piątek, 12 czerwca 2026 12:04
Reklama

Wspomnienia Zenona Weissa. Pierwszy krok w powojennej szkole w PRL. Wojna minęła i co dalej?

Przedstawiamy kolejne powojenne wspomnienia Zenona Weissa, który na naszych łamach opisywał i relacjonował do tej pory losy deportowanych na roboty przymusowe do III Rzeszy tczewian. Do odmienionego po wojnie kraju, w którym rządzili już komuniści, mały Zenek wrócił 15 sierpnia 1945 r. krótko przed rozpoczęciem roku szkolnego...
Wspomnienia Zenona Weissa. Pierwszy krok w powojennej szkole w PRL. Wojna minęła i co dalej?
Ważnym elementem harcerstwa w PRL pod II wojnie światowej był tradycyjny hymn harcerski (zdjęcie poglądowe).

Autor: youtube.com

„Nasze aktualne miejsce zamieszkania to barak murowany przy ul. Lecha, gdzie rodzice starali się o ponowny powrót do mieszkania opuszczonego 1 listopada 1939 r. tj. mieszkania w budynku Łaźni Miejskiej przy ul. Łaziennej.

 

Minęło już kilka dni września, gdy ojciec załatwił mi naukę w szkole podstawowej w budynku byłej Szkoły Morskiej. Dyrektorem szkoły był pan Motylewski, a z nauczycieli zapamiętałem p. Jaskulską (polski) i p. Kleina (przyroda). W tym okresie od strony ul. 30 Stycznia stał jeszcze barak z otwartymi wrotami, gdzie walała się słoma, a od strony tzw. boiska tej szkoły- barak z różnymi pomieszczeniami, usytuowany wzdłuż przebiegającej trakcji Bydgoszcz-Tczew Trafiłem do szóstej klasy, której opiekunka była p. Jaskulska. Któregoś dnia p. Jaskulska czytała fragment noweli „Janko Muzykant”, a siedzący obok mnie Rajmund Boniecki na kartce papieru rysował postać tego muzykanta trzymającego w ręku skrzypce.

Zaprzyjaźniłem się z Rajmundem. Mieszkał przy ul. Wąskiej.

 

Obóz w lesie nad rzeką

Rodzice pod koniec roku odzyskali mieszkanie w Łaźni Miejskiej oraz pracę w niej. Matka obsługiwała kąpiele i kotłownię. wanny, a ojciec - łaźnię parową, łaźnię elektryczną, natryski Regularnie z łaźni korzystał hufcowy hufca tczewskiego dh Romanowski. To jemu zawdzięczam, że matka zgodziła się wysłać mnie na obóz w Tleniu. Oczywiście wymagało to uszycia mundurka harcerskiego, ale z tym, mimo złych warunków finansowych sobie poradziła.

 

Miejscowość Tleń położona była w powiecie świeckim nad Czarną Wodą (Wda). Obóz rozłożył się w lesie na wysuniętym cyplu tuż nad rzeką. Była to moja pierwsza przygoda poza domem wśród rówieśników mojego pokolenia. Przydzielono mnie do zastępu dha Szwemińskiego.

 

Życie w obozie toczyło się wg ustalonego porządku, wytyczonego w rozkazach dziennych. pobudka, gimnastyka, apel poranny i wieczorny, gry terenowe itp. Na tym obozie zaliczyłem też pierwszy raz w życiu nocną wartę przy maszcie z flagą biało-czerwoną. Była to dość istotna sprawa, bowiem wyczulano harcerzy, że jeżeli ktoś ukradnie flagę obóz zostanie natychmiast zwinięty. Wyznaczono mi wartę za zmianie od godz. 24.00 do 2.00. Ustawiłem się w cieniu drzew sosnowych (las ok. 15-20-letni), tak, by w świetle księżyca dobrze widzieć flagę. Bardzo odpowiedzialna służba! Gdy spadła szyszka to ciarki przechodziły mi po plecach, ale wartę zaliczyłem,

 

Druh „Parasol”

Obóz w sprzęt pływający był ubogo zaopatrzony. Pamiętam kajak i ponton (bodajże wojskowy). Na niedzielne msze św., by skrócić drogę do kościoła hufiec przeprawiał się na tych środkach pływających rzeką Wdą. Rzeka bardzo głęboka już od jej brzegu, Ceremonia ta ze względu na szczupłość środków pływających zajmowała dużo czasu. Którejś niedzieli nasz zastęp miał dyżur w kuchni, więc przyglądałem się jak przebiega przeprawa na drugą stronę rzeki.

