Jak najczęściej zdobiony jest ornat?

Szaty liturgiczne

W obrządku rzymskokatolickim wykorzystuje się kilka elementów stroju. Wśród nich możemy wyróżnić albę, czyli długą, białą szatę z długimi rękawami, która sięga aż do kostek, a także komżę, będącą jej skróconą wersją o szerokich rękawach. Mają one symbolizować czystość duszy. Kolejną liturgiczną szatą jest kapa – używa się jej poza mszą, między innymi kiedy sprawowany jest sakrament chrztu czy małżeństwa. Ten element można opisać jako długą pelerynę sięgającą stóp, zapinaną na piersi. Niezwykle istotną szatą jest także stuła – długa szarfa symbolizująca godność urzędu oraz władzę kapłańską. 

Ważne jest, by odzież dla duchownych była wykonana z przywiązaniem uwagi do detali, aby mogła w należyty sposób służyć kapłanowi podczas pełnienia swych obowiązków. 

Główną szatą liturgiczną wykorzystywaną do odprawiania mszy świętej jest natomiast ornat. Na przestrzeni wieków wierni mogli obserwować zmiany zachodzące w kształcie i zdobieniach tej szaty. Ornat skrzypcowy był kiedyś najbardziej znanym wzorem – składał się z dwóch podłużnych części połączonych na ramionach, rozcięty po bokach, na środku mający otwór na głowę. W tamtych czasach ornat był produkowany z drogocennych materiałów. Na przodzie oraz tyle szaty można było ujrzeć zdobienia haftowane złotem oraz kolorowymi ornamentami. Potem przyszedł czas na ornat gotycki, który był dłuższy od swego poprzednika.

Po reformie liturgicznej możemy ujrzeć ornat jako luźno zwisającą szatę, która wkładana jest przez głowę. Jest ona znacznie szersza, zwisająca do przodu, tyłu i na boki. Jej wygląd jest prosty, jednak nierzadko szata posiada ozdobny kaptur oraz pretekstę – kolumnową część z bogatymi przedstawieniami, oddzieloną od reszty części ornatu poprzez galony. 

Symbolika ornatu 

Ornat przypomina o męce oraz śmierci Jezusa Chrystusa – skłania do rozpamiętywania jego poświęcenia dla ludzkości. To także szata liturgiczna, która wskazuje na obowiązki i godności kapłana zarówno wobec wiernych, jak i w stosunku do Boga. To także odzwierciedlenie ciężaru duchowej służby. Zdobienia ornatu również kryją w sobie niezwykłą symbolikę. Nierzadko na jego tyle wierni mogą zobaczyć znak krzyża, mówiący o krwawej ofierze Jezusa Chrystusa. 

Znaczenie kolorów ornatu

Szata liturgiczna, jaką jest ornat, posiada bogatą i piękną symbolikę. Jej kolor nie pozostaje jednak bez znaczenia!

Kolor biały to barwa czystości, radości i doskonałości, dlatego wiąże się ona z najważniejszymi uroczystościami w Kościele. Duchowni ubierają szaty w tym kolorze na nabożeństwa w Boże Narodzenie, dzień Zmartwychwstania, a także w trakcie Wieczerzy Pańskiej mającej miejsce w Wielki Czwartek. Białe stroje można zobaczyć także podczas obchodów maryjnych. Czarny to natomiast kolor skruchy, pokuty i żałoby – można go zobaczyć o wiele rzadziej, przeważnie podczas mszy pogrzebowych czy tych w intencji zmarłych. 

Zieleń jest noszona najczęściej – używana jest w okresie zwykłym. Zielony ornat można zobaczyć zarówno w niedziele, jak i dni powszednie zwykłego okresu w ciągu roku liturgicznego. Ta barwa symbolizuje nadzieję, odrodzenie, młodość i sprawiedliwość.

Kolor fioletowy także posiada bogatą symbolikę – oznacza on zarówno godność, jak i pokorę, pokutę. Fiolet to też barwa oczekiwania. Fioletowe ornaty są zakładane w okresie Adwentu oraz Wielkiego Postu. Czerwień to barwa ognia i krwi, będąca symbolem nieskończonej miłości do Stwórcy. Określa ona również najwyższą rangę kapłańską. Czerwone ornaty wybierane są na niedzielę Męki Pańskiej, w Wielki Piątek, a także w uroczystość Zesłania Ducha Świętego. Wierni mogą również ujrzeć duchownego ubranego w czerwony strój podczas świąt Apostołów oraz Ewangelistów.

Niezwykle rzadko można zobaczyć różowy ornat – wykorzystuje się go tylko w trzecią niedzielę Adwentu i czwartą niedzielę Wielkiego Postu. To barwa ukazująca radość.

Barwy ornatów są niezwykle różnorodne – podczas uroczystych dni, kapłani mają możliwość wyboru innych barw, których nie wymieniliśmy powyżej. Przykładowo, kolor złoty jest najbardziej uroczystą barwą, który może zastąpić wszystkie pozostałe z wyjątkiem fioletu i czerwieni.