przypadku jego zmodernizowania.

Z naszych informacji wynika, że schrony pod mostem knybawskim, to całkiem potężne i pojemne budowle, które mogłyby pomieścić nawet kilkaset osób.

- Wydaje mi się, że schrony pod mostem w Knybawie mogłyby mieć znaczenie strategiczne – wojskowe, jeśli tak jest, trudno byłoby liczyć na zorganizowanie tam schronu cywilnego – przyznaje W. Mroczkowski. - Ten most był z przeznaczeniem do umieszczenia dział i jako schron dla żołnierzy. Takich miejsc doraźnego schronienia wskazano wiele. Może nim też być zwykła łazienka bez okien lub mocny stół w budynku. Jednak dłuższe przebywanie w tych „schronach” wymaga dostępu do wody i dostosowywania ich.

Stan takich miejsc według strażaków

Nie udało nam się uzyskać oficjalnej wypowiedzi strażaków w sprawie tzw. Mapy Schronów, ale nieoficjalnie nie pozostawiają oni suchej nitki na pomyśle mapy, którą właśnie upubliczniono na podstawie aplikacji. Przede wszystkim wskazano nam, że przypisano strażakom, którzy podczas kontroli wskazywali i inwentaryzowali takie miejsca na potrzeby mapy – uprawnienia budowlane i to inżynierskie, których przecież nie mają. Dodatkowo mapa jako MDS (miejsca doraźnego schronienia) wskazuje kamienice Wspólnot Mieszkaniowych. Upubliczniono zatem je jako miejsca prywatne... Czy jest to zgodne z prawem? Co z prawem do prywatności? Dlaczego wskazuje się potencjalnemu wrogowi na przysłowiowym „talerzu” ew. miejsca do zniszczenia? Strażacy są poirytowani, że kazano im dokonać pracochłonnego przeglądu miejsc na potrzeby mapy, które mają wartość w zasadzie jedynie operacyjną na potrzeby działań przeciwpożarowych. Zapewne, by fachowo określi przydatność tego typu miejsc na ew. Zagrożenie, o którym mowa powinno się raczej powoływać zespoły fachowców: inspektora budowlanego, przedstawiciela policji i straży pożarnej.

- Jeśli o to się nie postarano, to jaką wartość ma taka mapa? - pytają i twierdzą, że cały szum ma związek z polityką i wyborami. - Przykładem tego, że brakuje w Tczewie schronów z prawdziwego zdarzenia jest zdewastowany schron na ul. 1 Maja przy nasypie kolejowy... Ta praca powinna być wykonana lata temu, a nie tak! W ten sposób w ciągu trzech miesięcy typowo pod aplikację...

Powiat starogardzki 

4 schrony (Fabryka Mebli Okrętowych ul. Gdańska w Starogardzie, w pustostanie ul. Kolejowa. 2 schrony Polpharma ul. Pelplińskiej. Reszta piwnice, szkoły, urzędy. Liczba schronów na terenie całego kraju wynosi 903, natomiast miejsc ukrycia jest 8 719. Liczba MDS w kraju - 224 113.

Aplikacja – schrony.straz.gov.pl

Darmowa aplikacja z opisaną mapą: www.schrony.straz.gov.pl, na komputery i smartfony.

Wawrzyniec Mocny, Jacek Trzosowski