czwartek, 17 września 2026 23:04
Reklama

Gra w harcerskiej orkiestrze i koncerty. Wspomnienia pierwszych lat po wojnie...

Po wspomnieniach z czasów II wojny światowej poprosiliśmy pana Zenona Weissa, aby opowiedział jak kształtowało się życie w Tczewie w latach PRL. W lipcu tego roku minęła 75. rocznica powołania maturzystów do odbycia ,,Służby Polsce". Jej pełna nazwa zgodnie z nomenklaturą tamtych czasów brzmiała: Powszechna Organizacja „Służba Polsce” (SP), powołana z inicjatywy organizacji młodzieżowych (ZWM, OMTUR, ZMW ,,Wici", ZMP – organizacje będące znakiem nowych porządków) ustawą komunistycznego Sejmu Ustawodawczego utworzona na podstawie dekretu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1948 r.
Gra w harcerskiej orkiestrze i koncerty. Wspomnienia pierwszych lat po wojnie...
Ojców 1951 r. Na trasie koncertowej Śląsk – Gdyni – Hel.

Autor: Fot. Archiwum rodzinne

„Podstawowym zadaniem jakie nam wytyczono brzmiało: włączenie młodzieży do realizacji planu odbudowy i rozbudowy Polski Ludowej. Pracę polityczną prowadził ZMP. Struktura organizacyjna na wzór wojskowy Komenda Główna, następnie komendy wojewódzkie, powiatowe, miejskie i gminne. - na czele Podstawową jednostką był hufiec. Brygady SP pracowały na wielkich budowach socjalizmu, między innymi przy odbudowie i rozbudowie stolicy, przy budowie ośrodków przemysłowych, jak Nowa Huta, Nowe Tychy, Kędzierzów, Wizów i inne.

 

Uchwałą Rady Ministrów z 17 XII 1955 r. SP rozwiązano. (patrz: Encyklopedia Powszechna - PWN, Warszawa 1985 r., wydanie drugie, tom 3, str. 722)

 

Po zdaniu egzaminu dojrzałości w Państwowym Liceum Administracyjno-Gospodarczym w Tczewie w czerwcu 1951 r. zostałem powołany do odbycia powszechnego obowiązku ,,Służba Polsce”. Dotyczyło to maturzystów ze wszystkich szkół Tczewa.

 

Pamiętam dobrze moment wyjazdu z Tczewa. Pociąg podstawiono przy I peronie ówczesnego dworca. Stacją docelową był Świdnik k/Lublina. Tam zaczęto budować wytwórnię sprzętu lotniczego. Drugiego dnia pobytu w 5. brygadzie PO ,,Służba Polsce" z Lublina przywieziono zupełnie nowy komplet instrumentów dętych. Werbowano chętnych znających się na grze na tych instrumentach. Oczywiście zgłosiłem się do gry na klarnecie. Ujawnił się także ktoś (junak z Gdańska), który podjął pałeczkę dyrygenta. Orkiestra chętna do gry, ale bez nut. Ani obejrzeliśmy się, kiedy nadszedł rozkaz wyjazdu na Zjazd Orkiestr - wówczas już istniejących orkiestr SP - do budującej się w Nowej Hucie huty stali.

Zwołane zostały orkiestry do ćwiczeń i wspólnego zagrania na uroczystości święta 22 lipca (W 1945 ustanowiono Narodowe Święto Odrodzenia Polski, obchodzone 22 lipca, w rocznicę ogłoszenia Manifestu PKWN, i jednocześnie zniesiono Święto Niepodległości ustanowione i obchodzone w II RP).

Zebrało się w sumie przeszło 300 junaków z instrumentami z różnych stron Polski. Kapelmistrzem całego zlotu orkiestr był kpt. Ołów, zresztą był autorem marszu ,,Parada Młodych". Osoba bardzo wymagająca, jeżeli chodzi o czystość gry na instrumentach, a jednocześnie bardzo kontaktowy z junakami. Wystarczyło, że w którejś grupie instrumentów ktoś zafałszował lub wydobywały się nieczyste dźwięki, przerywał ćwiczenie oświadczając: ,,Oj synkowie, zepsuliście nabożeństwo. Proszę jeszcze raz od tego i tamtego miejsca, ale bez fałszowania".

 

Na ok. 6-8 dni cały stan osobowy został przerzucony do Warszawy. Zakwaterowano nas w barakach niedaleko cmentarza Powązki.

