czwartek, 17 września 2026 16:08
Reklama

Handke Henryk (1925-2021). Sylwetka powstańca warszawskiego, który zamieszkał w Tczewie

W tym roku, 23 września pożegnaliśmy zasłużonego tczewianina Henryka Handke – uczestnika powstania warszawskiego żołnierza gen. Władysława Andersa, ale też kombatanta i... księgowego. Przedstawiamy sylwetkę ś.p. pana Henryka.
Handke Henryk (1925-2021). Sylwetka powstańca warszawskiego, który zamieszkał w Tczewie

Autor: Archiwum Zenona Weissa

Henryk Handke urodził się 20 listopada 1925 r. w Tczewie. Uczęszczał do szkoły podstawowej od 1 do 5 klasy. W czerwcu 1937 r. wraz z rodzicami przeniósł się do Poznania. W 1939 r. ukończył I klasę gimnazjum. W lutym 1940 r. rodzice musieli opuścić Poznań i Henryk wraz z rodziną przenióst się do Warszawy. Zamieszkali na ul. Puławskiej. a po dwóch latach na ul. Hajoty na Bielanach. W Warszawie ukończył naukę w III klasie kupieckiej.

 

Szlak bojowy

Od 1943 r. do 31 lipca 1944 r. pracował w sklepie chemicznym przy ul. Nowogrodzkiej, vis a vis kolejki elektrycznej do Pruszkowa. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim od 1 sierpnia do 3 września 1944r. Był powstańcem o pseudonimie Orzeł II w batalionie „Bełt”, zgrupowanie „Samna” 5 października dostał się do niewoli i skierowany został do obozu Lamsdorf (Lambinowice), lezącego pomiędzy Nysą a Opolem.

 

W listopadzie 1944 r. został przewieziony do obozu Neunburg k/Monachium, a od 15 grudnia 1944 r. do obozu pracy jeńców Keiregsgefanfen Arbeitskommando. 30 kwietnia 1945 z niewoli oswobodziła ich 3. Armia Amerykańska. Od września 1945 r. do czerwca 1946 r. służył w Armii gen. Władysława Andersa we Włoszech. Tam w miejscowości Matera ukończył Szkolę Podchorążych Artylerii. W czerwcu 1946 r. jednostki generała Andersa zostały ewakuowane do Szkocji. W lipcu 1947 r. wrócił do Polski.

 

Nowy rozdział życia

W Poznaniu ukończył naukę w Gimnazjum Handlowym i od maja 1948 r. podjął pracę na poczcie w Zbąszynie, następnie w Państwowym Zarządzie Wodnym w Kostrzynie nad Odrą jako rachmistrz. W 1953 r. przeniósł się do Poznańskiej Hurtowni Materiałów Budowlanych jako księgowy, a od 1954 r. do lipca 1955 r. jako księgowy w PGR Pamiątkowo k/Poznania.

 

Po przeprowadzeniu się do Tczewa w lipcu 1955 r. i zawarciu małżeństwa pracował w kombinacie PGR MALINOWO jako księgowy, a w latach 1958 - 1965 w Zjednoczeniu PGR w Gdańsku jako rewident. Po likwidacji Zjednoczenia wrócił do tczewskiego „Malinowa” na stanowisko księgowego. Na emeryturę przeszedł w grudniu 1985 r. jako człowiek bezpartyjny.

 

Za przebytą drogę życia w czerwcu 1994 r. został przyjęty do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej uzyskując legitymację Nr 019088. Należał do tczewskiej komórki AK do czasu jej rozwiązania. 1 czerwca 1993 r. otrzymał uprawnienia kombatanckie i legitymację nr. 174012. Na wniosek WKU Starogard Gdański Rozkazem Personalnym z dn. 12 sierpnia 1995 r. został awansowany do stopnia porucznika. Na wniosek Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 4 września 2018t. Minister Obrony Narodowej mianował nie będącego w czynnej służbie wojskowej por. Henryka Handke do stopnia kapitana.

 

Do Koła Związku Kombatantów wstąpił 3 sierpnia 2018 r. Za swoją działalność został wyróżniony m.in. Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim,

W dniu 23 września 2021 r. odszedł od nas na wieczną wartę partyzant - żołnierz II wojny światowej. Pochowany został na cmentarzu starym przy ul. 30 Stycznia.

 

- Któregoś roku na uroczystość uczczenia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego podszedł do mnie p. Handke i wprost powiedział: „Ty jesteś Zenek Weiss. Znam dobrze twojego starszego brata Kazika. Korzystałem z usług Łaźni Miejskiej". Ze smutkiem przyjąłem wiadomość o Jego śmierci – wspomina Zenon Weiss.

 

Opr. (tomm)/Zenon Weiss



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Reklama
Reklama