sobota, 7 listopada 2026 13:15
Reklama

Okiem historyka: Nataniel Mateusz Wolf – lekarz i astronom – Fabryka Sztuk online

Czy wiesz, że dawno temu w Tczewie istniało obserwatorium astronomiczne? Miało to miejsce w XVIII wieku. Obserwatorium założył lekarz Nataniel Mateusz Wolf.
Źródło: UM Tczew
Okiem historyka: Nataniel Mateusz Wolf – lekarz i astronom – Fabryka Sztuk online

Urodził się on w styczniu 1724 roku, w Chojnicach. Studiował w Lipsku, Halle i Erfurcie. W 1749 roku przyjechał do Gdańska, gdzie chciał otworzyć własną praktykę lekarską. Musiał jednak zrezygnować z tego pomysłu – konkurencja wśród tamtejszych medyków była po prostu zbyt duża. Szczęście jednak mu sprzyjało, ponieważ wkrótce otrzymał bardzo intratną propozycję zawodową. Został nadwornym medykiem najbogatszych i najbardziej wpływowych ludzi w ówczesnej Polsce. Opiekował się m.in. chorym na gruźlicę marszałkiem wielkim koronnym Stanisławem Lubomirskim. Przyniosło mu to nie tylko znaczne korzyści finansowe, ale także rozgłos.

W 1761 roku Wolf postanowił przenieść się do Warszawy. Tutaj ponownie uśmiechnęła się do niego Fortuna. Jako lekarz opiekował się księciem Adamem Czartoryskim. Magnacka rodzina Czartoryskich była właścicielem olbrzymiego majątku, a sam książę był kandydatem do korony polskiej. Doktor Wolf szybko piął się po szczeblach kariery i wkrótce został generalnym lekarzem wojsk polskich. Oprócz medycyny interesował się również filozofią, botaniką, ale przede wszystkim astronomią.

W 1769 roku dość nieoczekiwanie wyjechał z Warszawy i po krótkim pobycie w Anglii zjawił się w Tczewie. Najprawdopodobniej w naszym mieście mieszkała rodzina medyka. W 1770 roku doktor Nataniel Wolf stał się właścicielem kamienicy przy ówczesnej ulicy Berlińskiej. Dzisiaj ta ulica znajduje się na  tczewskiej starówce i nosi nazwę Krótkiej. Do naszych czasów nie dotrwał dom, który nabył lekarz i astronom, w czasach Wolfa nosił on numer 8. Według opisu Edmunda Raduńskiego zawartego w „Zarysie dziejów miasta Tczewa”, doktor Wolf urządził swoje obserwatorium w spichlerzu znajdującym się naprzeciw jego kamienicy. Wśród jego wyposażenia miała być „blaszana kula ziemska i otaczające ją koliste blaszane koła, przedstawiające ekliptykę i 4 południki i równik”. W 1772 roku, po I rozbiorze Polski, kiedy Tczew znalazł się w granicach zaboru pruskiego, Nataniel Wolf wyjechał do Gdańska. Miasto to  wciąż jeszcze pozostawało w graniach I Rzeczypospolitej. Na Biskupiej Górce wybudował kolejne obserwatorium astronomiczne.

Przez cały czas Wolf był praktykującym lekarzem. W Gdańsku zajął się m.in. propagowaniem pionierskich wówczas szczepień na ospę. Nataniel Wolf zmarł  15 grudnia 1784 roku. We wspomnianym już „Zarysie dziejów miasta Tczewa” Raduński podaje, że jeszcze w 1860 roku w naszym mieście znajdowały się pozostałości jego dawnego, pierwszego w Tczewie obserwatorium astronomicznego.  


