Długo oczekiwana wystawa już wkrótce w Muzeum Wisły

Temat wystawy wywołał po latach były prezydent Tczewa Zenon Odya. Podczas zamknięcia wystawy „Pradzieje Tczewa”, w sąsiadującej przez ścianę z Muzeum Wisły Fabryce Sztuk, wyraził życzenie, że także w muzeum zostanie otwarta ekspozycja, która będzie się cieszyć równie wielkim zainteresowaniem zwiedzających.
- Rozmawiałem dwa lata temu z dyrektorem Centralnego Muzeum Morskiego odnośnie przygotowania stałej wystawy o Wiśle - mówił Zenon Odya. - Były wielokrotne deklaracje terminu jej otwarcia. Dowiedziałem się dzisiaj, że tego czasu może jeszcze sporo upłynąć. Może trzeba będzie wystosować jako społeczeństwo miasta apel do pana dyrektora o jednoznaczne określenie, kiedy wystawa o królowej polskich rzek ujrzy światło dzienne?

Wokół „Flisu” Klonowica
Postanowiliśmy – u źródła – sprawdzić, na jakim obecnie etapie znajdują się prace przy wystawie o żegludze wiślanej. Ta, jak się okazuje, jest już prawie gotowa.
- Pod koniec lutego planujemy otwarcie pierwszej części wystawy, która zajmie cały parter - wyjaśnia nam dr Jerzy Litwin, dyrektor Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku, którego oddziałem jest Muzeum Wisły.
Będzie ona opowiadać przede wszystkim o Wiśle jako handlowym krwiobiegu Rzeczpospolitej szlacheckiej, na którym bogaciły się nadwiślańskie miasta, a zwłaszcza Elbląg i Gdańsk. Motywem przewodnim opowieści o rzece będzie poemat Sebastiana Klonowica „Flis”, z dokładnymi opisami handlu zbożem, opisem mijanych podczas spływu nadwiślańskich miast, używanych statków, trudności żeglugowych i rekrutacji załogi, czyli flisaków. Ta część ekspozycji zostanie poprzedzona wstępem o morfologii rzeki i nadwiślańskiej przyrodzie.
- Przedstawione zostaną dzieje rzeki od pierwszych wspomnień w źródłach rzymskich, przez osadnictwo przedsłowiańskiego, po okres rozbiorów – dodaje dr Litwin.
Wystawa ma być nowoczesna i pełna multimediów – do słuchania i oglądania. Będą też stanowiska interakcyjne, fragmenty z poematu Klonowica zostaną uzupełnione komentarzami historycznymi, a wszystko to w ciekawym plastycznym aranżu. Nie zabraknie obrazów, zabytków archeologicznych, modeli – w tym oryginalnych – statków używanych w żegludze po królowej polskich rzek. Odtworzony zostanie także warsztat szkutniczy, prezentujący metody uszczelniania łodzi.

Nie było pieniędzy, nie było wystawy
Wśród ciekawszych eksponatów znajdą się m. in. obraz przedstawiający panoramę Torunia z dźwigiem – żurawiem o wymowie sakralnej. Artysta przedstawił kazanie Chrystusa z łodzi, a właściwie szkuty wiślanej, przemawiającego do ludności zgromadzonej na nabrzeżu. Na wystawie znajdzie się także jedno z najstarszych wyobrażeń łodzi wiślanych, pochodzące z katedry w Kwidzynie.
- Będzie też fragment wyrzeźbionego w piaskowcu portalu jednego z kościołów gdańskich z wizerunkiem statku wiślanego – dodaje nasz rozmówca.
Autorzy wystawy przewidzieli emisję fragmentów filmów o „królowej polskich rzek” oraz kącik przyrodniczy, gdzie zwiedzający będą mogli posłuchać głosów ptaków występujących nad Wisłą. Trudno uciec od pytania, dlaczego wystawa zostanie otwarta dopiero po trzech latach od zapowiedzi.
- Przygotowywanie wystawy trwało tak długo, ponieważ brakowało nam środków finansowych - tłumaczy dyrektor CMM. - W Muzeum Wisły nie prowadzimy sprzedaży biletów, więc placówka utrzymuje się tylko z tego, co wypracują inne nasze oddziały. Nie mieliśmy żadnego sponsora, dopiero niedawno otrzymaliśmy dotację z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wystawa ta jest dla nas bardzo dużym wysiłkiem finansowym. Zdecydowana większość kosztów zostanie pokryta z zaoszczędzonych środków własnych i pomocy Towarzystwa Przyjaciół Centralnego Muzeum Morskiego.

Prośba o wsparcie miasta
Trwają już prace nad drugą częścią wystawy. Na pierwszym piętrze placówki zostanie przedstawiona historia Wisły w okresie rozbiorów, żegluga parowa do II wojny światowej oraz problemy dzisiejsze – dorobek, dziedzictwo i perspektywy wykorzystania rzeki w XXI wieku, związane z turystyką i ochroną środowiska.
- Druga część ekspozycji zostanie otwarta wtedy, kiedy uda się zebrać pieniądze – wyjaśnia dr Litwin. - Liczymy, że uda się to zrobić jak najszybciej. Wystąpiłem do prezydenta Tczewa z prośbą o dofinansowanie wystawy. Mam nadzieję, ze otrzymamy jakieś wsparcie.
Wystawa w Muzeum Wisły będzie czynna przynajmniej kilka lat. Co jakiś czas ma być uzupełniana i wzbogacana o nowe eksponaty.

Muzeum zaprasza
Muzeum Wisły to jedyna taka placówka w Polsce. Obecnie można w nim oglądać trzy wystawy: „Szkoła Morska w Tczewie 1920-1930”, „Archeologia podwodna w Polsce” (do 17 kwietnia) oraz „Barwy Kanału. Impresje z Kanału Ostródzko - Elbląskiego” (do 26 lutego).