niedziela, 3 maja 2026 18:24
Reklama

Okiem historyka: Nataniel Mateusz Wolf – lekarz i astronom – Fabryka Sztuk online

Czy wiesz, że dawno temu w Tczewie istniało obserwatorium astronomiczne? Miało to miejsce w XVIII wieku. Obserwatorium założył lekarz Nataniel Mateusz Wolf.
  • Źródło: UM Tczew
Okiem historyka: Nataniel Mateusz Wolf – lekarz i astronom – Fabryka Sztuk online

Urodził się on w styczniu 1724 roku, w Chojnicach. Studiował w Lipsku, Halle i Erfurcie. W 1749 roku przyjechał do Gdańska, gdzie chciał otworzyć własną praktykę lekarską. Musiał jednak zrezygnować z tego pomysłu – konkurencja wśród tamtejszych medyków była po prostu zbyt duża. Szczęście jednak mu sprzyjało, ponieważ wkrótce otrzymał bardzo intratną propozycję zawodową. Został nadwornym medykiem najbogatszych i najbardziej wpływowych ludzi w ówczesnej Polsce. Opiekował się m.in. chorym na gruźlicę marszałkiem wielkim koronnym Stanisławem Lubomirskim. Przyniosło mu to nie tylko znaczne korzyści finansowe, ale także rozgłos.

W 1761 roku Wolf postanowił przenieść się do Warszawy. Tutaj ponownie uśmiechnęła się do niego Fortuna. Jako lekarz opiekował się księciem Adamem Czartoryskim. Magnacka rodzina Czartoryskich była właścicielem olbrzymiego majątku, a sam książę był kandydatem do korony polskiej. Doktor Wolf szybko piął się po szczeblach kariery i wkrótce został generalnym lekarzem wojsk polskich. Oprócz medycyny interesował się również filozofią, botaniką, ale przede wszystkim astronomią.

W 1769 roku dość nieoczekiwanie wyjechał z Warszawy i po krótkim pobycie w Anglii zjawił się w Tczewie. Najprawdopodobniej w naszym mieście mieszkała rodzina medyka. W 1770 roku doktor Nataniel Wolf stał się właścicielem kamienicy przy ówczesnej ulicy Berlińskiej. Dzisiaj ta ulica znajduje się na  tczewskiej starówce i nosi nazwę Krótkiej. Do naszych czasów nie dotrwał dom, który nabył lekarz i astronom, w czasach Wolfa nosił on numer 8. Według opisu Edmunda Raduńskiego zawartego w „Zarysie dziejów miasta Tczewa”, doktor Wolf urządził swoje obserwatorium w spichlerzu znajdującym się naprzeciw jego kamienicy. Wśród jego wyposażenia miała być „blaszana kula ziemska i otaczające ją koliste blaszane koła, przedstawiające ekliptykę i 4 południki i równik”. W 1772 roku, po I rozbiorze Polski, kiedy Tczew znalazł się w granicach zaboru pruskiego, Nataniel Wolf wyjechał do Gdańska. Miasto to  wciąż jeszcze pozostawało w graniach I Rzeczypospolitej. Na Biskupiej Górce wybudował kolejne obserwatorium astronomiczne.

Przez cały czas Wolf był praktykującym lekarzem. W Gdańsku zajął się m.in. propagowaniem pionierskich wówczas szczepień na ospę. Nataniel Wolf zmarł  15 grudnia 1784 roku. We wspomnianym już „Zarysie dziejów miasta Tczewa” Raduński podaje, że jeszcze w 1860 roku w naszym mieście znajdowały się pozostałości jego dawnego, pierwszego w Tczewie obserwatorium astronomicznego.  


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Występ EP Seweryna Klubie Muzycznym CKiS w Tczeie już 8.05.2026 Występ EP Seweryna Klubie Muzycznym CKiS w Tczeie już 8.05.2026 Przyszła wiosna, a razem z nią nowa EP Seweryna "fajne takie, do pośpiewania". To idealny czas na pierwszy w historii koncert Seweryna z zespołem w Tczewie! Zespół przyjedzie z nowym materiałem i klasycznymi hitami, które premierowo wykona w Klubie Muzycznym Tczewskiego CKiS!Zapraszajcie znajomych, rodzinę i widzimy się na cudownym koncercie pełnym wspólnego doświadczania!Posłuchaj nowej EP Seweryna i zobacz klipy:"fajne takie, do pośpiewania": https://nextmusic.ffm.to/fajnetakiedopospiewania"banał" ft. Młody Budda: https://www.youtube.com/watch?v=qJ271W1x24c"takata" ft. nath: https://www.youtube.com/watch?v=ePiYaPRYGcw"posłuszny: https://www.youtube.com/watch?v=SHjKwsohX9ESeweryn z zespołem live at Inside Seaside 2025: https://www.youtube.com/watch?v=ZAoz1HWnADo&t=3s Seweryn z zespołemSeweryn z zespołem to trójmiejski skład zainicjowany przez Seweryna Łysia, rozwijający oryginalną strukturę jego twórczości o bogate energetycznie aranżacje. Na koncertach zaprasza do wspólnego przeżywania w otulonej reverbem aurze kameralnego teatru. Melancholijne opowieści Seweryna w połączeniu z uroczą nieporadnością i harmonią panującą między muzykami, napawają ciepłem i nadzieją.Seweryn z zespołem to:Emilia Gołos - instrumenty klawiszoweStefan Głośnik - perkusjaAntoni Dias - basSeweryn Łyś - wokal, gitaraSeweryn czerpie ze stylistyki lo-fi indie i narzędzi homerecordingu. Najnowsze EP “fajne takie, do pośpiewania” to pierwszy w historii projekt Seweryna współtworzony z gośćmi. Wspólnym mianownikiem piosenek jest zgoda na zagubienie i to, że ich wspólny sens wydobywa się z ich odrębności. EP’ka to manifest w którym Seweryn podkreśla swoje oddanie muzyce, niezależnie od tego jakie emocje w sobie niesie, lub do jakiego gatunku można ją zaklasyfikować. Fajne takie, do pośpiewania, do poskakania, do potańczenia... SEWERYN Z ZESPOŁEM - koncert8 maja 2026 godz. 18.00Klub Muzyczny CKiS, ul. Wyszyńskiego 10, TczewBilety: 40 zł dostępne w kasie CKIS orazonline na stronie: bilety24.pl Data rozpoczęcia wydarzenia: 08.05.2026 18:00 – Data zakończenia wydarzenia: 08.05.2026 21:00
Reklama
Reklama