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Waldemar Malicki - Naga Prawda o Klasyce |REWELACJA MIESIĄCA] Waldemar Malicki - Naga Prawda o Klasyce |REWELACJA MIESIĄCA] „Rewelacja miesiąca” to cykl koncertów, podczas którego zabierzemy Was w pełną emocji i muzycznych wzruszeń podróż przez największe przeboje oraz niezapomniane sceniczne spotkania. W programie znajdą się koncerty i występy wybitnych artystów polskiej sceny muzycznej i estradowej m.in. Jacek Cygan, Michał Bajor, Grażyna Brodzińska, Waldemar Malicki, Grupa MoCarta, czy Izabela Trojanowska.Cykl „Rewelacja miesiąca” jest propozycją dla wszystkich miłośników dobrej muzyki, eleganckiego humoru i ponadczasowych melodii, które od lat poruszają kolejne pokolenia słuchaczy. Na złość konwenansom i przekraczając wszelkie granice kontynuujemy przygodę z programem „Naga prawda o klasyce”. Zapraszamy na pełne pozytywnej energii koncertowe show w takt melodii wygrywanych przez charyzmatycznego wirtuoza Waldemara Malickiego. Nasz manifest brzmi następująco:jak najwięcej → oszałamiającej pianistyki Waldemara Malickiego, muzyka igrającego pomiędzy poważnymi klasycznymi brzmieniami a lekkością popkultury i komizmem rzeczywistości;jak najwięcej → dramatycznych brzmień sopranu Anity Rywalskiej, mistrzyni wokalistyki i rozbrajających żartów;jak najwięcej → obezwładniającego tenoru Marcina Pomykały, fascynującego świetnym głosem i zmysłem aktorskim;jak najwięcej → pięknej i frenetycznej wiolonczelistki Małgorzaty Krzyżanowicz, hipnotyzującej połączeniem wdzięku, profesjonalizmu i znakomitego poczucia humoru. Pełen seksapilu czteroosobowy zespół zaprasza na niezapomniane muzyczne spotkanie obfitujące w abstrakcyjny humor, krótkie obserwacje obyczajowe oraz mnóstwo dystansu do samego siebie i otaczającego nas świata. To inteligentna rozrywka, gdzie skecze muzyczne zderzają się z aktualnymi anegdotami, żartobliwie komentującymi naszą rzeczywistość, a bezinteresowna zabawa z poważniejszą refleksją i chwilą głębokiego wzruszenia.Niespotykana nigdzie indziej forma artystyczna nie tylko zagwarantuje mnóstwo oczyszczającego śmiechu, ale także zachwyci wybitną pianistyką, różnorodnością subtelnych klimatów i mnóstwem energetycznych utworów, m.in. Pucciniego, Bramsa, Verdi’ego czy Bizeta, które zaskoczą swoim brzmieniem niczym przeboje napisane współcześnie.W trakcie naszego dynamicznego widowiska będziemy zaskakiwać, poruszać, a nawet lewitować nad sceną. Słowem, zrobimy wszystko, by unieść Was ponad fotelami, lub zachwycić, tak, byście z rozkoszą zatopili się w brzmieniach i dali się ponieść pozytywnym emocjom. Nie może Was zabraknąć! Scenariusz i reżyseria Jacek Kęcik [*]Występują:Fortepian - Waldemar MalickiWiolonczela - Małgorzata KrzyżanowiczSopran - Anita RywalskaTenor - Marcin PomykałaCzas trwania: 100 minKoncert pod patronatem Prezydenta Miasta Tczewa Łukasza Brządkowskiego.  Kiedy: 07.11.2026, Godz. 18:00Sala widowiskowa CKiSBilety: 180 zł, 160 zł z Kartą Mieszkańca Tczewa dostępne w kasie CKIS oraz online na stronie: bilety24.pl Data rozpoczęcia wydarzenia: 07.11.2026 18:00 – Data zakończenia wydarzenia: 07.11.2026 20:00
Reklama
Reklama

Temperatura: 9°C Miasto: Tczew

Ciśnienie: 1030 hPa
Wiatr: 6 km/h

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama