poniedziałek, 15 czerwca 2026 19:07
Reklama

Gra w harcerskiej orkiestrze i koncerty. Wspomnienia pierwszych lat po wojnie...

Po wspomnieniach z czasów II wojny światowej poprosiliśmy pana Zenona Weissa, aby opowiedział jak kształtowało się życie w Tczewie w latach PRL. W lipcu tego roku minęła 75. rocznica powołania maturzystów do odbycia ,,Służby Polsce". Jej pełna nazwa zgodnie z nomenklaturą tamtych czasów brzmiała: Powszechna Organizacja „Służba Polsce” (SP), powołana z inicjatywy organizacji młodzieżowych (ZWM, OMTUR, ZMW ,,Wici", ZMP – organizacje będące znakiem nowych porządków) ustawą komunistycznego Sejmu Ustawodawczego utworzona na podstawie dekretu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1948 r.
Gra w harcerskiej orkiestrze i koncerty. Wspomnienia pierwszych lat po wojnie...
Ojców 1951 r. Na trasie koncertowej Śląsk – Gdyni – Hel.

Autor: Fot. Archiwum rodzinne

„Podstawowym zadaniem jakie nam wytyczono brzmiało: włączenie młodzieży do realizacji planu odbudowy i rozbudowy Polski Ludowej. Pracę polityczną prowadził ZMP. Struktura organizacyjna na wzór wojskowy Komenda Główna, następnie komendy wojewódzkie, powiatowe, miejskie i gminne. - na czele Podstawową jednostką był hufiec. Brygady SP pracowały na wielkich budowach socjalizmu, między innymi przy odbudowie i rozbudowie stolicy, przy budowie ośrodków przemysłowych, jak Nowa Huta, Nowe Tychy, Kędzierzów, Wizów i inne.

 

Uchwałą Rady Ministrów z 17 XII 1955 r. SP rozwiązano. (patrz: Encyklopedia Powszechna - PWN, Warszawa 1985 r., wydanie drugie, tom 3, str. 722)

 

Po zdaniu egzaminu dojrzałości w Państwowym Liceum Administracyjno-Gospodarczym w Tczewie w czerwcu 1951 r. zostałem powołany do odbycia powszechnego obowiązku ,,Służba Polsce”. Dotyczyło to maturzystów ze wszystkich szkół Tczewa.

 

Pamiętam dobrze moment wyjazdu z Tczewa. Pociąg podstawiono przy I peronie ówczesnego dworca. Stacją docelową był Świdnik k/Lublina. Tam zaczęto budować wytwórnię sprzętu lotniczego. Drugiego dnia pobytu w 5. brygadzie PO ,,Służba Polsce" z Lublina przywieziono zupełnie nowy komplet instrumentów dętych. Werbowano chętnych znających się na grze na tych instrumentach. Oczywiście zgłosiłem się do gry na klarnecie. Ujawnił się także ktoś (junak z Gdańska), który podjął pałeczkę dyrygenta. Orkiestra chętna do gry, ale bez nut. Ani obejrzeliśmy się, kiedy nadszedł rozkaz wyjazdu na Zjazd Orkiestr - wówczas już istniejących orkiestr SP - do budującej się w Nowej Hucie huty stali.

Zwołane zostały orkiestry do ćwiczeń i wspólnego zagrania na uroczystości święta 22 lipca (W 1945 ustanowiono Narodowe Święto Odrodzenia Polski, obchodzone 22 lipca, w rocznicę ogłoszenia Manifestu PKWN, i jednocześnie zniesiono Święto Niepodległości ustanowione i obchodzone w II RP).

Zebrało się w sumie przeszło 300 junaków z instrumentami z różnych stron Polski. Kapelmistrzem całego zlotu orkiestr był kpt. Ołów, zresztą był autorem marszu ,,Parada Młodych". Osoba bardzo wymagająca, jeżeli chodzi o czystość gry na instrumentach, a jednocześnie bardzo kontaktowy z junakami. Wystarczyło, że w którejś grupie instrumentów ktoś zafałszował lub wydobywały się nieczyste dźwięki, przerywał ćwiczenie oświadczając: ,,Oj synkowie, zepsuliście nabożeństwo. Proszę jeszcze raz od tego i tamtego miejsca, ale bez fałszowania".

 

Na ok. 6-8 dni cały stan osobowy został przerzucony do Warszawy. Zakwaterowano nas w barakach niedaleko cmentarza Powązki.

 

Codziennie samochodami ,,Lublince" wożono orkiestrę ulicami jeszcze bardzo zniszczonej Warszawy po wojnie, na próby defilady brygad junaków PO ,,Służba Polsce". Tuż przed świętem lipcowym zostaliśmy wyposażeni w nowe mundury. Na mojej kwaterze doszliśmy do wniosku, by spodnie ułożyć jak do prasowania (kanty spodni na mokro) i ułożyć je pod prześcieradło. Po południu 21 lipca ogłoszono apel mundurowy i przegląd instrumentów. Przeglądu dokonał kwatermistrz Wojska Polskiego (nazwiska nie pamiętam), który zatrzymał się przed frontem junaków mających spodnie ułożone „na kant" - popatrzył i doszedł do wniosku, że junacy dobrze się prezentują i zarządził pilne przywiezienie elektrycznych żelazek tak, by do jutra rana cała orkiestra miała wyprasowane spodnie. I tak też się stało.

 

Defiladę pododdziałów junackich brygad prowadziła orkiestra SP. Po raz pierwszy społeczeństwo Warszawy ujrzało tak dużą orkiestrę. Tuż przed samą trybuną, grając marsza ,,Parada Młodych" swój dźwięk wydały także fanfary. Ależ to było przeżycie...!

 

Burzliwe oklaski były nagrodą za włożony trud orkiestry. Ocena za występ orkiestry - bardzo dobra. Kpt. Ołów otrzymał od Naczelnych Władz Politycznych nowe zadanie - utworzenie zespołu składającego się z orkiestry i chóru Powszechnej Organizacji ,,Służba Polsce" z zadaniem koncertowania w brygadach ,,Służba Polsce". Ten zespół został okrojony do 60-80 osób z orkiestry występującej na defiladzie. Ja w czasie koncertów śpiewałem w chórze. Odwiedzaliśmy brygady SP na Śląsku, a także na Wybrzeżu, gdzie daliśmy koncert dla marynarki na Helu (przewóz zespołu z Gdyni na Hel statkiem Żeglugi Przybrzeżnej „Wanda") oraz w Gdyni na Skwerze Kościuszki dla mieszkańców i turystów. Do macierzystej brygady w Świdniku nasza orkiestra tzw. lubelskiej komendy OHP wróciła na krótko przed rozwiązaniem turnusu. Zagraliśmy junakom marsza i zdaliśmy instrumenty do magazynu. W dniu 19 sierpnia 1951 r. zakończyłem służbę w 5 brygadzie PO ,,Służba Polsce".

 

Po latach mogę powiedzieć: „Przydała się ta znajomość gry na instrumencie”.

I jak tu nie wspominać przygody i przeżyć z harcerstwa.”

 

Opr. (tomm)/Zenon Weiss

 



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty czerwcowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty czerwcowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane przez PFB w czerwcu 2026 r. Sala Koncertowa PFB1/06/2026, poniedziałek, godz. 9:00 i 11:30Bilety w cenie: 26 złKoncert edukacyjny z okazji Dnia Dziecka – Ole! Muzyczna korrida z byczkiem FernandoWystąpią:Kamil Pękala – barytonKwartet Opera w składzie:Michał Rożek – I skrzypcePrzemysław Treszczotka – II skrzypceKrzysztof Szwarc – altówkaBarbara Misiewicz – wiolonczelaZespół taneczny Żucovia DanceNatalia Bigus – choreografiaKarolina Klawitter – scenariusz i prowadzenie koncertuW programie: Georges Bizet – muzyka z opery Carmen Wiek: 4+Czas trwania: ok. 60 min.Zapraszamy Was na niezwykły koncert z okazji Dnia Dziecka, podczas którego poznacie bajkę o najsympatyczniejszym byczku świata – Fernando. Wszystko to przy dźwiękach wspaniałej muzyki z opery Carmen Georges’a Bizeta – pełnej hiszpańskiego ognia, rytmicznego tupania, radosnego klaskania.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Bazylika św. Mikołaja w Gdańsku2/06/2026, wtorek, godz. 20:00Wstęp wolny!Koncert organowy z cyklu Bliżej Bacha Wystąpi:Bartosz Jakubczak – organySouthwest German Chamber ChoirJudith Mohr – przygotowanie Chóru W programie:/ Bartosz Jakubczak:Nicolaus Bruhns – Preludium e-moll WielkieJan Sebastian Bach – Preludium chorałowe Allein Gott in der Höh sei Ehr BWV 662Allabreve BWV 589Felix Mendelssohn-Bartholdy – Temat z wariacjami D-durWolfgang Amadeusz Mozart – Fantazja f-moll KV 608/ Chór:Mikołaj Zieleński – Vox in RamaWacław z Szamotuł – In te Domine speraviHeinrich Schütz – Herr, auf dich traue ichJan Sebastian Bach – Ich lasse dich nichtCzas trwania koncertu: ok. 60 min.Cykl koncertowy Bliżej Bacha to koncerty skierowane głównie do lokalnej społeczności, które rokrocznie przyciągają setki pomorskich melomanów. W tym roku koncerty w ramach powyższych wydarzeń będą miały miejsce w dominikańskiej, zabytkowej Bazylice św. Mikołaja. Świątynia, jako jedna z najstarszych w Gdańsku, stanowi niezwykle ważne miejsce dla gdańszczan, a dla turystów ważny punkt na trójmiejskiej mapie zabytków. Bazylika może poszczycić się zabytkowymi organami – najlepszym gdańskim bachowskim instrumentem i mnóstwem dzieł sztuki sakralnej, które przechodzą konsekwentne renowacje. Zapraszamy na koncert organisty Bartosza Jakubczaka oraz Southwest German Chamber Choir, prowadzony przez Judith Mohr.--Główny organizator: Pomorskie Stowarzyszenie Musica SacraWspółorganizatorzy:Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKlasztor Dominikanów w Gdańsku---Sala Dębowa6/06/2026, sobota, godz. 11:00, 13:30Bilety: 16 złWarsztaty muzyczno-integracyjne dla seniorów – Muzyka nie zna wieku Prowadzenie: Eliza LudkiewiczMuzyka nie zna wieku to sobotnie spotkania w niewielkim, kameralnym gronie, w niezobowiązującej atmosferze. Prowadząca Eliza Ludkiewicz (psycholożka, oligofrenopedagożka oraz arteterapeutka) zapozna uczestników z elementami muzykoterapii, ukazując, w jaki sposób muzyka może rozluźniać ciało i umysł, poprawić kondycję psychofizyczną, pobudzić kreatywność i uwolnić endorfiny. Część druga spotkania ma nieformalny charakter integracji przy kawie, herbacie i słodkiej przekąsce.