piątek, 11 września 2026 22:58
Reklama

Siła i zimna krew – morski epizod grodu Sambora

TCZEW. W piątek 17 czerwca, jak co roku, sympatycy portalu Dawny Tczew – Wirtualne Muzeum Miasta upamiętnili rocznicę powołania Szkoły Morskiej w Tczewie, wieszając polska banderę na pomniku-maszcie przy al. Zwycięstwa. Dzieje tej niezwykle ważnej placówki poznajemy dzięki wydanej w Tczewie w roku 1929 r. polsko-francuskiej publikacji „Państwowa Szkoła Morska”.
Siła i zimna krew – morski epizod grodu Sambora

Antoni Garnuszewski pierwszym dyrektorem szkoły    

Prace przygotowawcze trwały przez kilka miesięcy, bo szczególnie ustalenie programu wymagały poważnego zastanowienia: chodziło przecież o stworzenie instytucji żywej i jak najlepszej, aby nie zapadła na chorobę reorganizowania, najcięższą z chorób, jakie trapią młode organizmy państwowe. Dlatego też odbywały się pracowite konferencje uzgadniające z przedstawicielami Ministerstw Skarbu oraz Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Potem pokonać musiano największą trudność, jaka nastręczała się, gdy plany miano realizować. Chodziło o wybór siedziby Szkoły. Najodpowiedniejszy z wielu względów Gdańsk musiano wyłączyć z rachuby. Z innych miast północnego Pomorza pozostał do wyboru Tczew, w którym wojskowość mogła odstąpić czasowo zarekwirowany dla swoich celów gmach szkoły miejskiej. Zdecydowano się więc na Tczew tym bardziej, że władze miejskie z całą gotowością podówczas gmach ten odnajęły. Rozkaz Min. Spraw Wojskowych z 17go czerwca 1920 roku dał Szkole władze i ustanowił Radę Pedagogiczna, której skład (poza kilku później przejętymi siłami) pozostał do dnia dzisiejszego prawie niezmieniony. Dyrektorem został inżynier morski p. Antoni Garnuszewski, inspektorem i zastępcą dyrektora, a zarazem pełniącym obowiązki kierownika Wydziału Nawigacyjnego kapitan żeglugi wielkiej, p. Gustaw Kański, kierownikiem Wydziału Mechanicznego inżynier technolog, p. Kazimierz Bielski. Ustalony wówczas ogólny program nauczania nie uległ prawie zmianie.

“Lwów” przypłynął z Holandii

Pod koniec lipca 1920 r. zorganizowano pierwsze oględziny lekarskie i egzamin wstępny (w Warszawie). Przyjęto 53 kandydatów, którzy jednomyślnie wyrazili życzenie wstąpieniu do służby wojskowej ochotniczej na czas walki z Rosją bolszewicką. Zwolniono ich z tej służby 15 października 1920 r. Wówczas przybyli oni do Szkoły, która tymczasem przyjęła jeszcze 29 uczniów z pośród ochotników, wracających z frontu. Dopiero dnia 23. października 1920 r. można było rozpocząć normalną pracę. Dnia 8. grudnia 1920r. odbyła się uroczystość poświęcenia gmachu Szkoły i podniesienia nad nim bandery. W uroczystości tej wzięli udział poza wielu zaproszonymi gości Szef Departamentu Spraw Morskich Adm. Porębski wraz z angielską misją morską w Polsce.
    Uroczyste chwile rozjaśniły mrok żmudnej pracy, albowiem zaczęły się piętrzyć przewidywane, ale nieusunięte (bo wówczas niemożliwe do ominięcia) trudności: brak podręcznik fachowych w języku polskim, pomocy naukowych i warsztatów szkolnych. Pomyślnie rozwiązania była tylko kwestia posiadania statku szkolnego, bo w sierpniu 1920 r. zakupiono w Holandii piękny, choć w podeszłym już wieku będący statek żaglowy. Zakupiono żaglowiec, gdyż doświadczenie w innych krajach wykazało, że na statku takiego typu najlepiej rozwija się siła, zręczność, zimna krew, spostrzegawczość, szybkość orientacji i tym podobne zalety, które cechują prawdziwego marynarza. Przez pamięć na bohaterskie miasto otrzymał statek szkolny miano „Lwów”. Pierwszym jego dowódcą został kapitan ż. w. Tadeusz Ziółkowski, który już latem 1921 r. odbył pierwszą kampanię na wodach Bałtyku. Od tego czasu rok rocznie wypływał „Lwów” na bliższe i dalsze morza, zaprawiając uczniów do nowego życia. Poza tym radzono sobie, jak można było.