 

Zapamiętałem oto takie zdarzenie: do pontonu wsiadł dh Andrzej Zieliński „Parasol” i nie czekając na drugiego dha jako przeciwwagi, znalazł się raptem w wodzie przewracając ponton do góry nogami. „Parasola trzeba było pilnie wyciągać z wody. Podzielił los pozostałych, by wysuszyć mundur. Śmiechu było co niemiara.

 

Ponieważ należałem do grona harcerzy nie umiejących pływać, od tego momentu zacząłem bacznie obserwować jakie ruchy wykonują druhowie umiejący pływać. Sam zacząłem ich naśladować. Najpierw ,,styl pieskowy" potem ,,styl boczny" i to w miejscach, gdzie czułem grunt pod nogami. Tak intensywnie ćwiczyłem, że 2 lata później na obozie w Niechorzu zdobyłem sprawność Pływaka I i Pływaka II.

 

Po powrocie z obozu na rok szkolny 1946-1947 Wydział Oświaty zakwalifikował mój rocznik do szkoły średniej - do Gimnazjum i Liceum Administracyjno-Gospodarczego przy ul. 30 Stycznia (przed wojną budynek gimnazjum żeńskiego). Wstąpiłem do drużyny harcerskiej, którego drużynowym był dh Mieczysław Schwoch. Tam też złożyłem przyrzeczenie harcerskie uzyskując stopień Młodzika.

 

Rok 1947

Gdzieś na wiosnę dowiedziałem się, że drużyna, z którą byłem na obozie w Tleniu swoją harcówkę przeniosła z ul. Dominikanów do baraku za dawną Szkołą Morską. Tam drużyna miała nazwę ,,6-ta pozaszkolna drużyna im. K.J. Poniatowskiego". Odbywały się tam niedzielne ..potańcówki", co też mnie zainteresowało ze względu na szansę poznania kroków tanecznych. Jako, że należałem do osób nieśmiałych, a jednocześnie ciekawych poznania nowych rzeczy zachęcały mnie do tego starsze harcerki, które wręcz wyciągały mnie spod ściany na środek sali. Zespół przygrywający do tańca to akordeonista dh Henryk Murach i bębnista - Zygmunt Litke. Potańcówka trwała od 16.00 lub 18.00 i kończyła się punktualnie o godz. 20.00 odśpiewaniem pieśni „Wszystkie nasze dzienne sprawy”. Oczywiście w dobrym tonie było odprowadzić druhnę za jej upór w nauce tańca do jej miejsca zamieszkania. Nie bałem się wówczas wracać przez park miejski do domu. Pod koniec sierpnia 1947 r., gdy ogłaszano nabór do orkiestry dętej otrzymałem przeniesienie z drużyny przy Gimnazjum i Liceum do 6-tki". Skierowanie takie uzyskał dh Witold Szwarczyński, także z drużyny dha M. Schwocha.

 

Swoje przeżycia w tej drużynie zawarłem w opracowaniu ,,Przyczynek do historii Tczewskiej Orkiestry Dętej ZHP”. Opracowanie to zawarte jest w wydaniu książkowym ,,Harcerska Orkiestra Dęta im. St. Moniuszki w Tczewie 60 lat tradycji 1947-2007” red. Kazimierz Ickiewicz - Tczew, wrzesień 2007 r..

 

Pod koniec 1948 r. wobec nacisków, by starsi wiekiem harcerze wstępowali do organizacji młodzieżowej ZMP zrezygnowałem z dalszego uczestnictwa i skupiłem się na nauce, by zdać egzamin maturalny w szkole średniej, powszechnie znanej jako ,”Handlówka”. Maturę zdałem 13 czerwca 1951 r. Tak w krótkim okresie trwała moja przygoda w ruchu harcerskim. Pomocną dłoń wykazali moi rodzice, którzy nie torpedowali moich zainteresowań i znaleźli grosze na umundurowanie harcerskie (mama sama uszyła) i na opłacenie obozów harcerskich. Okres w ruchu harcerskim nauczył mnie pewnych podstaw w zachowaniu w życiu codziennym (ustępowanie

miejsca stojącym, udzielanie pomocy osobom starszym itp.). Była to fajna przygoda.