 

Codziennie samochodami ,,Lublince" wożono orkiestrę ulicami jeszcze bardzo zniszczonej Warszawy po wojnie, na próby defilady brygad junaków PO ,,Służba Polsce". Tuż przed świętem lipcowym zostaliśmy wyposażeni w nowe mundury. Na mojej kwaterze doszliśmy do wniosku, by spodnie ułożyć jak do prasowania (kanty spodni na mokro) i ułożyć je pod prześcieradło. Po południu 21 lipca ogłoszono apel mundurowy i przegląd instrumentów. Przeglądu dokonał kwatermistrz Wojska Polskiego (nazwiska nie pamiętam), który zatrzymał się przed frontem junaków mających spodnie ułożone „na kant" - popatrzył i doszedł do wniosku, że junacy dobrze się prezentują i zarządził pilne przywiezienie elektrycznych żelazek tak, by do jutra rana cała orkiestra miała wyprasowane spodnie. I tak też się stało.

 

Defiladę pododdziałów junackich brygad prowadziła orkiestra SP. Po raz pierwszy społeczeństwo Warszawy ujrzało tak dużą orkiestrę. Tuż przed samą trybuną, grając marsza ,,Parada Młodych" swój dźwięk wydały także fanfary. Ależ to było przeżycie...!

 

Burzliwe oklaski były nagrodą za włożony trud orkiestry. Ocena za występ orkiestry - bardzo dobra. Kpt. Ołów otrzymał od Naczelnych Władz Politycznych nowe zadanie - utworzenie zespołu składającego się z orkiestry i chóru Powszechnej Organizacji ,,Służba Polsce" z zadaniem koncertowania w brygadach ,,Służba Polsce". Ten zespół został okrojony do 60-80 osób z orkiestry występującej na defiladzie. Ja w czasie koncertów śpiewałem w chórze. Odwiedzaliśmy brygady SP na Śląsku, a także na Wybrzeżu, gdzie daliśmy koncert dla marynarki na Helu (przewóz zespołu z Gdyni na Hel statkiem Żeglugi Przybrzeżnej „Wanda") oraz w Gdyni na Skwerze Kościuszki dla mieszkańców i turystów. Do macierzystej brygady w Świdniku nasza orkiestra tzw. lubelskiej komendy OHP wróciła na krótko przed rozwiązaniem turnusu. Zagraliśmy junakom marsza i zdaliśmy instrumenty do magazynu. W dniu 19 sierpnia 1951 r. zakończyłem służbę w 5 brygadzie PO ,,Służba Polsce".

 

Po latach mogę powiedzieć: „Przydała się ta znajomość gry na instrumencie”.

I jak tu nie wspominać przygody i przeżyć z harcerstwa.”

 

Opr. (tomm)/Zenon Weiss

 



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Ruszyły oficjalne zapisy na XXXV Uliczny Bieg Sambora! Ruszyły oficjalne zapisy na XXXV Uliczny Bieg Sambora! Wpisowe dla uczestników wynosi:60 zł płatne do 05.09.2026 r.80 zł płatne od 06.09.2026 r. do 11.10.2026 r.150 zł płatne w dniu zawodów*Z opłaty startowej zwolnieni są zawodnicy w wieku 70 lat i starsiProgram Minutowy wygląda następująco:9.30 – 11.30 biuro zawodów - odbiór pakietów startowych;12.00 – start biegu głównego;13.30 zamknięcie trasy i zakończenie wyścigu (lub po dobiegnięciu ostatniego zawodnika) ;13:50 - 14:10 podsumowanie – zakończenie biegu*Podany program jest orientacyjny i może ulec zmianie Kategorie:Podczas Biegu prowadzone będą następujące klasyfikacje;- klasyfikacja generalna mężczyzn i kobiet;- klasyfikacja drużynowa (6 osób, co najmniej 2 kobiety – o miejscu decyduje suma czasów)- klasyfikacje wiekowe mężczyzn i kobiet: Kobiety:Mężczyźni:do 29 lat (ur. 1997 i młodsi)do 29 lat (ur. 1997 i młodsi)od 30 do 39 (ur. 1996-1985)od 30 do 39 (ur. 1996-1987)od 40 do 49 (ur. 1986-1977)od 40 do 49 (ur. 1986-1977)od 50 do 59 (ur. 1976-1967)od 50 do 59 (ur. 1976-1967)od 60 i starsze (ur. 1966 i starsze)od 60 do 69 (ur. 1966-1957)od 70 lat i więcej ( 1956 i starsi) *O przynależności do poszczególnych kategorii decyduje rok urodzenia.Formularz zgłoszeniowy oraz kompletny regulamin są dostępne na platformie: ElektroniczneZapisy: https://elektronicznezapisy.pl/event/12385.html Bieżące aktualności, komunikaty oraz szczegółowe informacje można śledzić również na naszych kanałach: Strona internetowa TCSiR: TCSiR Facebook TCSiR : FacebookLimit miejsc jest ograniczony, dlatego zachęcamy biegaczy do jak najszybszej rejestracji.(tomm) Data rozpoczęcia wydarzenia: 05.09.2026 08:00 – Data zakończenia wydarzenia: 17.10.2026 10:45
Reklama
Reklama