Zmiana zwierzchnika i piereszy egzamin dojrzałości

Do dnia 31. grudnia 1921 r. podlegała Szkoła Morska pod względem gospodarczym i materiałowym Ministerstwu Spraw Wojskowych, z nowym rokiem jednak (l. stycznia 1922.) została całkowicie podporządkowana Departamentowi Marynarki Handlowej w Ministerstwie Przemysłu i Handlu (dziś Departament Morski). Rozkaz pożegnalny Adm. Porębskiego  z 30. XII. 1921., wyrażając „wszystkim dotychczasowym współpracownikom najszczersze uznanie za ofiarną pracę oraz za działalność pełną inicjatywy, dobrych chęci i sumienności”, zaznaczał równocześnie: „Splot nieprzyjaznych okoliczności w życiu Państwa utrudniał wykonanie wielu z naszych zamierzeń, przeto żegnam odchodzących z powierzonego mi Departamentu oficerów, cywilnych pracowników, uczniów Szkoły Morskiej w Tczewie 'życzeniem najowocniejszych wyników ich pracy dla kraju w nowych warunkach służbowych". Rozpoczął się nowy okres powolnego, ale stałego rozwoju, który musiał być wynikiem skupienia wszystkich spraw marynarki handlowej w rękach jednej władzy. Szkoła Morska otrzymała nowych zwierzchników w osobach dyrektora Departamentu Marynarki Handlowej, Śp. Gabriela Chrzanowskiego (+w r. 1925) i naczelnika Wydziału Żeglugowego p Komandora Hugona Pistla, którzy rozumieli dobrze potrzeby Szkoły i stale życzliwą otaczają opieką. W maju 1922 r odbył się po raz pierwszy egzamin dojrzałości zorganizowany na ogólnie w kraju obowiązujących zasadach. W kwietniu 1923 r. oprócz matury odbył się również pierwszy egzamin końcowy dla kończących Szkołę, a następnie po praktyce letniej pierwszy egzamin praktyczny. Organizacja Szkoły została ukończona. (...)


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Koncerty wrześniowe w Polskiej Filharmonii Bałtyckiej Polska Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w GdańskuKoncerty symfoniczne i wydarzenia organizowane i współorganizowane przez PFB we wrześniu Sala Koncertowa PFB11/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 43-151,50 złKoncert symfoniczny – W rytmie Buenos AiresArpi Sinanyan – sopranWystąpią:Orkiestra PFBArtur Koza – dyrygentArpi Sinanyan – sopranTomasz Marut – fortepianPaweł Zagańczyk – bandoneonMonika Orłowska – skrzypceChór Filharmonii ŁódzkiejProwadzenie: Krzysztof DąbrowskiW programie:Astor Piazzolla – Cztery pory roku w Buenos Aires [22’]Przerwa [20']Martín Palmeri – Misa a Buenos Aires [37’]Orkiestra Polskiej Filharmonii Bałtyckiej niezbyt często grywa kompozycje latynoamerykańskie. Tak właśnie będzie podczas pierwszego wrześniowego koncertu. Filharmoników gdańskich poprowadzi Artur Koza, na co dzień kierownik Chóru Filharmonii Łódzkiej, który również wystąpi w Sali Koncertowej 11 września. Zaśpiewa znakomita ormiańska sopranistka Arpi Sinanyan, a solowe partie instrumentalne wykonają: pianista Tomasz Marut, grający na bandoneonie Paweł Zagańczyk (wystąpią w kompozycji Palmeriego) oraz skrzypaczka Monika Orłowska (solistka utworu Piazzolli).Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB18/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 38-131,50 złInauguracja sezonu artystycznego 2026/2027Wystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentDavid Khrikuli – fortepianDavid Khrikuli fot. Juan Luis PoutProwadzenie: Konrad MielnikW programie:Fryderyk Chopin – II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 [30’]Przerwa [20’]Gustav Mahler – I Symfonia D-dur Tytan [50’]Koncert, którym inaugurujemy sezon artystyczny, to zawsze moment szczególny. Orkiestrę Polskiej Filharmonii Bałtyckiej poprowadzi oczywiście jej szef artystyczny maestro George Tchitchinadze. Solistą podczas pierwszej części koncertu będzie gruziński pianista David Khrikuli, finalista ubiegłorocznego Konkursu Chopinowskiego. W jego wykonaniu zabrzmi II Koncert fortepianowy f-moll op. 21 Fryderyka Chopina (który Khrikuli wykonywał podczas finałowego etapu Konkursu). W drugiej koncertu części zabrzmi pełna ironii, fascynacji naturą czy pieśnią ludową I Symfonia D-dur Tytan Gustava Mahlera. Główny Sponsor PFB – Mecenas Kultury  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Kameralna PFB20/09/2026, niedziela, godz. 12:00Bilety w cenie: 25-41 złKlasyka na Ołowiance – Fortepian w tańcuMikołaj Sikała fot. Mateusz Słodkowski Wystąpią:Emilia Biskupska – fortepianZuzanna Lisiecka-Madeja – fortepianMikołaj Sikała – fortepianDaniel Ziomko – fortepianProwadzenie, kierownictwo artystyczne: Dominika Glapiak W programie: utwory Mikołaja Sikały oraz jego aranżacje utworów takich kompozytorów, jak Igor Strawiński, Darius Milhaud, Leonard Bernstein, Ernesto Lecuona czy George GershwinPomysłodawczyni i prowadząca cykl Klasyka na OłowianceDominika Glapiak na pierwsze spotkanie w nowym sezonie proponuje muzykę taneczną jako inspirację dla kompozytorów. W rozmaitych konfiguracjach na jednym fortepianie zagrają Emilia Biskupska, Zuzanna Lisiecka-Madeja, Mikołaj Sikała i Daniel Ziomko, prezentując utwory wykonywane na cztery ręce, a także - co w życiu koncertowym zdarza się niezwykle rzadko - na sześć oraz finalnie na osiem rąk. Zabrzmi muzyka gdańskiego pianisty i kompozytora Mikołaja Sikały, którego utwory balansują między klasyczną formą oraz bogactwem świata muzyki rozrywkowej. Będą też dzieła oryginalne, nawiązujące między innymi do brzmień jazzowych, klubowych oraz latynoamerykańskich, a także transkrypcje rozmaitych przebojów XX-wiecznych kompozytorów (m.in. słynne Mambo z suity West Side Story).  Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Sala Koncertowa PFB25/09/2026, piątek, godz. 19:00Bilety w cenie: 33-131,50 złKoncert symfoniczny – Valerij SokolovValerij Sokolov – skrzypceWystąpią:Orkiestra PFBGeorge Tchitchinadze – dyrygentValerij Sokolov – skrzypce W programie:Wolfgang Amadeusz Mozart – Uwertura do opery Don Giovanni K.527 [6']Piotr Czajkowski – Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 [37']Przerwa [20']Wolfgang Amadeusz Mozart – Symfonia g-moll nr 40 K.550 [27']Miesiąc zwieńczy koncert z udziałem świetnego ukraińskiego skrzypka, laureata Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. George’a Enescu w Bukareszcie w 2005 roku Valerija Sokolova. Artysta wraz z Orkiestrą Polskiej Filharmonii Bałtyckiej pod batutą maestro George’a Tchitchinadze zagra jedno z najbardziej znanych dzieł literatury skrzypcowej i zarazem jeden z najbardziej efektownych koncertów romantycznych, czyli Koncert skrzypcowy D-dur op. 35 Piotra Czajkowskiego. Sponsor Strategiczny PFB: Energa Grupa OrlenGłówny Sponsor PFB – Mecenas Kultury: PGE Polska Grupa EnergetycznaPartner wydarzeń artystycznych PFB w 2026 roku: Ruch MuzycznyPatroni medialni: Trojmiasto.pl, Radio Gdańsk, Pomorskie.eu, Prestiż. Magazyn Trójmiejski Data rozpoczęcia wydarzenia: 01.09.2026
Reklama
Reklama