 

opr. (tomm)/Zenon Weiss


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty czerwcowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty czerwcowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane przez PFB w czerwcu 2026 r. Sala Koncertowa PFB1/06/2026, poniedziałek, godz. 9:00 i 11:30Bilety w cenie: 26 złKoncert edukacyjny z okazji Dnia Dziecka – Ole! Muzyczna korrida z byczkiem FernandoWystąpią:Kamil Pękala – barytonKwartet Opera w składzie:Michał Rożek – I skrzypcePrzemysław Treszczotka – II skrzypceKrzysztof Szwarc – altówkaBarbara Misiewicz – wiolonczelaZespół taneczny Żucovia DanceNatalia Bigus – choreografiaKarolina Klawitter – scenariusz i prowadzenie koncertuW programie: Georges Bizet – muzyka z opery Carmen Wiek: 4+Czas trwania: ok. 60 min.Zapraszamy Was na niezwykły koncert z okazji Dnia Dziecka, podczas którego poznacie bajkę o najsympatyczniejszym byczku świata – Fernando. Wszystko to przy dźwiękach wspaniałej muzyki z opery Carmen Georges’a Bizeta – pełnej hiszpańskiego ognia, rytmicznego tupania, radosnego klaskania.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Bazylika św. Mikołaja w Gdańsku2/06/2026, wtorek, godz. 20:00Wstęp wolny!Koncert organowy z cyklu Bliżej Bacha Wystąpi:Bartosz Jakubczak – organySouthwest German Chamber ChoirJudith Mohr – przygotowanie Chóru W programie:/ Bartosz Jakubczak:Nicolaus Bruhns – Preludium e-moll WielkieJan Sebastian Bach – Preludium chorałowe Allein Gott in der Höh sei Ehr BWV 662Allabreve BWV 589Felix Mendelssohn-Bartholdy – Temat z wariacjami D-durWolfgang Amadeusz Mozart – Fantazja f-moll KV 608/ Chór:Mikołaj Zieleński – Vox in RamaWacław z Szamotuł – In te Domine speraviHeinrich Schütz – Herr, auf dich traue ichJan Sebastian Bach – Ich lasse dich nichtCzas trwania koncertu: ok. 60 min.Cykl koncertowy Bliżej Bacha to koncerty skierowane głównie do lokalnej społeczności, które rokrocznie przyciągają setki pomorskich melomanów. W tym roku koncerty w ramach powyższych wydarzeń będą miały miejsce w dominikańskiej, zabytkowej Bazylice św. Mikołaja. Świątynia, jako jedna z najstarszych w Gdańsku, stanowi niezwykle ważne miejsce dla gdańszczan, a dla turystów ważny punkt na trójmiejskiej mapie zabytków. Bazylika może poszczycić się zabytkowymi organami – najlepszym gdańskim bachowskim instrumentem i mnóstwem dzieł sztuki sakralnej, które przechodzą konsekwentne renowacje. Zapraszamy na koncert organisty Bartosza Jakubczaka oraz Southwest German Chamber Choir, prowadzony przez Judith Mohr.--Główny organizator: Pomorskie Stowarzyszenie Musica SacraWspółorganizatorzy:Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKlasztor Dominikanów w Gdańsku---Sala Dębowa6/06/2026, sobota, godz. 11:00, 13:30Bilety: 16 złWarsztaty muzyczno-integracyjne dla seniorów – Muzyka nie zna wieku Prowadzenie: Eliza LudkiewiczMuzyka nie zna wieku to sobotnie spotkania w niewielkim, kameralnym gronie, w niezobowiązującej atmosferze. Prowadząca Eliza Ludkiewicz (psycholożka, oligofrenopedagożka oraz arteterapeutka) zapozna uczestników z elementami muzykoterapii, ukazując, w jaki sposób muzyka może rozluźniać ciało i umysł, poprawić kondycję psychofizyczną, pobudzić kreatywność i uwolnić endorfiny. Część druga spotkania ma nieformalny charakter integracji przy kawie, herbacie i słodkiej przekąsce.