Zabytkowy Most Tczewski czeka na remont, a z nim ludzie po obu stronach rzeki

Końca zamknięcia zabytkowego obiektu dla ruchu na razie nie widać. Władze powiatu tczewskiego zastanawiają się, czy jest sens doraźnego remontowania mostu, jeśli po kilkunastu miesiącach dziury w jego nawierzchni pojawią się znowu, czy raczej czekać na uzbieranie środków na szacowaną na ok. 100 mln zł kompleksową modernizację lub przejęcie mostu przez państwo. Dla mieszkańców Lisewa tego typu dylematy nie mają większego znaczenia.
- Nie ważne kto naprawi most i za jakie pieniądze. My tylko chcemy znowu móc przejeżdżać na drugą stronę Wisły.

Mandat za pech
Józef Maciuński jest sołtysem Lisewa od 20 lat. Doskonale zna problemy wsi i jej mieszkańców. Teraz doszedł kolejny.
- Do powiatu malborskiego należymy tak naprawdę tylko administracyjnie, przez urzędy. Na co dzień jesteśmy mocniej związani z Tczewem. Tam jeździmy do sklepów, bo taniej, tam mamy nasze przychodnie, tam młodzież jeździ do szkół ponadgimnazjalnych, a zdarza i się, że rodzice do tczewskich przedszkoli zawożą swoje pociechy. O miejscach pracy nie wspomnę. U nas jej za dużo nie ma, więc ludzie szukają zatrudnienia w Tczewie i Gdańsku. Dużo ludzi pracuje w tczewskim „Koralu”. Mają do niego blisko. To kilkanaście minut spacerem od mostu. Teraz muszą dojeżdżać dookoła, co sporo kosztuje. Zdarza się, że ludzie z Nowego Stawu przyjeżdżają tutaj, parkują pod mostem, i do pracy idą pieszo. Nasze społeczeństwo nie jest zamożne, jest dużo bezrobotnych. Każdy ogląda złotówkę przed wydaniem z jednej i z drugiej strony. Dla wielu ludzi Tczew jest jedynym źródłem utrzymania. Rencistów czy emerytów często zwyczajnie nie stać na bilet. Sam kiedyś jeździłem do Tczewa trzy razy w tygodniu, teraz tylko raz.
Do października wystarczyło przejść tysiąc metrów i już było się w mieście. Teraz droga ta – przez most knybawski – wydłużyła się do kilkunastu kilometrów. Pociągi zatrzymują się w Lisewie rzadko, ceny biletów na autobus znacznie poszły w górę, więc większość mieszkańców łamie przepisy i na własną odpowiedzialność wchodzi na zamknięty całkowicie dla ruchu most.
- Na początku kto miał pecha i trafił akurat na policjantów, ten dostawał mandat – wspominają spotykani na ulicach wsi mieszkańcy. - Piesi dostawali 50 zł, rowerzyści 100 zł, a ci na skuterach to nawet 150 zł. Ludzie w końcu zmądrzeli i przestali je płacić. Sprawa trafiała do sadu, który najczęściej anulował mandaty.
Jeden z mieszkańców mówi, że przejezdny most to dla Lisewa sprawa życia i śmierci. I to dosłownie.
- Karetki przyjeżdżają do nas częściej z Malborka niż z Tczewa, ale wolelibyśmy, żeby było odwrotnie. Zdarzało się i tak, że malborska „erka” po przyjeździe nie miała już komu pomóc...