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala nad Motławą 9/06/2026, wtorek, 13:30Bilety w cenie: 39 zł (jeden bilet obejmuje wstęp jednego dziecka i opiekuna)Czuła muzyka dla SmykaWarsztaty umuzykalniające dla maluszków i ich opiekunówProwadzenie: Ewelina Bronk-MłyńskaWiek: 1-4 latCzas trwania: ok. 45 min.Zapraszamy na wyjątkowe warsztaty stworzone z myślą o najmłodszych dzieciach oraz ich opiekunach. Czuła muzyka dla Smyka to przestrzeń wspólnego odkrywania świata dźwięków, rytmu i bliskości. W kameralnej, ciepłej atmosferze dzieci doświadczają różnorodnych brzmień, rozwijają wrażliwość muzyczną i ruchową, uczą się przez zabawę i naturalną ekspresję, budują więź z opiekunem poprzez wspólne muzyczne aktywności.Zajęcia prowadzone są przez Ewelinę Bronk-Młyńską (certyfikowaną instruktorkę I i II st., członkini Polskiego Towarzystwa im. E. E. Gordona, absolwentkę Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku na wydziale instrumentalnym i wokalno-aktorskim oraz pedagożkę) w duchu uważności i radości, bez oceniania czy oczekiwań – tu liczy się radość z bycia razem i wspólnego muzykowania.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---9/06/2026, wtorek, godz. 20:00Wstęp wolny!Koncert organowy z cyklu Bliżej BachaWystąpi:Radosław Marzec – organyW programie:Jan Sebastian Bach:- Preludium i fuga Es-dur BWV 552- Trio Sonata C-dur BWV 529: Allegro, Largo, Allegro- Preludium e-moll BWV 548- Andante h-moll BWV 528 z: Trio Sonata e-moll- Fuga e-moll, BWV 548Czas trwania koncertu: ok. 60 min.Cykl koncertowy Bliżej Bacha to koncerty skierowane głównie do lokalnej społeczności, które rokrocznie przyciągają setki pomorskich melomanów. W tym roku koncerty w ramach powyższych wydarzeń będą miały miejsce w dominikańskiej, zabytkowej Bazylice św. Mikołaja. Świątynia, jako jedna z najstarszych w Gdańsku, stanowi niezwykle ważne miejsce dla gdańszczan, a dla turystów ważny punkt na trójmiejskiej mapie zabytków. Bazylika może poszczycić się zabytkowymi organami – najlepszym gdańskim bachowskim instrumentem i mnóstwem dzieł sztuki sakralnej, które przechodzą konsekwentne renowacje. Zapraszamy na koncert znakomitego organisty Radosława Marca.--Główny organizator: Pomorskie Stowarzyszenie Musica SacraWspółorganizatorzy:Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKlasztor Dominikanów w Gdańsku---Sala Koncertowa PFB12/06/2026, piątek, godz. 19:00 Bilety w cenie: 28-100 złKoncert symfoniczny – Pietro de Maria Wystąpią:Orkiestra PFBEugene Tzigane – dyrygentPietro de Maria – fortepianPietro de MariaW programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Koncert fortepianowy nr 22 Es-dur K. 482 [34’]Przerwa [20']Johannes Brahms – III Symfonia F-dur op. 90 [33’]Świetny włoski pianista Pietro de Maria zagra jeden z najbardziej cenionych koncertów Wolfganga Amadeusza Mozarta – Koncert fortepianowy nr 22 Es-dur K. 482. Mozart zastąpił w nim oboje klarnetami, co nadaje brzmieniu orkiestry bardziej miękki, ciepły kolor i podkreśla lekkość stylu klasycznego, połączonego z głęboką ekspresją emocjonalną koncertu. Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą japońskiego dyrygenta Eugene’a Tzigane  zagra również jedną z najważniejszych symfonii późnego romantyzmu – III Symfonię F-dur op. 90 Johannesa Brahmsa.