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala nad Motławą 9/06/2026, wtorek, 13:30Bilety w cenie: 39 zł (jeden bilet obejmuje wstęp jednego dziecka i opiekuna)Czuła muzyka dla SmykaWarsztaty umuzykalniające dla maluszków i ich opiekunówProwadzenie: Ewelina Bronk-MłyńskaWiek: 1-4 latCzas trwania: ok. 45 min.Zapraszamy na wyjątkowe warsztaty stworzone z myślą o najmłodszych dzieciach oraz ich opiekunach. Czuła muzyka dla Smyka to przestrzeń wspólnego odkrywania świata dźwięków, rytmu i bliskości. W kameralnej, ciepłej atmosferze dzieci doświadczają różnorodnych brzmień, rozwijają wrażliwość muzyczną i ruchową, uczą się przez zabawę i naturalną ekspresję, budują więź z opiekunem poprzez wspólne muzyczne aktywności.Zajęcia prowadzone są przez Ewelinę Bronk-Młyńską (certyfikowaną instruktorkę I i II st., członkini Polskiego Towarzystwa im. E. E. Gordona, absolwentkę Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku na wydziale instrumentalnym i wokalno-aktorskim oraz pedagożkę) w duchu uważności i radości, bez oceniania czy oczekiwań – tu liczy się radość z bycia razem i wspólnego muzykowania.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---9/06/2026, wtorek, godz. 20:00Wstęp wolny!Koncert organowy z cyklu Bliżej BachaWystąpi:Radosław Marzec – organyW programie:Jan Sebastian Bach:- Preludium i fuga Es-dur BWV 552- Trio Sonata C-dur BWV 529: Allegro, Largo, Allegro- Preludium e-moll BWV 548- Andante h-moll BWV 528 z: Trio Sonata e-moll- Fuga e-moll, BWV 548Czas trwania koncertu: ok. 60 min.Cykl koncertowy Bliżej Bacha to koncerty skierowane głównie do lokalnej społeczności, które rokrocznie przyciągają setki pomorskich melomanów. W tym roku koncerty w ramach powyższych wydarzeń będą miały miejsce w dominikańskiej, zabytkowej Bazylice św. Mikołaja. Świątynia, jako jedna z najstarszych w Gdańsku, stanowi niezwykle ważne miejsce dla gdańszczan, a dla turystów ważny punkt na trójmiejskiej mapie zabytków. Bazylika może poszczycić się zabytkowymi organami – najlepszym gdańskim bachowskim instrumentem i mnóstwem dzieł sztuki sakralnej, które przechodzą konsekwentne renowacje. Zapraszamy na koncert znakomitego organisty Radosława Marca.--Główny organizator: Pomorskie Stowarzyszenie Musica SacraWspółorganizatorzy:Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKlasztor Dominikanów w Gdańsku---Sala Koncertowa PFB12/06/2026, piątek, godz. 19:00 Bilety w cenie: 28-100 złKoncert symfoniczny – Pietro de Maria Wystąpią:Orkiestra PFBEugene Tzigane – dyrygentPietro de Maria – fortepianPietro de MariaW programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Koncert fortepianowy nr 22 Es-dur K. 482 [34’]Przerwa [20']Johannes Brahms – III Symfonia F-dur op. 90 [33’]Świetny włoski pianista Pietro de Maria zagra jeden z najbardziej cenionych koncertów Wolfganga Amadeusza Mozarta – Koncert fortepianowy nr 22 Es-dur K. 482. Mozart zastąpił w nim oboje klarnetami, co nadaje brzmieniu orkiestry bardziej miękki, ciepły kolor i podkreśla lekkość stylu klasycznego, połączonego z głęboką ekspresją emocjonalną koncertu. Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą japońskiego dyrygenta Eugene’a Tzigane  zagra również jedną z najważniejszych symfonii późnego romantyzmu – III Symfonię F-dur op. 90 Johannesa Brahmsa.