W Polsce „B”
Na zamknięty most narzekają też lokalni przedsiębiorcy. Zaciskają zęby i liczą straty. Czekają na wznowienie ruchu – jak wszyscy. Ceny benzyny biją kolejne rekordy, a czas dojazdu nagle się wydłużył.
- Most to nie jest tylko piękny zabytek – podkreśla Tadeusz Bąk, właściciel firmy „Meto”, zajmującej się m. in. pracami hydrotechnicznymi i budową mostów. – To nieprawda, jak powiedział niedawno wiceprezydent Tczewa, że most ma małe znaczenie gospodarcze i komunikacyjne. Gros naszej produkcji idzie za Wisłę. Ja też mieszkam w Tczewie, jak i większość załogi. Przed zakładem stoi mało samochodów. Wie pan dlaczego? Moi pracownicy skrzykują się i dojeżdżają razem, aby rozłożyć między siebie koszty benzyny. Pracownicy mają problemy z dotarciem do pracy, my z dotarciem do klientów, a oni do nas. Koszty zamknięcia mostu odbijają się na nas wszystkich. Czasami czuję się jak w Polsce „B”...
- Zamknięcie mostu dało nam ostro popalić – przyznaje Adam Stępień, właściciel firmy „Lisebus”, prowadzącej komunikację autobusową między Tczewem a Nowym Stawem. - Wozimy mniej pasażerów, więc generujemy straty w stosunku do tego, co zarabialiśmy przed zamknięciem mostu. Musieliśmy wprowadzić zmiany w rozkładzie. Obecnie mniej kursów, bo kierowcom wydłużyła się trasa, a autobusów więcej nie mamy. Aby było tyle samo kursów, co do października, musielibyśmy zatrudnić dodatkowych kierowców, a nie mamy za co.
W jedną stronę na trasie Lisewo – Tczew kierowcy „Lisebusów” muszą zrobić ok. 12 km więcej, w dwie to już 25 km. Bilet normalny w jedną stronę podrożał z 2,40 do 4 zł, normalny miesięczny z 102 do 159 zł. Kierowcy zatrudnieni przez Adama Stępnia widzą, jak dawni pasażerowie rezygnują z jazdy autobusem i wolą chodzić do Tczewa pieszo. Tak jest np. z klientami z Nowego Stawu, którzy nie kupują – jak dawniej – biletu do Tczewa, tylko do Lisewa.
- Czarno to widzę – mówi Adam Stępień. - Obawiam się, że most został zamknięty na amen, bo wątpię, że w ciągu kolejnych kilku lat uda się znaleźć tak duże pieniądze na jego remont.
Dla Tadeusza Bąka nie istotne jest, skąd będą pochodzić pieniądze na remont mostu. Byle pełnił swoją rolę komunikacyjną.
- Nie jestem za tym, żeby łatać dziury, tylko wyremontować go porządnie. Byłbym zadowolony, gdyby przez most mogły przejeżdżać pojazdy o masie chociaż do 15 ton. Byłaby to też okazja do rozwoju gospodarczego gminy Lichnowy. Są tu wciąż wolne tereny, które mogą pozyskać nowi potencjalni przedsiębiorcy. Może się też tu rozwinąć budownictwo mieszkaniowe. Tczew się kurczy, a wsie gminy Tczew raczej niechętnie by się przyłączyły do miasta. Tylko nie ma tu jak dojechać. Z Lisewa jest bliżej do centrum Tczewa niż z osiedla Górki!
Nasz rozmówca chciał rozbudować zakład, uruchomić hurtownię. Teraz się musi wstrzymać z tymi planami.
- Z ograniczeniem nośności na moście do 3,5 ton, jak to było przed zamknięcie, to niemożliwe. Towar trzeba przecież dowieźć i jakoś rozprowadzić. Czasami mówię żartobliwie, żeby obok zbudować nowy most i pozostawić tylko zabytkowe przęsła starego, połączone z nim kładką dla turystów. Niedawno Tczew obchodził jubileusz 750-lecia i wstyd dla samorządu, że z tej okazji nic w kierunku remontu mostu nie zrobiono. I nie ma tu znaczenia, że most jest powiatowy, a nie miejski. Byłby to ładny symbol. Wszyscy się szczycą zabytkiem, ale nie idą za tym konkrety. Przed wyborami każdy dużo mówi...

Od razu się nie zawali
Tczew czeka na wizytę ministra transportu Sławomira Nowaka, który obiecał przyjechać nad Wisłę by z bliska przyjrzeć się problemowi mostu. Nieoficjalnie mówiło się o minionym poniedziałku, ale minister się nie pojawił. Niedawno jego urzędnicy odpowiedzieli negatywnie na apel lokalnych samorządowców o przejęcie zabytku przez państwo. Od dwóch tygodni na obiekcie znajdują się dwie kamery. Maja odstraszyć wandali i złomiarzy, którzy pojawili się na moście po jego zamknięciu.
- Ponoć na wiosnę mają pozwolić na ruch pieszych po moście – twierdzi spotkany w sklepie mężczyzna. - Ale dlaczego również nie rowerowy? Przecież od dwóch kółek most się od razu nie zawali.
Sołtys Lisewa nie rozumie jednej rzeczy.
- Owszem, most wymaga remontu, ale jezdnia jest w tej chwili połatana, jest monitoring – dewastacji być nie powinno, więc ruch chyba może zostać udostępniony dla pieszych i rowerzystów? – zastanawia się Józef Maciuński.
Nasz rozmówca jeszcze raz podkreśla, że z mostu nie korzystają tylko mieszkańcy Lisewa, ale też całej gminy Lichnowy, a także okolic Nowego Stawu. Tymczasem władze powiatu malborskiego traktują problem mostu po macoszemu. Gdy dwa lata temu Starostwo Powiatowe w Tczewie prosiło sąsiednie samorządy o finansowe wsparcie remontu, na apel pozytywnie odpowiedziała tylko gmina Lichnowy.
- Jesteśmy w dobrych stosunkach ze starostą tczewskim i panią dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w Tczewie – mówi sołtys Lisewa. – Gdy kilkanaście lat temu most był zamknięty po raz pierwszy, razem jechaliśmy do Warszawy apelować w Sejmie i Kancelarii Premiera o wsparcie. Nikt nie gwarantuje, że gdy uda się zebrać pieniądze na dokumentację za 2,5 mln zł, to wkrótce most zostanie zmodernizowany. Skąd wziąć wkład własny do tych 100 mln zł? To jedyny w kraju most tej wielkości należący do powiatu.