piątek, 11 września 2026 22:32
Reklama

Ekspresem przez historię tczewskiej kolei

Obchodzony 25 listopada Dzień Kolejarza stał się pretekstem, by przybliżyć dzieje kolei w Tczewie. Zatem poznajmy jej początki.
  • Źródło: Fabryka Sztuk
Ekspresem przez historię tczewskiej kolei

Kolej żelazna do Tczewa dotarła w XIX wieku. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń w historii miasta, które wywarło olbrzymi wpływ na jego rozwój, widoczny do dnia dzisiejszego. Nieprzypadkowo Tczew znalazł się na trasie kolei, a konkretnie Pruskiej Kolei Wschodniej. Samborowy gród od zawsze leżał na skrzyżowaniu szlaków kupieckich i handlowych. To właśnie dlatego pruscy inżynierowie zdecydowali, że przejście linii kolejowej przez Wisłę będzie miało miejsce w Tczewie. Pamiętajmy, że dla Prus ważny był przede wszystkim aspekt militarny kolei i z tego względu przy podjęciu wspomnianej decyzji brano pod uwagę również odległość od rosyjskiej granicy oraz bliskość Gdańska. Ostateczna decyzja zapadła 14 stycznia 1845 roku. Miała ona bardzo dalekosiężne skutki dla miasta, które dzięki temu dokonało prawdziwego skoku rozwojowego. Ezekiel Caro, ówczesny rabin tczewskiej gminy żydowskiej, ale także urzędnik i kronikarz miasta tak opisywał tamten okres: „Dla Tczewa zaczęły się nowe czasy wraz z tymi wielkimi budowlami (…) najlepsi fachowcy w dziedzinie architektury i nauk technicznych zamieszkali tutaj, najwyższe zainteresowanie najbardziej znaczących w naszych czasach inżynierów budowalnych i fachowców w wodnym budownictwie skupiło się wokół dzieła powstającego w naszym mieście. To zgromadzenie odbiło się korzystnie na dobrobycie mieszczaństwa (…)”.

Najbardziej widocznym i spektakularnym elementem tych wszystkich działań był oczywiście most tczewski. Jednakże całokształt prac związanych z budową Pruskiej Kolei Wschodniej obejmował również inne inwestycje. Sytuacja w naszym mieście była szczególna, ponieważ poza pracami związanymi z powstającą linią kolejową musiały mieć miejsce szeroko zakrojone działania związane z zagadnieniami hydrotechniki na obszarze dolnego odcinka Wisły. Tymi problemami zajmowała się specjalnie w tym celu powołana Królewska Komisja Budowy Mostów na Wiśle i Nogacie, której siedzibę ulokowano  w Tczewie. Budowa linii kolejowej, mostu oraz dworca wpłynęła na wygląd miasta oraz jego najbliższej okolicy. Kompletnie zmieniły się północne peryferie Tczewa –  wzgórze Samayte oraz pamietający średniowiecze Kanał Młyński; zostały one przekształcone w plac budowy pod przyszły most oraz dworzec.

W mieście zaczęły powstać fabryki, które przygotowywały elementy do budowy przeprawy na Wiśle. W okolicy współczesnej galerii handlowej i dworca PKP, w 1847 roku, powstała Królewska Przygotowalnia Elementów Stalowych. Ponadto w pobliskiej Knybawie uruchomiono cegielnię.  W późniejszym okresie, już po uruchomieniu pierwszej linii, nastąpiły kolejne inwestycje kolejowe, m.in. w latach 70. XIX wieku powstała parowozownia (przy współczesnej ulicy Gdańskiej w pobliżu wiaduktu 800-lecia Tczewa im. Macieja Płażyńskiego). Wszystkie te inwestycje, nawet jeśli przełożymy je na współczesne standardy, powstawały w iście ekspresowym tempie.

Niezwykle ważną datą w całej historii kolei w Tczewie jest rok 1852, a konkretnie 19 dzień lipca tegoż roku. Wówczas to do naszego miasta, torami pod współczesnym wiaduktem na ulicy Wojska Polskiego, wjechał pierwszy pociąg ciągnięty przez parowóz o nazwie „Drache” (z niem. „Smok”). Od XIX wieku stało się więc nasze miasto niezwykle ważnym węzłem kolejowym. Tak było przez kolejny dziesięciolecie, tak jest i teraz. Nie bez przyczyny bowiem Tczew nazywany jest „miastem kolejarzy”.


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Reklama
Reklama