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Koncertowa PFB19-20/06/2026, piątek-sobota, godz. 19:00 Bilety w cenie: 43-141,50 złZakończenie jubileuszowego 80. sezonu artystycznego 2025-2026Wystąpią:Krzysztof Jakowicz fot. Piotr ŻagiellOrkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentKrzysztof Jakowicz – skrzypceEwa Tracz – sopranAdam Sobierajski – tenorTomasz Rak – barytonAkademicki Chór Uniwersytetu GdańskiegoMarcin Tomczak, Aneta Majda – przygotowanie chóru UGChór Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego im. T. TylewskiegoBłażej Połom, Aleksandra Zawada, Hanna Stoszek – przygotowanie chóru GUMedChór dziecięcy Canzonetta z OSM I i II st. im. F. Nowowiejskiego w Gdańskuoraz uczestnicy Operowego Chóru Dziecięcego przy Operze Bałtyckiej w GdańskuTeresa Pabjańczyk, Anna Borkowska – przygotowanie chóru OSMProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Max Bruch – I Koncert skrzypcowy g-moll op. 26 [24’]Przerwa [20']Carl Orff – Carmina Burana [59’]Wyjątkową atrakcję Polska Filharmonia Baltycka szykuję na zakończenie swojego jubileuszowego sezonu artystycznego. Koncert wieńczący 80 lat istnienia zespołu Orkiestry PFB uświetni obecność aż czterech chórów: Akademickiego Chóru Uniwersytetu Gdańskiego, Chóru Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego im. T. Tylewskiego oraz Chóru dziecięcego Canzonetta z OSM I i II st. im. F. Nowowiejskiego w Gdańsku wspartego uczestnikami Operowego Chóru Dziecięcego przy Operze Bałtyckiej w Gdańsku. Wraz z nimi Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze i śpiewakami-solistami (Ewa Tracz, Adam Sobierajski  i Tomasz Rak) wykona słynną kompozycję Carla Orffa Carmina Burana. Wcześniej w pierwszej części wieczoru wystąpi wirtuoz skrzypiec Krzysztof Jakowicz, który z Orkiestrą PFB zagra I Koncert skrzypcowy g-moll op. 26. Koncert wyjątkowo zostanie powtórzony w sobotę 20 czerwca.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski--Archikatedra Oliwska29/06/2026, poniedziałek, godz. 20:00 Bilety w cenie: 28-48 złInauguracja 69. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej w Oliwie Orkiestra PFB fot. Piotr HukałoWystąpią:Orkiestra PFBMirosław Jacek Błaszczyk – dyrygentRoman Perucki – organyŁukasz Długosz – fletAgata Kielar-Długosz – fletŁukasz Długosz i Roman Perucki, fot. Paweł JaremczukProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Enjott Schneider – III Koncert organowy Chopinade (prawykonanie)Mikołaj Piotr Górecki – Sacra conversazione na dwa flety, organy i orkiestrę smyczkową op. 71 (prawykonanie)Krzysztof Penderecki – Adagio z III Symfonii (wersja na smyczki)Czas trwania koncertu: ok. 80 min.Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej w Oliwie to największe w Polsce i jedno z największych wydarzeń organowych w Europie. Podczas festiwalu przez całe wakacje w zabytkowej Katedrze Oliwskiej grane są recitale w wykonaniu wybitnych organistów z różnych stron świata. Perłą w koronie zawsze jest Inauguracja MFMO w Oliwie, która tym razem będzie wyjątkowo imponująca. Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą Mirosława Jacka Błaszczyka zagra z wybitnymi solistami: prof. Romanem Peruckim (organy) i flecistami: Agatą Kielar-Długosz i Łukaszem Długoszem. W programie aż dwa prawykonania dedykowane solistom koncertu. Po raz pierwszy usłyszymy III Koncert organowy Chopinade Enjotta Schneidera oraz Koncert na flet, organy i orkiestrę Mikołaja Piotra Góreckiego. Wydarzenie dopełni Adagio z III Symfonii (w wersji na smyczki) Krzysztofa Pendereckiego.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski  Data rozpoczęcia wydarzenia: 09.06.2026
Reklama
Reklama