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski---Sala Koncertowa PFB19-20/06/2026, piątek-sobota, godz. 19:00 Bilety w cenie: 43-141,50 złZakończenie jubileuszowego 80. sezonu artystycznego 2025-2026Wystąpią:Krzysztof Jakowicz fot. Piotr ŻagiellOrkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentKrzysztof Jakowicz – skrzypceEwa Tracz – sopranAdam Sobierajski – tenorTomasz Rak – barytonAkademicki Chór Uniwersytetu GdańskiegoMarcin Tomczak, Aneta Majda – przygotowanie chóru UGChór Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego im. T. TylewskiegoBłażej Połom, Aleksandra Zawada, Hanna Stoszek – przygotowanie chóru GUMedChór dziecięcy Canzonetta z OSM I i II st. im. F. Nowowiejskiego w Gdańskuoraz uczestnicy Operowego Chóru Dziecięcego przy Operze Bałtyckiej w GdańskuTeresa Pabjańczyk, Anna Borkowska – przygotowanie chóru OSMProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Max Bruch – I Koncert skrzypcowy g-moll op. 26 [24’]Przerwa [20']Carl Orff – Carmina Burana [59’]Wyjątkową atrakcję Polska Filharmonia Baltycka szykuję na zakończenie swojego jubileuszowego sezonu artystycznego. Koncert wieńczący 80 lat istnienia zespołu Orkiestry PFB uświetni obecność aż czterech chórów: Akademickiego Chóru Uniwersytetu Gdańskiego, Chóru Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego im. T. Tylewskiego oraz Chóru dziecięcego Canzonetta z OSM I i II st. im. F. Nowowiejskiego w Gdańsku wspartego uczestnikami Operowego Chóru Dziecięcego przy Operze Bałtyckiej w Gdańsku. Wraz z nimi Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze i śpiewakami-solistami (Ewa Tracz, Adam Sobierajski  i Tomasz Rak) wykona słynną kompozycję Carla Orffa Carmina Burana. Wcześniej w pierwszej części wieczoru wystąpi wirtuoz skrzypiec Krzysztof Jakowicz, który z Orkiestrą PFB zagra I Koncert skrzypcowy g-moll op. 26. Koncert wyjątkowo zostanie powtórzony w sobotę 20 czerwca.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski--Archikatedra Oliwska29/06/2026, poniedziałek, godz. 20:00 Bilety w cenie: 28-48 złInauguracja 69. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej w Oliwie Orkiestra PFB fot. Piotr HukałoWystąpią:Orkiestra PFBMirosław Jacek Błaszczyk – dyrygentRoman Perucki – organyŁukasz Długosz – fletAgata Kielar-Długosz – fletŁukasz Długosz i Roman Perucki, fot. Paweł JaremczukProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Enjott Schneider – III Koncert organowy Chopinade (prawykonanie)Mikołaj Piotr Górecki – Sacra conversazione na dwa flety, organy i orkiestrę smyczkową op. 71 (prawykonanie)Krzysztof Penderecki – Adagio z III Symfonii (wersja na smyczki)Czas trwania koncertu: ok. 80 min.Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej w Oliwie to największe w Polsce i jedno z największych wydarzeń organowych w Europie. Podczas festiwalu przez całe wakacje w zabytkowej Katedrze Oliwskiej grane są recitale w wykonaniu wybitnych organistów z różnych stron świata. Perłą w koronie zawsze jest Inauguracja MFMO w Oliwie, która tym razem będzie wyjątkowo imponująca. Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą Mirosława Jacka Błaszczyka zagra z wybitnymi solistami: prof. Romanem Peruckim (organy) i flecistami: Agatą Kielar-Długosz i Łukaszem Długoszem. W programie aż dwa prawykonania dedykowane solistom koncertu. Po raz pierwszy usłyszymy III Koncert organowy Chopinade Enjotta Schneidera oraz Koncert na flet, organy i orkiestrę Mikołaja Piotra Góreckiego. Wydarzenie dopełni Adagio z III Symfonii (w wersji na smyczki) Krzysztofa Pendereckiego.--Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.Partner wydarzeń artystycznych PFB w 2025 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski  Data rozpoczęcia wydarzenia: 09.06.2026
Reklama
Reklama